Category Archives: Menning

Sæmdin hans Snorra

Posted by on 2. maí 2012 1 comment

Í hádeginu hitti ég Sigrúnu og við fórum, eins og svo oft áður, að ræða höfundaréttarlög (alltaf gott að hafa laganemi í svona spjalli). Spjallið barst að sæmdarrétti (sem aldrei fellur úr gildi) og að hve miklu leyti mætti breyta verkum látinna höfunda (sem hafa klárað líf+70 ár pakkann), t.d. í þeim tilgangi að aðlaga stafsetningu að nútímahorfi. Ég hef nokkrum sinnum staðið í slíku og alltaf reynt að halda því sem ég tel sérvisku höfunda en annars að gera textann sem læsilegastan.

Talið barst þá að íslenskum fornbókmenntum. Ef við værum hörð á sæmdarréttinum væri hægt að segja að óhófleg breyting á stafsetningu þessara rita brjóti gegn þessum rétti. Þá kemur reyndar inn spurningin um rétt hins óþekkta “höfundar” ritanna. Á óþekktur höfundur sæmdarrétt? Þá gæti maður haldið því fram að Heimskringla sé vernduð sæmdarrétti þar sem mikil sátt er um að eigna Snorra Sturlusyni það verk. Við gætum jafnvel komist í þá fráleitu stöðu að verja stafsetninguna á Egils sögu út frá því að Alþingi hefur eignað Snorra það verk líka.

En það má líka líta til þess að við höfum enga “frumtexta” sem við getum sagt að séu “réttir”. Þannig að það gæti verið vafasamt að verja stafsetningu sem er ekki einu sinni komin frá “höfundunum”.

Þessar pælingar eru í sjálfu sér ekki nýjar því stjórnvöld reyndu að verja opinbera stafsetningu á Íslendingasögunum á sínum tíma. Ragnar í Smára og Halldór Laxness ögruðu þeim lagasetningum með því að gefa út rit með nútímastafsetningu og í Hæstarétti voru þeir sýknaðir á grundvelli prentfrelsisákvæðis stjórnarskrárinnar.

Alþingi mátti ekki setja lög sem takmörkuðu prentfrelsi. En má framfylgja lögum um sæmdarrétt eða brjóta þau gegn ákvæðum um tjáningarfrelsi samkvæmt núgildandi stjórnarskrá?

Allir eru frjálsir skoðana sinna og sannfæringar.

Hver maður á rétt á að láta í ljós hugsanir sínar, en ábyrgjast verður hann þær fyrir dómi. Ritskoðun og aðrar sambærilegar tálmanir á tjáningarfrelsi má aldrei í lög leiða.

Tjáningarfrelsi má aðeins setja skorður með lögum í þágu allsherjarreglu eða öryggis ríkisins, til verndar heilsu eða siðgæði manna eða vegna réttinda eða mannorðs annarra, enda teljist þær nauðsynlegar og samrýmist lýðræðishefðum.

Getur það talist nauðsynlegt að verja sæmdarrétt látinna höfunda gegn tjáningarfrelsinu, samræmist það lýðræðishefðum og hve langt má þá ganga? Sjálfur get ég ekki einu sinni tekið undir að höfundaréttur sem gildir líf+70 ár geti talist nauðsynlegur á nokkurn hátt og það væri satt best að segja gaman að láta reyna á slíkt fyrir dómstólum. Ég tel þar að auki algeran óþarfa að eltast við sæmdarrétt þeirra sem eru komnir út fyrir líf+70 rammann. Reyndar tel ég samt að maður eigi nú alltaf að geta höfundar, sama hve löngu dauður hann er.

Nýir höfundar, rafbækurnar og gagnrýnendurnir

Posted by on 2. maí 2012 1 comment

Ég las einhvern tímann grein um hvernig fer fyrir nýjum handritshöfunum í Hollywood. Þeir koma þangað með handritið sem þeir hafa lagt allt sitt í með vonir um að það verði gerð kvikmynd úr því. Það sem gerist er að handritið gengur á milli manna, ef höfundurinn er heppinn, og í kjölfarið hringir einhver í hann og spyr hvort hann vilji skrifa þriðju myndina í einhverri soralega leiðinlegri seríu. Draumahandritið er aldrei framleitt.

