Archive for ágúst, 2014

Fótboltasaga mín 71/100: Gestirnir

Fimmtudagur, 28. ágúst 2014

2. janúar 1985. Reykjavíkurúrvalið 1 : Luton 3

Hvers vegna held ég með Luton? Tjah, þetta var liðið sem ég valdi þegar ég var átta ára við dramatískar aðstæður (meira um það síðar). En maður þarf samt ekki að kvænast fyrstu kærustunni! Það er fullt af dæmum um að menn hafi valið illa í byrjun og skipt um skoðun síðar. Hvers vegna beit ég í mig að halda tryggð við félag sem ég valdi barnungur í bríaríi – hvers vegna skipti ég ekki bara? Jú, það var út af leiknum á gervigrasinu 1985.

Síðla hausts 1984 eignuðust Reykvíkingar sinn fyrsta gervigrasvöll á gömlu Hallarflötinni í Laugardal. Þá þegar fluttu öll stóru Reykjavíkurliðin flestar æfingar sínar í Laugardalinn og ég, níu ára gamall pattinn með nýuppgötvaðan fótboltaáhugann sat uppi með neðrideildarklúbba, fyrsta flokk og firmalið á hverfisvellinum.

En það var aldrei haldinn neinn formlegur vígsluleikur. Það var bara farið að æfa, svo einhverjum datt í hug að sniðugt væri að halda almennilegan leik til að taka gervigrasið formlega í notkun. Og færið gafst í seinni hluta janúar þegar fáránlegar veðuraðstæður sköpuðust í Evrópu.

Það var skítakuldi á meginlandinu og í Bretlandi og öllum leikjum frestað um nokkurt skeið. Nema á Íslandi var bongóblíða og fólk nánast úti á bolnum að mála pallinn. (Ekki slá þessu upp á netinu, augljóslega ýki ég til að styrkja frásögnina.) Svo Halldór Einarsson, Henson – ákveður að slá á þráðinn og bjóða einhverju liðinu í heimsókn.

Luton var efstudeildarlið og nærri stóru Lundúnaflugvöllunum, svo þeir slógu til. Ákvörðunin var tekin fáránlega hratt. Dagblöðin fluttu fréttirnar með sólarhringsfyrirvara: Luton leikur á gervigrasinu á morgun!

Flugleiðir buðu upp á ókeypis flug og gistingu var reddað á Hóteli Esju. Liðinu var flogið til Íslands síðdegis á föstudegi. Hitaveitan skrúfaði upp í kyndingunni á gervigrasinu og bræddi klakann á vellinum. Leikurinn var settur niður á laugardegi klukkan þrjú og á mánudagsmorgun flugu Luton-menn heim.

Það er ekki hægt að lýsa viðbrögðum mínum við þessum fréttum. Ég var níu ára gamall og eini strákurinn í öllum Melaskólanum sem hélt með smáliðinu Luton og skyndilega kvisaðist út á föstudegi að liðið mitt væri að koma til Íslands daginn eftir… Hvernig dílar maður við þannig upplýsingar?

Það tók mig hálfan daginn að trúa fréttunum. (Mamma og pabbi voru kommúnistar sem keyptu ekki Moggann og Þjóðviljinn hafði ekki flutt fréttina um morguninn.) En eftir að upplýsingarnar síuðust inn fór ég að láta dæluna ganga um alla leikmenn Luton. Allir vildu fræðast og vita hverju væri við að búast þegar ensku hálfguðirnir mættu daginn eftir.

Ég tók einn strætó á völlinn. Það þótti fullkomlega eðlilegt hjá níu ára börnum árið 1985 og ég er ekki einu sinni viss um að mamma og pabbi hafi fattað að það væri einhver sérstakur fótboltaleikur í gangi. Og það var sjittlóds af fólki. Ég myndi giska á 3.000 áhorfendur. Nokkuð sem við sjáum ekki í dag nema á bikarúrslitaleikjum og þetta var kynnt með sólarhringsfyrirvara.

Andstæðingarnir voru Reykjavíkurúrvalið… sem var furðulegur samtíningur með tveimur Frömurum, tveimur Völsurum,tveimur  KR-ingum og tveimur Víkingum – en þremur Þrótturum. Hvenær mun það gerast aftur?

