{"id":14514,"date":"2023-01-14T00:54:30","date_gmt":"2023-01-14T00:54:30","guid":{"rendered":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/?p=14514"},"modified":"2023-01-14T13:56:22","modified_gmt":"2023-01-14T13:56:22","slug":"rannsoknamisseri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/2023\/01\/14\/rannsoknamisseri\/","title":{"rendered":"Ranns\u00f3knamisseri"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g veit aldrei alveg hvort f\u00f3lk er a\u00f0 gr\u00ednast \u00feegar \u00fea\u00f0 spyr mig hvort vi\u00f0 h\u00e1sk\u00f3laf\u00f3lki\u00f0 s\u00e9um ekki alltaf \u201e\u00ed leyfi\u201c, svona eins og go\u00f0s\u00f6gnin um a\u00f0 kennarar s\u00e9u alltaf \u00ed fr\u00edi. Tr\u00fai\u00f0 m\u00e9r, a\u00f0 allt \u00fea\u00f0 fr\u00ed sem kennarar f\u00e1 er fyllilega ver\u00f0skulda\u00f0. Ef eitthva\u00f0 er \u00fe\u00e1 er \u00fea\u00f0 of stutt.<\/p>\n<p>Kannski er \u00fea\u00f0 \u00feess vegna sem h\u00e1sk\u00f3laf\u00f3lk er fari\u00f0 a\u00f0 tala um ranns\u00f3knamisseri \u00ed sta\u00f0 ranns\u00f3knaleyfis \u00e1\u00f0ur. \u00deetta er n\u00e1tt\u00farlega ekki leyfi \u00fe\u00f3 a\u00f0 vi\u00f0 f\u00e1um eitt kennslulaust misseri \u00e1 nokkurra \u00e1ra fresti. Vi\u00f0 erum enn\u00fe\u00e1 \u00ed vinnunni \u00fe\u00f3 a\u00f0 vi\u00f0 s\u00e9um ekki a\u00f0 kenna, \u00ed rauninni meira \u00ed vinnunni en vanalega \u00fev\u00ed loksins <em>f\u00e1um vi\u00f0<\/em>\u00a0<em>t\u00edma<\/em>\u00a0til a\u00f0 sinna st\u00f3rum hluta starfsskyldna okkar. Og ef eitthva\u00f0 einkennir h\u00e1sk\u00f3laf\u00f3lk eftir minni reynslu \u00fe\u00e1 er \u00fea\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0 erum alltaf \u00ed vinnunni.<\/p>\n<p>Ef \u00e9g les b\u00f3k \u00fe\u00e1 er \u00e9g \u00ed vinnunni. Ef \u00e9g horfi \u00e1 mynd \u00fe\u00e1 er \u00e9g \u00ed vinnunni. \u00c9g f\u00e6 \u00fe\u00e1 hugmynd a\u00f0 gera vel vi\u00f0 mig eina kv\u00f6ldstund, skelli m\u00e9r \u00ed leikh\u00fas og er \u00f3vart eiginlega um lei\u00f0 a\u00f0 borga fyrir a\u00f0 vera \u00ed vinnunni. Ef \u00e9g dett ni\u00f0ur \u00e1 fr\u00f3\u00f0lega umfj\u00f6llun um n\u00fdtr\u00faarhreyfingar \u00e1 Akureyri \u00ed upphafi 20. aldar \u00fe\u00e1, j\u00fa, er \u00e9g \u00f3vart m\u00e6ttur \u00ed vinnuna. \u00c9g kveiki \u00e1 sellunum, anal\u00fdsera og tengi saman \u00fer\u00e6\u00f0i. \u00c9g vinn vi\u00f0 a\u00f0 lesa og skrifa og kenna um b\u00f3kmenntir og menningu og allt sem \u00fev\u00ed tengist, og svo vill til a\u00f0 \u00e9g vinn vi\u00f0 mitt helsta \u00e1hugam\u00e1l, svo \u00e9g er st\u00f6\u00f0ugt \u00ed gangi.<\/p>\n<p>\u00c9g segi ekki a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 vandam\u00e1l en \u00e1rei\u00f0anlega er \u00fea\u00f0 a\u00f0 einhverju marki \u00f3heppilegt. En \u00ed sannleika sagt, ef \u00e9g ynni vi\u00f0 eitthva\u00f0 allt anna\u00f0, \u00fe\u00e1 k\u00e6mi \u00e9g samt heim og l\u00e6si b\u00f3k og f\u00e6ri \u00f3sj\u00e1lfr\u00e1tt a\u00f0 greina hana, tengja \u00fer\u00e6\u00f0i og velta upp hugmyndum. Og um lei\u00f0 er alltaf \u00feessi hugsun \u00ed bakheilanum a\u00f0 \u00feetta, j\u00e1 e\u00f0a \u00feetta \u00fearna, \u00feetta v\u00e6ri sni\u00f0ugt \u00ed kennslu (jafnvel \u00ed ranns\u00f3knaleyfinu hugsa \u00e9g um kennslu, og dreymir um hva\u00f0 \u00e9g er misheppna\u00f0ur kennari). Svo \u00fea\u00f0 er sennilega besta lendingin a\u00f0 \u00e9g vinni vi\u00f0 \u00feetta l\u00edka. \u00c9g er ekki viss um a\u00f0 \u00e9g hef\u00f0i n\u00e6gt vinnsluminni til a\u00f0 nj\u00f3ta menningar \u00ed fr\u00edt\u00edmanum ef \u00e9g \u00feyrfti t.d. a\u00f0 d\u00edla vi\u00f0 hagt\u00f6lur \u00ed vinnunni.