Það er víst ákaflega erfitt fyrir nýja höfunda að fá bók útgefna á Íslandi. Lukkulega hafa rafbækur þann möguleika að steypa útgáfuheiminum á hvolf. Nýir höfundar þurfa ekki einu sinni að leggja í prentkostnað til að koma verkum sínum í umferð (leiðbeiningar um rafbókagerð má finna á Rafbókavefnum). Það er hægt að gefa út rafbók, hafa hana ódýra eða jafnvel ókeypis og sjá hvort hún komist á flug. Fólk er þegar farið að gera þetta (t.d. á Emmu) en mig grunar að það gæti jafnvel orðið flóðbylgja bráðum.

Mér finnst að í dag sé fullkominn tími fyrir einhvers konar höfundasamlög þar sem ungir höfundar hjálpast að með því að gagnrýna í verk hvers annars, síðan prófarkarlesa og koma út. Ég veit ekki hvort það sé rétt að kalla útgáfuna Rúnatýr slíkt samlag en allavega sýnist mér þetta drifið áfram af fólki með höfundametnað. Þeirra stefna virðist vera að virka því þar er verið að selja töluvert af bókum (í gegnum Skinnu).

Kannski að gagnrýnendur (sérstaklega á netinu) ættu núna að vera duglegri að kalla eftir bókum frá þessum ungu höfundum sem er farnir að gefa út. Eru annars einhverjir að gagnrýna þessar bækur sem eru bara að koma út á rafbók frá áður óútgefnum höfundum? Ættu druslur og subbukallar ekki að taka þennan slag (biðst fyrirfram afsökunar á því að kalla gagnrýnendur druslur og subbukalla)? Kallið eftir að fá þessar rafbækur og leitið þær jafnvel uppi. Hjálpið væntanlegum lesendum að finna gullið í þessum nýja útgáfuheimi.

Að keppa við niðurhal á erlendum þáttum

Posted by on 29. apríl 2012 2 comments

Stöð 2 tók nýlega upp á því að sýna Game of Thrones innan við sólahring frá því að þátturinn er sýndur í Bandaríkjunum. Það er ágæt leið til að keppa við niðurhal. Þetta erlenda efni er víst líka aðgengilegt í gegnum netið. Sem er líka ágætt. Mér sýnist þeir hins vegar setja erlenda efnið á netið eftir að það er frumsýnt í sjónvarpi. Það er ekki alveg jafn góð samkeppni við erlenda niðurhalið.

Mér dettur í hug að Stöð 2 gæti sett erlendu þættina á netið um leið og þeir eru komnir í hús (og Voddið eða hvað sem það heitir). Ég veit reyndar ekkert hvernig fyrirtækið fær þættina senda í dag. Þegar ég vann þarna komu sumar seríur í heilu lagi í kössum en aðrar voru sendar á stökum spólum. Kannski fá þeir þetta sent rafrænt núna og kannski ekki. Ef þeir fá, eða geta fengið, þættina senda rafrænt þá ættu þeir að skella þeim beint á netið. Það væri um leið aðferð til að koma þáttunum í hendur þýðenda. Þá þyrftu ekki að taka þættina sérstaklega upp fyrir þá (þegar ég vann þarna fengu þýðendur þættina á myndbandsspólum).

Ég held að það sé engum sem þykir sérstaklega gaman að eltast við að hala niður sjónvarpsþáttum af netinu og ef þeir gætu treyst því að hafa þá aðgengilega á sama tíma án fyrirhafnar beint í sjónvarpið sitt þá myndu örugglega margir þiggja það með þökkum (og greiðslum).

Þetta tengist líka því, sem ég hef talað um í mörg ár, að sjónvarp sem gefur þér aðgang að ákveðnu efni á ákveðnum tíma sé deyjandi miðill. Þetta mun líka, í fyllingu tímans, vonandi frelsa okkur frá þeirri ónáttúru að allir sjónvarpsþættir þurfi alltaf að vera jafn langir. Við sjáum til dæmis á Game of Thrones og öðru frá HBO að þeir leyfa sér alveg að flakka með lengdina á þáttunum. Þarfir efnisins fá að ráða frekar en takmarkanir miðilsins.

Einkaréttur á verkum utan höfundaréttar

Posted by on 22. apríl 2012 2 comments

Ég hef verið að lesa höfundaréttarlög sem fyrr. Í þetta sinn er ástæðan sú að ég vildi vita hvort einhver gæti eignast einhvers konar einkarétt á verkum sem eru utan höfundaréttar. Minn skilningur á lögunum er að ekki sé hægt að eignast slíkan rétt án þess að hafa breytt verkinu sjálfu á einhvern hátt (sbr. Vísur Vatnsenda-Rósu).