Nema hvað – að morgni leikdags kikkaði íslenski veturinn inn. Völlurinn var að sönnu auður, en það var kalt. Fokkíng kalt. Við erum að tala um tveggja stafa tölu í mínus kalt. Og allir á vellinum voru að deyja úr kulda. Allir áhorfendurnir voru að frjósa. Reykvísku andstæðingar voru í vettlingum og föðurlandi, en ekki gestirnir – enda snerist umfjöllun Moggans um leikinn einkum um að berlæraðir Englendingar hefðu straujað Íslendingana.

Og þeir straujuðu okkur. Gunnar Gíslason minnkaði muninn í 2:1 um miðjan leik, en sigur Luton var aldrei í hættu með mögum frá Breacker, Brian Stein og Harford. Þeir hefðu svo auðveldlega getað skorað slatta í viðbót.

Ég sveif á skýi meðan á leiknum stóð. Eftir leik var ég of starströkk til að fara um og safna eiginhandararitunum, öfugt við það sem gerðist ári síðar þegar Watford kom í heimsókn. Ég man ekki hvort ég var þá í lúðahópnum sem hljóp og fékk áritun frá Luther Blissett eða hvort ég lét John Barnes pára nafnið sitt. Eitthvað segir mér að það hafi verið það fyrrnefnda…

Fokkit. Ég á enga eiginhandaráritun til að staðfesta leikinn í janúar 1985, en mér er alveg sama. Bara minningin um að mæta á völlinn og geta farið í skólann mánudaginn eftir og rætt sérhvert smáatriði, sérhvern leikmann – það dugði mér. C´mon Luton! C´mon Luton!

(Mörk Reykjavíkurúrvalsins: Gunnar Gíslason. Mörk Luton: Breacker, Stein, Harford)

Fótboltasaga mín 70/100: Varaliðið

Sunnudagur, 24. ágúst 2014

14. september 1991. Fram 3 : ÍBV 0

Mér þykir nokkuð vænt um Víkinga. Held að það sé nokkuð almenn afstaða hjá Frömurum, í það minnsta hef ég varla hitt nokkurn mann úr okkar röðum sem er í nöp við Víking. Það er enginn hörgull á Valshöturum, menn sem er illa við KR, Fylkismenn eiga sína andstæðinga og nokkrir (þó ekki margir) láta Þrótt fara í taugarnar á sér. En Víkinga? Njah…

Á níunda áratugnum fór ég á allnokkra Víkingsleiki. Frikki Atla vinur minn var mikill Víkingur og við fórum stundum saman á leiki. Ég fagnaði því innilega þegar Víkingarnir komust aftur upp í efstu deild haustið 1987.

Sumarið 1991 var búist við því að Fram, KR og Valur berðust um titilinn. Víkingunum var spáð fjórða sæti fyrir mót og hefðu menn væntanlega verið þrælsáttir með þann árangur fyrirfram. Hálft liðið var skipað gömlum Frömurum, sem ýmist voru ungir og ekki taldir fullbúnir í Íslandsmeistaraliðið í Safamýrinni eða komnir á seinni hluta ferilsins.

Gummi Steins var í framlínunni og minn maður, Þorsteinn Þorsteinsson, í vörninni. Helgarnir tveir (Bjarnason og Björgvinsson) voru þarna líka, sem og Hólmsteinn Jónasson og Marteinn Guðgeirsson sem báðir höfðu verið í herbúðum Fram. Brandarar um b-lið Fram heyrðust nokkrir þarna um sumarið.

Í sjöundu umferð unnum við Víkinga með tveimur mörkum Jóns Erlings Ragnarssonar. Skildum Víkinga eftir í fjórða neðsta sæti, fáeinum stigum frá fallsæti. Eftir leikinn stappaði ég stálinu í Frikka og sagði honum að hafa ekki áhyggjur. Liðið hans væri of gott til að falla.

Og sú varð raunin. Víkingar sigldu eins og kafbátur upp töfluna. Í þrettándu umferð töpuðu KR-ingar fyrir Valsmönnum á meðan Víkingar unni ÍBV 6:0. Upp frá því varð þetta tveggja hesta hlaup gömlu systraliðanna úr miðbænum (Víkingur var á sínum tíma stofnaður af litlu bræðrum strákanna sem stofnuðu Fram).

Víkingar unnu 2:0 á Laugardalsvelli í seinni viðureign liðanna og komust í bílstjórasætið í einvíginu. Framarar hefðu þó farið langleiðina með að tryggja sér meistaratitilinn ef Gunnar Oddsson hefði ekki skorað jöfnunarmark á hundblautum KR-velli í næstu umferð.

