her·mang HK
gróðabrask í viðskiptum við herlið og herstöðvar

Segjum að mál X njóti stuðnings 40 þingmanna á Alþingi. Af þessum 40 eru 30 í stjórn og 10 í stjórnarandstöðu. Í heild eru 34 stjórnarþingmenn og 29 stjórnarandstæðingar. Ef allir kjósa eftir samvisku sinni þá er allt í góðu lagi. Mál sem njóta meirihluta eru samþykkt eins og vera ber. Segjum nú að stjórnarþingmenn, sem gætu til dæmis allir tilheyrt sama flokki, kjósi eftir sannfæringu sinni en stjórnarandstæðingar eftir flokkslínum. Þá fellur mál X þó það sé í raun stuðningur fyrir því. Kerfið virkar ekki. Af hverju?

Markmið stjórnarandstæðinga sem kjósa gegn skoðun sinni er að fella ríkisstjórnina. Markmið stjórnarþingmenn sem kjósa gegn stjórninni er hins vegar fögur hugsjón. Þeir eru hins vegar í þeirri stöðu að þeirra fagra hugsjón er menguð af því að pólitískir andstæðingar þeirra eru að nota sér þær.

Þetta er ekki öfundsverð staða fyrir stjórnarþingmenn. Þeir eru fyrst og fremst fórnarlömb gallaðs kerfis. Þeir búa samt í raunveruleikanum og geta ekki bara hunsað hann. Ef þeir sjálfir falla úr ríkisstjórn þá eru töluverðar líkur á að það myndist ríkisstjórn sem kemur máli X í gegn fljótt og örugglega. Um leið myndu þeir missa það tækifæri sem aðild að ríkisstjórn færir þeim til að koma sínum málum í gegn. Þá geta þeir áfram haft fagra hugsjón í friði þar sem hún verður væntanlega jörðuð.

Vonandi verður okkar stjórnmálalíf nógu þroskað til þess að víglínur flokkakerfisins hætti að eyðileggja út frá sér en sá tími er ekki runninn upp. Það er gott að berjast fyrir sínum hugsjónum en stundum verður maður að átta sig á því að það er bara verið að spila með mann.

Ég myndi semsagt ekki velja Bubba á veggspjöld sem ættu að leiða til vitundarvakninar á þessum málum.

Það sem ríkisstjórnin gerði var að fara í samningaviðræður í mun nánara samstarfi með stjórnarandstöðunni en hefur nokkru sinni sést á Íslandi. Ríkisstjórnin gerði sitt besta til þess einmitt að “já” væri óviðunandi kostur í þjóðaratkvæðagreiðslunni þó það væri beinlínis til þess fallið að láta fyrri samning hennar líta verr út.

Að sjálfsögðu er þjóðaratkvæðagreiðslan marklaus. Þegar stjórnar- og stjórnarandstöðuflokkar fóru saman að reyna að landa betri samningi þá voru menn í raun að sammælast um það. Samningaviðræðurnar tóku “já” valkostinn út af borðinu og ef það er bara einn kostur í kosningum þá eru þær marklausar. Þetta kemur ofan á þá staðreynd að “nei” kosturinn hefur alltaf verið mjög óskýr enda halda margir að þeir geti í raun hafnað Icesave ábyrgðum með öllu með því vali.

Ég veit að það hljómar asnalega þegar ég hef þegar upplýst hvernig ég notaði atkvæði mitt en aftur á móti er rétt að benda á að ég gæti verið að ljúga og ég tel það í raun rétt hvers manns að segja ósatt um hvernig hann kaus til að losna við utanaðkomandi þrýsting. Ef ég hefði til dæmis rosalegar áhyggjur af því hvaða álit Steingrímur Joð hefur á mér (ég geri reyndar ekki ráð fyrir að hann viti hver ég er) þá myndi ég kannski hafa (slíkt egó að ég hefði) áhyggjur af því að einhver sæi hvort ég færi í kjörklefann eða ekki. Ef mér er heimilt að láta atkvæðið beint í kjörkassann þá hef ég í raun að einhverju leyti misst rétt minn til að halda atkvæði mínu leyndu. Það á enginn á kjörstað að vita hvernig ég nota atkvæði mitt.

Ég tók þarafleiðandi þá ákvörðun að kíkja eldsnöggt inn í kjörklefann. Ég nennti reyndar ekki einu sinni að skoða kjörseðilinn sem eftir á að hyggju voru mistök því það er svo sem fræðilegur möguleiki að fólkið í kjördeildinni hafi verið búið að fylla hann út fyrir mig. En ég var með drenginn í fanginu og vildi bara ljúka þessu af.

Þannig að ég gæti verið að ljúga. Ég hefði getað rifið blýantinn snöggt upp, krossað við það sem ég vildi í raun án þess að nokkur vissi hvað var á seyði. Er ekki ágætt að sá möguleiki sé fyrir hendi ef maður er hlynntur leynilegum kosningum?

• Ég er á móti ríkisstjórninni.
• Ég vil ekki að við borgum neitt.
• Ég vil ekki að við borgum svona mikið.
• Ég vil að eldri Icesave-lögin haldi gildi sínu.
• Ég held að við höfum ekki efni á að borga þetta.
• Ég vil að alþjóðakapítalisminn verði lagður af strax.
• Ég tel að við getum náð betri samningi núna en fyrir áramót.

Þetta er líka stóra vandamálið við ákvörðun Ólafs Ragnars því þessir fjölmörgu túlkunarmöguleikar hafa nær alltaf verið til staðar.

Ég tek þó fram að mér finnst að það ætti ekki að vera hvetja fólk til að sitja heima. Mér finnst of mikil Sjálfstæðisflokkslykt af svoleiðis taktík.

Jón Ólafsson á Bifröst skrifar annars þetta um málið.