Ég sé eina undanþágu í lögum:

Hafi verk ekki verið birt almenningi innan verndartímabils skv. 43. og 44. gr. skal sá sem fyrst birtir verkið að því liðnu öðlast hliðstæðan rétt til fjárhagsnytja af verkinu og höfundar hafa samkvæmt ákvæðum laga þessara. Verndin helst uns 25 ár eru liðin frá næstu áramótum eftir birtingu.

Þetta á væntanlega við t.d. um fuglabók Benedikts Gröndal. Hans höfundaréttur er löngu liðinn en þarna fær útgefandi sanngjarna vernd.

Þegar ég tek texta sem eru komnir úr höfundarétti og geri úr þeim rafbók (og reyndar minniháttar lagfæringar á stafsetningu í einhverjum tilvikum) get ég ekki sé að ég eignist nokkurn einkarétt á rafbókunum.

Það er þó hægt að ímynda sér að, ef ég vildi, þá ætti ég einhverja vernd samkvæmt þessu:

Sá sem framleiðir skrár, töflur, eyðublöð, gagnagrunn eða svipuð verk sem hafa að geyma umtalsvert safn upplýsinga eða eru árangur verulegrar fjárfestingar hefur einkarétt til eintakagerðar eða birtingar verks í heild eða að verulegum hluta. Endurtekinn og kerfisbundinn útdráttur og/eða endurnýting óverulegs hluta af gagnagrunni er óheimil ef þær aðgerðir stríða gegn venjulegri nýtingu hans eða ganga með óeðlilegum hætti gegn réttmætum hagsmunum framleiðenda gagnagrunnsins.
Einkaréttur til þeirrar sérstöku verndar sem kveðið er á um í grein þessari helst í 15 ár frá næstu áramótum eftir að verkið varð til. Ef verkið er birt innan greinds verndartímabils skal verndin þó haldast í 15 ár frá næstu áramótum eftir að gagnagrunnurinn telst birtur almenningi.

Ef Rafbókavefurinn teldist gagnagrunnur og það stríddi gegn eðlilegri notkun hans að endurbirta efnið þá gæti ég kannski kallað eftir vernd (sem ég geri ekki).

Ég hef sama skilning á því þegar ég nýti efni af Tímarit.is. Ég tek þar einstaka sögur sem eru fallnar úr höfundarétti, algerlega ómerkilegan hluta heildarinnar, og geri úr þeim rafbækur. Ég sé ekki að ég brjóti nokkur ákvæði höfundalaga með slíku. En hvað ef maður tekur heilar bækur af Bækur.is? Er hægt að biðja um fimmtán ára vernd skv. þessu ákvæði? Ég er ekki viss.

Nú væri gaman að heyra í lögfræðingi.

Framboð og eftirspurn á rafbókum

Posted by on 21. apríl 2012 No comments

Fyrir utan eitt námskeið í Þjóðhagfræði í framhaldsskóla hef ég ekkert lært í hagfræði. Mér skilst þó að hagfræðingar séu sammála um að aukið framboð á vöru eigi að lækka verðið á henni. Síðan ð á aukin eftirspurn að hækka verðið.

Um leið og það er búið að búa til eina rafbók er í raun komið ótæmandi framboð af henni. Þetta vita neytendur þó þeir orði það kannski ekki svona. Eftirspurninni er alltaf fullnægt. Sumir halda að það hafi engin áhrif á verðið.

Þó framboðið af stökum rafbókum sé ótæmandi þá á það ekki við um titlana sem eru í boði. Líklega væri hægt að búa til lista yfir flestallar þær íslensku rafbækur sem standa rafbókalesendum til boða. Listinn yfir bækur sem standa stærsta hóp rafbókalesara – jafnvel meirihluta þeirra – er ennþá styttri. Kindle eigendur geta keypt rafbækur á Emmu (alla titla) og Skinnu (einhverja titla) en ekki bækur frá Forlaginu. Það er óþarfi að taka fram að þeir geta tekið inn allar bækur af Rafbókavefnum fyrir Kindle.

Markaðslögmálin virðast virka ágætlega. Á topplista Skinnu eru bækur frá nýrri bókaútgáfu – sem heitir Rúnatýr – í meirihluta. Þær bækur eru umtalsvert ódýrari en þær sem Forlagið hefur í boði og þær er hægt að fá fyrir Kindle. Stóru íslensku bókaútgáfurnar hafa búið til pláss fyrir nýja aðila á markaðnum með þrjósku sinni og það er verið að fylla upp í það.