Liðin voru því jöfn fyrir lokaumferðina. Víkingur með þrettán mörk í plús og Framarar ellefu. Víkingar voru þó með pálmann í höndunum – enda útileikur í Garðinum gegn kolföllnu Víðisliði til góða. Fram mætti Eyjamönnum á Laugardalsvelli.

Allir vita hvað gerðist næst. Taugaveiklaðir Víkingar fjölmenntu í Garðinn (opinberar áhorfendatölur segja þó að ekki hafi verið nema 756 á vellinum, sem styður enn þá kenningu mína að þessar tölur hafi verið kerfisbundið vanáætlaðar á þessum árum en ofáætlaðar í dag). Víðir komst yfir snemma leiks og hélt forystunni í hálfleik. Þrjú Víkingsmörk á fimm mínútna kafla um miðjan seinni hálfleikinn tryggði röndóttum þó titilinn.

Það var samt eiginlega í Laugardalnum sem úrslitin réðust. Eyjamenn pökkuðu í vörn frá fyrstu mínútu, staðráðnir í því einu að fá ekki á baukinn. Þeir voru í nauðvörn allan fyrri hálfleikinn og eftir hálftíma leik hefði staðan hæglega getað verið 4:0. Einhvern veginn sluppu gestirnir þó inn í klefa með bara tvö mörk á bakinu, Kristinn R. Jónsson og Jón Erling skoruðu. Jón Erling skoraði aftur á upphafsmínútum seinni hálfleiksins, en síðan ekki söguna meir.

Lokatölur urðu 3:0, þótt 7:0 hefði kannski gefið réttari mynd af gangi leiksins. En samt upplifðum við áhorfendurnir það sem svo að leikmennirnir hefðu ekki lagt sig alveg nógu mikið fram – og að vitneskjan um forystu Víðismanna í um klukkutíma skeið hafi orðið til þess að liðið tók fótinn af bremsunni. Ég var að minnsta kosti sannfærður um að ef Víkingar hefðu skorað strax í upphafi hefði Framliðið unnið með tvöfalt meiri mun, svo slappir voru Eyjamenn.

Það var ekkert Siggi-Saggi sungið í leikslok og stemningin skrítin. Eitthvað aulalegt við að vinna 3:0 en finnast maður hafa klúðrað þessu. En þrátt fyrir það, var engin jarðafararstemning á pöllunum. Fram hafði unnið þrjá Íslandsmeistaratitla og þrjá bikarmeistaratitla á undangengnum sex árum og engum datt annað í hug en að nokkrir í viðbót myndu fylgja á allra næstu árum. Mér fannst ég því alveg getað unað Víkingum með Gumma Steins og Þorsteini Þorsteinssyni örlítils öskubuskuævintýris…

Ég er ekki viss um að ég hefði verið jafn örlátur með snefil af skyggnigáfu.

(Mörk Fram: Kristinn R. Jónsson, Jón Erling Ragnarsson 2)

Fótboltasaga mín 69/100: Veislustjórinn

Föstudagur, 15. ágúst 2014

3. október 2009. Fram 2 : Breiðablik 2 (6:7 eftir vítakeppni og bráðabana)

Ég tek ekki að mér veislustjórnun. Á síðustu árum hef ég nokkrum sinnum fengið fyrirspurnir um hvort ég væri til í að veislustýra fyrir hina eða þessa. Oft hafa góð laun verið í boði og yfirleitt svart. Ég hef alltaf neitað.

Ég er til í að vera ræðumaður. Semja ræðu og flytja hana á fyrirframákveðnum stað í dagskránni. Það er afmarkað verkefni með skilgreindan upphafs- og lokapunkt og ég geri það ágætlega. Veislustjórinn þarf hins vegar að hafa áhyggjur af því hvort eldhúsið sé tilbúið með súpuna á réttum tíma, stoppa af leiðinlega veislugesti og redda stemningunni ef eitthvað fer öðruvísi en ætlað var. Og svo þurfa veislustjórar helst að segja brandara. Brandarar eru ömurlegasta tegund fyndni.

Auðvitað kemur fyrir að ég segi já. En það er þá bara fyrir vini mína og ættingja – aldrei fyrir borgun. Þannig var ég veislustjóri þegar Valur félagi minn og Laufey giftust. Líka þegar Ólína, amma Steinunnar átti stórafmæli.

Og svo eru það skiptin þegar Framararnir hringja.

Oftar en einu sinni og oftar en tvisvar hefur Fram haft samband og beðið um ræðu eða greinarstúf. Ég reyni að hjálpa þegar ég mögulega get. Mér finnst ég þannig eiga aðeins meira í því þegar vel gengur. Eins og ég eigi einhvern þátt í starfinu annan en að borga ársmiðann og norpa á útivelli í Grindavík í enn einum tapleiknum.

Skömmu fyrir bikarúrslitaleikinn gegn Breiðablik haustið 2009 fékk ég hringingu. Stjórnarmaður í knattspyrnudeildinni bað mig um að veislustýra í lokahófi deildarinnar, sem færi fram sama kvöld og úrslitaleikurinn. Búið væri að reyna alla aðra möguleika og ég yrði að redda þeim. Og ég sagði já.

Ég var á kafi í vinnu eða öðrum verkefnum og gat því lítið hugsað um hvað segja skyldi. Rétt daginn áður gaf ég mér tíma í undirbúning, en var þá orðinn svo stressaður fyrir leiknum að ekkert annað komst að.

Fram hafði tapað þremur síðustu bikarúrslitaleikjum sínum: gegn KR, Fylki og Val. En í þau skiptin voru andstæðingarnir alltaf taldir sigurstranglegri fyrirfram. Að þessu sinni var jafnt á með liðum komið. Fram hafnaði í fjórða sæti en Blikar í því fimmta með sömu stigatölu. Deildarleikjunum lauk báðum með jafntefli, 1:1 og 3:3 í makalausum leik.

Leikdagurinn rann upp og ég hafði ekki hugmynd um hvað ég ætti að segja um kvöldið. Það var líka minnsta áhyggjuefni mitt. Ég gat bara hugsað um leikinn og hvort Fram tækist að vinna fyrsta stóra titilinn frá 1990…

Alfreð Finnbogason kom Blikum yfir um miðjan seinni hálfleik en Ingvar Ólason af öllum mönnum jafnaði skömmu síðar. Þetta var síðasta tímabil Ingvars hjá Fram. Hann var einn af síðustu geirfuglunum – leikmönnunum sem maður var vanur frá níunda áratugnum – sem voru líklegri til að drífa sig út úr klefanum til að ná sígarettu á bílaplaninu með stuðningsmönnunum en að pjatta sig fyrir framan spegilinn með greiðuna og þrjár ólíkar tegundir af hárgeli að vopni.

Leikurinn fór í framlengingu. Framarar fengu víti og Sam Tillen skoraði af öryggi. Hjartað tók kipp, en aftur þurfti helvítið hann Alfreð að skora, 2:2, úr soft víti. Á lokasekúndunni fékk Guðmundur Magnússon fáránlega gott færi til að klára leikinn, en skotið fór einhvern veginn röngu meginn við stúkuna. Eitthvað segir mér að ferill hans hefði þróast öðru vísi ef boltinn hefði rúllað örfáa sentimetra í hina áttina.

Guðmundi tókst hins vegar að skora í vítakeppninni. Það gerðu líka Tillen-bræðurnir og Ingvar Óla. Hjálmar Þórarinsson lét verja frá sér. Þetta sumar skoraði hann sjö mörk fyrir Fram og var á góðum degi flottasti senter deildarinnar. Þess á milli datt hann niður í meðalmennsku.

Hannes varði eitt vítið frá Blikunum og gripið var til bráðabana. Fyrsti Blikinn skoraði og þá var komið að Paul McShane. Öfugt við flest hinna vítanna hafði ég engar áhyggjur. Paul var alltaf að fara að skora, á sama hátt og Sam. En nei – Paul negldi upp í markslá og niður… boltinn lenti á línunni… og út.

Blikar ærðust en við Framararnir stóðum stjarfir í stúkunni. Ég var dofinn, eiginlega frekar í losti en svekktur, sár eða reiður. Við Valur löbbuðum þegjandi á barinn, ef ég man rétt og drukkum hvor sinn bjórinn í þögn. Kvöddumst svo þegjandalegir. Hann fór heim að sleikja sárin… en ég mundi smátt og smátt eftir giggi kvöldsins.