Kannski væri best ef stóru íslensku bókaútgefendurnir myndu þrjóskast sem lengst við að bjóða upp á bækur sínar fyrir Kindle og á sómasamlegu verði. Þó geta litlu aðilarnir orðið aðeins stærri.

30.000+ rafbókum dreift á rúmum sólarhring

Posted by on 21. apríl 2012 No comments

Það er reyndar engin leið til þess að fylgjast nákvæmlega með þessu en ég get sagt með vissu að pakki með 104 bókum af Rafbókavefnum hafi verið dreift að minnsta kosti 340 sinnum frá því á fimmtudagsmorgun. Vonandi oftar og víðar en ég get ekkert fylgst með því.

Ég setti pakkann sjálfur bæði á eigin vef og sem torrent á The Pirate Bay. Ég valdi síðarnefnda vefinn af þeirri einföldu ástæðu að hann er öllum opinn. Fólk þarf ekki einu sinni að skrá sig inn til þess að ná í pakkann. Mér var síðan sagt að pakkinn hefði fljótlega birst á íslenskri torrent síðu. Þaðan hef ég fengið tölur og er pakkinn kominn með yfir þrjúhundruð niðurhöl.

Augljóslega er þessi dreifing allt annars eðlis en þegar fólk tekur inn stakar bækur á Rafbókavefnum. Þá getur maður verið nokkuð viss um að fólk er að velja sér bækur sem það stefnir að því að lesa. Þegar fólk tekur en svona stóra pakka þá veit maður ekkert um slíkt. Ég vona allavega að þeir sem hafi tekið þessa pakka inn stefni annað hvort að því að lesa sjálft eða gefa þeim sem muni lesa.

Einhverjir kunna að spyrja hvort það hafi verið þörf á því að setja efnið á sjóræningjasíður – gat ég ekki bara dreift þessu í gegnum eigin vef? Niðurhölin sýna það að minnsta kosti fimmtán sinnum fleiri hafa tekið pakkann inn á sjóræningjasíðunum en af mínum vef (niðurhalið er líka tíu sinnum meira en samanlagt niðurhal af Rafbókavefnum fram að þessu). Um leið hefði það vel getað gerst að Rafbókavefurinn hefði farið á hliðina ef allt þetta fólk hefði tekið þennan pakka beint þaðan. Þetta er niðurhal sem er samanlagt vel yfir tíu gígabæt.

Þeir sem ná í torrentskrár hjálpa sjálfir til við niðurhal. Það er líka ástæðan fyrir því að þessi aðferð er vinsæl meðal þeirra sem dreifa frjálsum og opnum hugbúnaði. Um leið eykur þetta hraðann á niðurhalinu mikið.

Núna vona ég bara að þetta sé snjóbolti sem muni bæta áfram við sig. Fleiri og fleiri muni fá þennan pakka í hendurnar og dreifa honum áfram. Það sem væri martröð bókaútgefenda og bóksala er draumsýn mín.

Menningararfur í sjóræningjahöndum – Grein í Fréttatímanum.

Af skilvirkum og sniðgengnum afritunarvörnum

Posted by on 17. apríl 2012 No comments

Ég er enn og aftur að kafa ofan í lagatexta um afritunarvarnir. Í þetta skiptið er ég að skoða greinargerð með frumvarpi til laga sem bannaði sniðgöngu afritunarvarna. Þar svarað að einhverju leyti spurningu minni um hvað telst skilvirk afritunarvörn:

Það skilyrði er sett að ráðstafanirnar teljist vera „skilvirkar“ þannig að tæknilegar ráðstafanir, sem naumast eru nema til málamynda og auðvelt er að sniðganga, njóta ekki verndar. Í tilskipuninni er kveðið svo á að tæknilegar ráðstafanir teljist vera „skilvirkar“ ef rétthafa tekst að ná verndarmarkmiðinu með því að stýra notkun verndaðs verks eða annars efnis með aðgangsstjórn, verndaraðgerð, svo sem dulritun, brenglun eða annarri breytingu á verkinu eða öðru efni, eða með afritunarstjórn (3. mgr. 6. gr.). Getur það sjálfsagt orðið matsatriði í einstökum tilvikum hvort tæknileg ráðstöfun telst vera skilvirk eða ekki.