Ég mætti snemma í Framheimilið, þar sem öllum leið eins og mér. Eftir einhvern tíma hafði ég rænu á að spjalla við veitingamanninn og náði einhvern veginn að koma frá mér mikilvægustu praktísku upplýsingum – en bröndurum var ekki til að dreifa. Sumum strákanna tókst að slá á létta strengi og það voru skemmtiatriði… en ég var úti á þekju allan tímann. Muna: ekki ráða veislustjóra í taugaáfalli.

(Mörk Fram: Ingvar Þór Ólason, Sam Tillen. Mörk Breiðabliks: Alfreð Finnbogason 2)

Fótboltasaga mín 68/100: Fagnið

Fimmtudagur, 14. ágúst 2014

8. júlí 1996. Fram 8 : Þór 0

Áður en Stjörnumenn byrjuðu á fábjánafagnaðarlátunum sínum fyrir nokkrum árum síðan, rækilega hvattir áfram af apaköttum á internetinu, voru Eyjamenn með sín „fögn“. Þau kættu skiljanlega þeirra eigin stuðningsmenn og stöku hrifnæma íþróttafréttamenn. Stuðningsmenn annarra liða urðu bara pirraðir. Leikmenn annarra fótboltaliða sem fagna óhóflega eru jafnleiðingjarnt fyrirbæri og myndir af smábörnum sem maður þekkir ekki neitt á samfélagsmiðlum.

Á undan „fögnum“ ÍBV sýndu knattspyrnumenn gleði sína með því að hlaupa saman í hóp, faðma markaskorarann að sér og steyta hnefa sigri hrósandi. Allt mjög siðmenntað og enginn tapaði virðingunni.

Já og svo var það Michael Payne.

Michael Payne skoraði reyndar bara eitt mark, en fagnaði því líka afar innilega. Raunar svo innilega að það tryggði honum pláss sem pínkulítil innskotssetning í neðanmálsgrein í sögu Knattspyrnufélagsins Fram.

Við lékum í næstefstu deild sumarið 1996, í fyrsta sinn frá 1983. Það voru þung skref niður um deild og enn sárara að mikilvægustu leikmennirnir ákváðu að þeir væru of góðir til að leika á því stigi. Þótt Fram hefði kolfallið fóru markvörðurinn og nær öll vörnin í atvinnumennsku. Rikki Daða gekk svo til liðs við KR.

Á þessum árum var Ríkharður í háskólanámi í Bandaríkjunum. Félagi hans úr skólaliðinu lýsti áhuga á að spreyta sig eitt sumar á Íslandi og fékk númerið hjá Fram. Það var Michael Payne, sterkbyggður og þeldökkur strákur.

Hann kom til landsins fyrir fjórðu umferð. Framarar höfðu þá gert tvö jafntefli og unnið einn leik og stemningin frekar súr. Hinn ungi Payne kom inn á sem varamaður í þremur sigurleikjum í röð, í öllum tilvikum eftir að úrslitin máttu heita ráðin. Ásgeir heitinn Elíasson var ekki mikið fyrir að nota skiptingar nema þá seint um síðir í leikjum.

Stóra tækifærið kom svo í sjöundu umferðinni. Framarar tóku á móti Þór og Michael Payne var kominn í byrjunarliðið. Leiksins var beðið með eftirvæntingu. Skallagrímsmenn voru öllum að óvörum í toppsætinu, en enginn trúði að það myndi vara lengi. Þórsarar voru hins vegar almennt taldir það lið í deildinni sem líklegast væri til að geta ógnað Frömurum. Það var því auglýstur toppslagur á Valbjarnarvelli.

Þórsarar í bænum voru kokhraustir, enda með markahrókinn Hrein Hringsson í framlínunni. Liðið ætlaði sér upp og Akureyringar fjölmenntu. Það endaði allt í tárum.

Ég hef sjaldan eða aldrei séð lið hrynja jafn gjörsamlega og Þórsara í þessum leik. Þetta var Brasilía:Þýskaland fátæka mannsins.

Fram komst yfir eftir tæpar tíu mínútur. Ágúst Ólafsson skoraði. Þetta var sumarið hans. Ágúst var í vörninni hjá Fram en fékk ansi frítt spil í sóknarleiknum og var stundum sendur fram þegar í nauðirnar rak. Fyrir vikið endaði hann í fjórtán mörkum og næstmarkahæstur í deildinni á eftir Þorbirni Atla, þrátt fyrir að eiga að heita bakvörður. Ó, hvað það hlupu margir apríl árið eftir og völdu Ágúst í draumalið sitt í DV-leiknum í þeirri von að fá varnarmann sem raðaði inn mörkum.

Hinn bakvörðurinn, Ásgeir Halldórsson, skoraði mark númer tvö. Hann var alltaf einn af uppáhaldsleikmönnunum mínum á sama hátt og ég dáði Þorstein Þorsteinsson sem pjakkur. Mínir menn eru traustir bakverðir sem láta lítið fyrir sér fara en skila sínu.

Þriðja markið kom eftir fimmtán mínútur og það átti enginn annar en Michael Payne. Þorbjörn Atli lagði upp markið fyrir hann, sem var pen afgreiðsla í markhornið. Félagi Payne tók fagnaði tryllingslega og tók heljarstökk. Fram að þessu hafði ég aðeins séð einn mann fagna marki á þennan hátt, Hugo Sánchez, Mexíkóann hjá Real Madrid.

Við áhorfendurnir urðum strax frekar vandræðalegir. Jújú, það var óneitanlega stuð að vera kominn í 3:0 eftir kortér, en svona gassagangur var óviðeigandi og minnti helst á það þegar Guðmundur Páll Gíslason skoraði sigurmarkið í Reykjavíkurmótinu löngu fyrr (löng saga, rek kannski seinna).

Um leið og Fram skoraði þriðja markið vissu allir á vellinum að mótið væri búið. Fram myndi vinna aðra deildina og spila í deild þeirra bestu að ári. Frá og með þessu augnabliki yrði þetta bara spurning um tölfræði. Þórsararnir urðu daprir en hugguðu sig við að geta líklega slegið Skallagrími við (sem þeim tókst reyndar ekki). Við Framararnir teygðum úr okkur og stækkuðum um eina tommu.

Michael Payne varð líka kátur – og eins og gerist stundum hjá mönnum sem fá nasaþefinn af velgengni gekk hann á lagið. Allir á vellinum áttuðu sig á því að úrslitin væru ráðin og spurningin væri bara hversu stór sigurinn yrði. Nema hr. Payne sem var eins og naut í flagi og ætlaði greinilega að spila sig inn í liðið.

Fljótlega eftir markið straujaði hann Þórsara úti á miðjum velli og fékk gult spjald. Skömmu seinna skoraði Þorbjörn Atli úr víti og breytti stöðunni í 4:0.

Payne hélt áfram að tækla og hlaupa. Hann ætlaði að skora þrennu í það minnsta. Tíu mínútum eftir mark Bjössa, skallaði Ágúst Ólafsson aftur í markið, 5:0. (Ég held að svona 10 mörk hans þetta sumarið hafi verið skallamörk.) Við markið færðist sá bandaríski enn í aukana og straujaði skömmu síðar einn Þórsarann. Rautt spjald og Fram manninum færri í 50 mínútur.

Tíu Framarar héldu áfram að yfirspila ellefu Þórsara í seinni hálfleik. Bjössi skoraði aftur eftir sendingu frá Þorvaldi Ásgeirssyni. Anton Björn setti sjöunda markið, Steinar Guðgeirs átti stangarskot, en Ágúst Ólafsson náði áttunda markinu á sjötugustu mínútu. Engin verðlaun fyrir að giska á með hvaða íkamshluta það var skorað.

Með tuttugu mínútur til leiksloka og 8:0 forystu fóru sagnfróðir Framstuðningsmenn að gæla við a.m.k. metjöfnun frá 12:2 sigrinum á Þrótti 1954. En eftir þetta tókst Akureyringum að skella í lás, enda liðsmunurinn farinn að bíta.

Michael Payne skoraði aldrei aftur fyrir Fram. Hann kom við sögu í þremur leikjum til viðbótar, en þá sem varamaður. Ásgeir Elíasson fyrirgaf mönnum ekki svo glatt þann fábjánaskap að láta reka sig útaf 5:0 yfir. Skítt með hversu töff fögnin væru.

(Mörk Fram: Ágúst Ólafsson 3, Þorbjörn Atli Sveinsson 2, Michael Payne, Anton Björn Markússon)

Fótboltasaga mín 67/100: Baulið

Laugardagur, 2. ágúst 2014

5. apríl 2009. Luton 3 : Scunthorpe 2

Það var magnað að horfa á áhorfendaskarann á úrslitaleiknum á HM í Brasilíu gefa sér tíma í öllum hamagangnum og látunum eftir að úrslitin lágu fyrir, til að baula hraustlega á Sepp Blatter, hinn alræmda forseta Alþjóðaknattspyrnusambandsins. Við Luton-stuðningsmenn eigum sambærilegt augnablik. Það var sunnudaginn fimmta apríl 2009 á Wembley.