Nú nota DVD framleiðendur afritunarvörn á diska sína sem var “krökkuð” á síðustu öld. Er sú nokkuð vernduð með þessum lögum? Það er hægt að spyrja þess sama um það þegar bókaútgefendur setja afritunarvarnir á rafbækur sínar þegar Wikipedia hefur þegar upplýst að hægt sé að fara framhjá henni. Eru þessar varnir þá ekki bara til málamynda?

Yfirburðir Kindle

Posted by on 15. apríl 2012 No comments

Ég hef verið að taka saman tölur um niðurhal af Rafbókavefnum. Það sem mér þykir aðallega áhugavert eru hlutföllin milli þeirra sem taka inn rafbækur fyrir Kindle og þeirra sem velja Epub sem er eiginlega fyrir öll önnur tæki (Ipad, Kobo, Sony og Nook). Ég tók þessar hlutfallstölur síðast saman fyrir um mánuði eða svo og þær hafa lítið breyst þó mikið hafi verið tekið inn af efni í millitíðinni.

Niðurhöl á rafbókum eru samanlagt ríflega 2600. Þar af hafa um 59% verið fyrir Kindle og 41% á Epub formi. Það þarf að reka fullt af varnöglum þegar túlka á þessar tölur.

Við vitum ekkert hve margar af þessum bókum hafa verið lesnar. Mér sýnist þó teljaratölur benda til þess að fólk taki frekar inn færri bækur í einu en fleiri sem bendir til þess að það sé ekki bara að reyna að fylla tækin af mögulegu lesefni heldur sé markmiðið að taka inn efni sem það muni líklega lesa. Fólk virðist líta á það sem ákveðna “fjárfestingu” að taka inn rafbók þó hún sé ókeypis.

Við getum ekki sagt um hlutfallsdreifingu á tækjaeign. Það er t.d. ljóst að þeir sem kaupa sér Kindle gera það fyrst og fremst til þess að lesa sem þýðir að það séu færri einstaklingar sem taki sér inn fleiri bækur. Þeir sem kaupa sér hins vegar spjaldtölvur gera það væntanlega í afar fjölbreyttum tilgangi og þá er rafbókalestur bara eitt af mörgu sem hægt er að gera. Jafnvel algjört aukaatriði. Þannig gætu allt eins verið jafn mörg eða fleiri Ipaddar heldur en Kindlar á bak við þessar tölur þó eintakafjöldinn sé á hinn veginn.

Á Rafbókavefnum má taka rafbækur úr höfundarétti og breyta þeim og bæta. Ég veit til dæmis að kennaranemar hafa gert það. Þar sem mikið auðveldara er að vinna með Epub heldur en Mobi (Kindle formið) þá eykur þetta niðurhöl á fyrrnefnda forminu.

Ég gæti örugglega nefnt margt fleira. Ég held hins vegar að ég geti sagt með nokkurri vissu að þeir bókaútgefendur sem vilja raunverulega selja rafbækur þurfi að horfa til Kindle. Auðveldast væri að sjálfsögðu að taka út afritunarvarnir. Sjóræningjum er alveg sama um þær og eru svona fimm sekúndur að fjarlægja þær. Það væri frekar hægt að horfa frekar til “vatnsmerkja” (social DRM) sem ég benti á um daginn að var gert með Harry Potter bækurnar. Nýi rafbókasöluvefurinn Skinna virðist líka vilja fara þessa leið þó mér sýnist að þeir útgefendur sem þeir hafa samið við vilji áfram nota hina óskilvirku afritunarvörn Adobe (vörnin heitir Adept, krakkið heitir Inept, mér þykir það fyndinn orðaleikur).

Ætli íslenskir bókaútgefendur myndu ekki græða mest á því ef Kindle eigendur myndi í stórum stíl nota rétt sinn til þess að fjarlægja afritunarvarnirnar af rafbókum sínum til þess að geta lesið þær í sínum eigin tækjum.

Eini aðilinn sem er að græða á afritunarvarnaræðinu er Adobe. Höfundar, útgefendur og lesendur tapa hins vegar allir.

Fyrir hvað erum við að borga þegar við kaupum bók?

Posted by on 14. apríl 2012 No comments

Í umræðunum um rafbækur (og þetta á líka við um tónlist og kvikmyndir á stafrænu formi) er sífellt hamrað á því að varan verði ekkert mikið ódýrari þó hún sé ekki efnisleg. Ég sá eftirfarandi athugasemd við grein um rafbækur á Cnet og mér fannst hún hitta algjörlega í mark:

I find fit terribly convenient that publishers now tell us that the cost of paper, printing, distribution, storage and return processing are so low. That wasn’t the story I heard before the advent of ebooks.