Allir muna eftir því þegar Guðjón Þórðarson leiddi Stoke City til sigurs í Framrúðubikarnum. Síðar skipti keppnin um styrktaraðila og var kennd við vörubílafyrirtæki. Síðustu árin hefur Johnstone´s málningarfyrirtækið kostað mótið, verðlaunagripurinn er því eðlilega uppnefndur „málningardósin“.

Um er að ræða bikarkeppni liðanna í þriðju og fjórðu efstu deild. Leikið er í miðri viku og allir líta á mótið sem truflun eða í besta falli tækifæri til að nota varaliðsmenn þar til komið er í lokaumferðirnar, þar sem vonin um úrslitaleik á Wembley fer að spila inní. Þetta er líka ágætt mót fyrir miðjumoðsliðin sem hafa í raun ekki að neinu að keppa þegar komið er fram yfir áramót. Bikar er bikar, þótt hann sé málningardós.

En veturinn 2008-09 var ekkert andskotans miðjumoð hjá Luton. Þetta var ár satans. Vorið 2007 féll Luton úr næstefstu deild og um svipað leyti kom í ljós að fjármálin voru í steik. Gömlu eigendurnir voru hálfgerðir glæpamenn og bókhaldið í tómu rugli. Næsta ár einkenndist af brunaútsölum og greiðslustöðvunum og liðið féll aftur.

Félagið fór úr greiðslustöðvun eftir nauðarsamninga við kringumstæður sem Joseph Heller hefði kunnað vel að meta: enska deildin gerði kröfu um að lið fengju stigafrádrátt ef þau færu úr greiðslustöðvun án þess að allir kröfuhafar samþykktu nauðarsamninganna. Á sama tíma gerði deildin og knattspyrnusambandið kröfu til þess að allar skuldir við „aðila innan knattspyrnufjölskyldunnar“ yrði greiddar 100%. Ergo: kröfuhafar urðu að sætta sig við samninga þar sem þeir fengju skertan hlut krafna sinna, en ákveðnir aðilar fengju sitt að fullu. Breski skatturinn sagðist í prinsipinu ekki geta felt sig við slíkt (skiljanlega) og þar af leiðandi fékk hvert einasta lið sem fór úr greiðslustöðvun stigafrádrátt. (Áður höfðu sömu lið fengið stigafrádrátt fyrir að lenda í greiðslustöðvun.)

Luton fékk 20 stig í mínus frá ensku deildinni og tíu í viðbót frá enska knattspyrnusambandinu. Sú refsing var sett á í kjölfar þess að starfsmaður Luton Town hafði að fyrra bragði tilkynnt um misferli fyrri eigenda, sem horfnir voru frá félaginu. Mótið hófst því með 30 stig í mínus, sem mun vera met í knattspyrnusögunni. Að kalla Luton-menn bitra yfir þessum málalokum er understeitment áratugarins. Fjölmargir stuðningsmenn hafa upp frá þessu snúist alfarið gegn enska landsliðinu og halda alltaf með andstæðingum þess. Það er harka!

Ekkert lið á séns með 30 stig í mínus. Þriðja árið í röð féll Luton og fór niður í utandeildina eftir meira en aldardvöl í deildarkeppninni. Þar máttum við dúsa í fimm ár. Fimm löng og frústrerandi ár, sem þó hafa gert ótrúlega mikið fyrir stemninguna og samheldnina meðal stuðningsmannanna.

Leiktíðin 2008-09 var langdregin aftaka. Margir höfðu á orði að hreinlegra hefði verið að fella okkur beint niður um deild og leyfa Luton að byrja mótið þar á núll stigum, frekar en að láta leikmenn og stuðningsfólk engjast í heilt ár að bíða eftir hinu óumflýjanlega.

Og við höfðum allt lánleysi fallkandídatanna. Oftar en einu sinni og oftar en tvisvar fengum við á okkur jöfnunarmörk, sigurmörk eða hvort tvegga á lokamínútunum. Enn oftar kom þó eitthvert skítamarkið á upphafsmínútunum og síðan ekki söguna meir allt til loka.