Það er einmitt málið. Viðhorf okkar á verði á rafbókum er nátengt því hvernig útgefendur hafa í gegnum tíðina rökstutt hátt verð á bókum. Þá var það vegna þess að það kostaði svo mikið að prenta, geyma á lager, dreifa og skila bókum. Þessir kostnaðarliðir eru allir farnir. Það er þá bara spurning hvort neytandinn eða seljandinn fái mismuninn. Sjálfur tel ég reyndar að það yrðu fyrst og fremst útgefendur og höfundar sem myndu græða ef verðið væri lækkað.

Ég held því þó til haga að það eru margir kostnaðarliðir ennþá inni hjá útgefendum. Það er prófarkarlestur, ritstjórn, grafísk hönnun og markaðsstarf. Sjálfur tel ég reyndar markaðsstarf af hinu illa (sumsé vont, ekki ILLT) og betra væri ef menn veldu sér bækur til lestrar vegna orðspors þeirra. Hitt þrennt sem ég nefni getur hins vegar skilað betri bók til lesenda.

En ég spyr aftur fyrir hvað við séum að borga þegar við kaupum t.d. bók. Ef við erum fyrst og fremst að borga höfundinum fyrir skrif sín, prófarkalesaranum fyrir yfirlestur og ritstjóra fyrir ábendingar sínar þá vaknar sú spurning hvers vegna við fáum þá ekki rafbækurnar á kostnaðarverði ef við höfum keypt prentuðu bókina. Af hverjum fáum við ekki nýja bók á kostnaðarverði ef við höfum lesið þá gömlu þar til blaðsíðurnar hafa dottið úr henni? Í dag segja bókaútgefendur að þessi hliðarkostnaður sé afskaplega lítill hluti af kostnaðinum við útgáfu þannig að “kostnaðarverð” ætti að vera ákaflega lágt.

Í framhaldinu spyr ég hvers vegna mér hafi ekki verið boðið að kaupa dvd diska á kostnaðarverði ef ég hafði áður keypt sömu mynd á spólu. Hvers vegna fékk ég ekki afslátt af geisladiskum sem ég átti fyrir á hljómplötum?

Við getum gengið lengra og spurt hvers vegna það sé ekki bara eðlilegt að ég finni bara sjóræningjarafbókaútgáfur af prentuðum bókum sem ég á fyrir til þess að geta lesið þær hvar sem ég er staddur með rafbókalesarann minn. Þegar um er að ræða sjóræningjaútgáfur sem hafa verið skannaðar inn og ljóslesnar þá er kostnaður útgefenda núll krónur á hvern titil. Sama myndi gilda um kvikmyndir, þætti, tónlist og hvaðeina sem ég hef löglega keypt.

Af hverju á maður alltaf aftur að borga fullt verð fyrir vöru sem maður hefur áður keypt?

Ég spyr endalausra spurninga en fæ engin svör.

Ég dreifi sjóræningjaefni

Posted by on 12. apríl 2012 No comments

Ég verð að viðurkenna að ég er að dreifa sjóræningjaefni. Ég er búinn að taka þrjár sögur sem voru birtar í íslenskum blöðum/tímaritum á nítjándu öld og setja á Rafbókavefinn. Þetta eru væntanlega hreinar sjóræningjaútgáfur þar sem þetta var fyrir þann tíma að höfundaréttarlög tóku gildi á Íslandi (nema um ljósmyndir, þau lög komu fyrst). Það þýðir að útgefendum og þýðendum bar engin skylda til þess að fá leyfi eða borga fyrir efni sem þeir tóku sér. Þarna var Mark Twain snuðaður og mögulega Poe líka (þó hann hafi verið löngu dauður).

Í ljósi þessa ástands sem ríkti hér áður en Íslendingar gengu í Bernarsambandið er svolítið skondið að höfundaréttarlög skuli núna verja sjóræningjaútgáfur (nema að mér yfirsjáist einhver lagaklausa). Verk þeirra þýðenda sem fengu ekkert leyfi frá upprunalegu höfundunum eru ennþá varin ef það eru ekki liðin 70 ár frá andláti þeirra. Ég get því ekki með góðri samvisku (eða allavega lögfræðilegri samvisku) tekið það sjóræningjaefni og endurbirt á Rafbókavefnum.