Nema í keppninni um málningardósina. Þar tókst Luton að vinna Brentford á heimavelli í vítakeppni í fyrsta leik, sem var óvenjuleg lukka fyrir þetta keppnistímabil. Einhvern veginn unnum við Walsall úti og svo Colchester heima, hvort tveggja 1:0. Í úrslitum suðursvæðisins (mótið er landshlutaskipt) vann Luton svo Brighton á heimavelli og aftur í vítakeppni.

Og allt í einu var Luton komið á Wembley. Andstæðingarnir voru Scunthorpe, sem léku einni deild ofar og voru á fleygiferð upp í næstefstu deild. (Unnu sér þar sæti fáeinum dögum síðar, líka eftir úrslitaleik á Wembley.)

Það er merkileg hefð hjá Englendingunum að leika helst alla úrslitaleiki á Wembley og það þykir alltaf mikið ævintýri að spila þar. Stuðningsmenn Scunthorpe eru hins vegar fáir, eiga um langan veg að fara og áttu von á annarri og veigameiri Wembley-ferð innan skamms. Þeim tókst því varla að selja nema tíuþúsund miða.

Fábjánarnir hjá enska knattspyrnusambandinu ákváðu þó að skipta vellinum í tvennt, þannig að þegar Luton hafði selt sína fjörutíuþúsund miða og óskaði eftir fleirum, þá var ekki hægt að verða við þeirri ósk. Það taldist því uppselt á völlinn, þótt áhorfendurnir hefðu ekki verið nema 55 þúsund í allt. Stjórnendur Luton sögðust hæglega hefðu getað selt tíu til fimmtánþúsund miða í viðbót.

Og þegar Brian Mawhinney barón, formaður ensku deildarinnar og fyrrum ráðherra Íhaldsflokksins, gekk inn á völlinn að heilsa liðunum baulaði hver einn og einasti þessara fjörutíuþúsund Luton-manna á hann af sama krafti og þegar Bítlarnir hrópuðu niður Tarzan í kvæði Ómars Ragnarssonar. Dæmdari mann hef ég varla séð en íhaldsskarfinn með yfirgreidda skallann þykjast leiða hjá sér baul, hróp og svívirðingar fyrir framan sjónvarpsmyndavélarnar að reyna að heilsa leikmönnum með handabandi. Og Luton-leikmennirnir voru ekkert að gera honum lífið auðveldara með fleðulátum eða sýndarkurteisi – heldur réttu fram lúkurnar með fyrirlitningarsvip en virtu hann annars ekki viðlits.

Leikurinn var fínn, en samt man eiginlega enginn eftir neinu öðru en baulinu í byrjun. Scunthorpe komst yfir snemma leiks en ekki löngu síðar jafnaði maðurinn með stóra nafnið: Chris Martin (engin ættartengsl). Hann var um þessar mundir í láni frá Norwich en er víst hjá Derby núna.

Í seinni hálfleik kom Tom Craddock okkur í 2:1 og síðustu tuttugu mínúturnar var nauðvörn í teignum hjá Luton. Scunthorpe sótti linnulítið og það var farið að fara verulega um okkur á Ölveri. Á 88. mínútu jafnaði Scunthorpe og ekkert nema snilldarmarkvarsla Deans Brill (engin verðlaun fyrir að giska á uppáhaldsorðaleiki íþróttafréttamanna með nafnið hans) kom í veg fyrir úrslit réðust fyrir lok venjulegs leiktíma.

Mér fannst skrifað í skýin að leikurinn myndi tapast. Tapa ekki lið sem missa leiki niður á lokasekúndunum alltaf í framlengingu? En alveg í byrjun hennar kom löng sending innfyrir Scunthorpe-vörnina sem franski varamaðurinn Claude Gnapka elti. Gnapka var með varnarmann í bakinu og Scunthorpe-markvörðurinn hljóp langt út á móti, en einhvern veginn náði hann að teygja fram tána og vippa knettinum í fallegum boga í tómt markið.

Luton náði að verjast það sem eftir var, enda allur vindur úr leikmönnum beggja liða. Við unnum málningardósina og til að bögga ensku deildina enn frekar sóttum við formlega um að fá að reyna að verja hana árið eftir sem utandeildarlið. Fólið Mahwhinney sagði nei.

(Mörk Luton: Chris Martin, Tom Craddock. Mörk Scunthorpe: Gary Hooper, Grant McCann)