<\/p>\n<p>En \u00feetta var \u00fat\u00fard\u00far, \u00e9g \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 tala um ranns\u00f3knamisseri\u00f0 mitt. \u00c9g er n\u00fana \u00e1 a\u00f0 \u00e9g held t\u00edunda degi \u00feess og hef sett upp dr\u00f6g a\u00f0 efnisyfirliti a\u00f0 b\u00f3k sem \u00e9g \u00e6tla m\u00e9r a\u00f0 skrifa. H\u00e1lfna\u00f0 er verk \u00fe\u00e1 hafi\u00f0 er, enda hef \u00e9g ekki anna\u00f0 gert. \u00c9g hef sofi\u00f0 t\u00f6luvert, \u00farvinda eftir \u00e1rin sem \u00e9g var\u00f0i \u00ed a\u00f0 byggja upp feril \u00ed von um a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0 lokum starf vi\u00f0 \u00feetta (\u00e9g var a\u00f0 v\u00edsu heppnari en flestir me\u00f0 hversu f\u00e1 \u00feau \u00e1r voru), og svo Covidkennsluna \u00feegar \u00e9g loksins var kominn \u00ed draumastarfi\u00f0, og \u00e1f\u00f6ll og \u00fdmiss konar pers\u00f3nulegt \u00e1lag sem hefur veri\u00f0 m\u00e9r tryggir f\u00f6runautar s\u00f6mulei\u00f0is. Hugurinn er \u00ed svolitlum graut eftir \u00feetta allt, sem er kannski e\u00f0lilegt. \u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 kulna ekki \u00ed draumadjobbinu um lei\u00f0 og \u00fea\u00f0 er \u00ed h\u00f6nd.<\/p>\n<p>Einu sinni spur\u00f0i Ragnar \u00ed Sm\u00e1ra, a\u00f0 mig minnir, \u00de\u00f3rberg \u00de\u00f3r\u00f0arson, sem skrifa\u00f0i \u00f6ll s\u00edn verk me\u00f0 penna, hvort hann myndi n\u00fa ekki leysa verk s\u00edn betur af hendi ef hann keypti ritv\u00e9l. Svar \u00de\u00f3rbergs var a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri \u00f3\u00fearfi, enda hugsa\u00f0i hann ekkert hra\u00f0ar en hann g\u00e6ti handrita\u00f0. \u00c1 svipa\u00f0an h\u00e1tt fer\u00a0\u00feetta misseri r\u00f3lega af sta\u00f0 hj\u00e1 m\u00e9r ekki a\u00f0eins af nau\u00f0syn, heldur einfaldlega \u00e1 \u00feeim hra\u00f0a sem hugurinn leyfir.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 eru greinar sem \u00fearf a\u00f0 kl\u00e1ra, b\u00f3karhandrit fyrir H\u00e1sk\u00f3la\u00fatg\u00e1funa sem \u00fearf a\u00f0 kl\u00e1ra og \u00fe\u00f3 fyrr hef\u00f0i veri\u00f0, n\u00fd b\u00f3k til a\u00f0 vinna \u00ed, fyrirlestrar sem \u00fearf a\u00f0 halda, hugsanir sem \u00fearf a\u00f0 hugsa, hugmyndir til a\u00f0 \u00fatf\u00e6ra, fr\u00e6\u00f0i sem \u00fearf a\u00f0 lesa, greina og tileinka s\u00e9r, og svo m\u00e1 ekki gleyma \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e9r er einnig l\u00edf sem \u00fearf a\u00f0 lifa, og lifa \u00fev\u00ed vel me\u00f0 s\u00ednu f\u00f3lki.<\/p>\n<p>Svo \u00feetta er ekkert leyfi, nema ef til vill leyfi til a\u00f0 anda a\u00f0eins \u00e1 me\u00f0an \u00e9g geri \u00fea\u00f0 sem \u00e9g geri best: a\u00f0 stunda ranns\u00f3knir. Og \u00fe\u00e6r get \u00e9g best stunda\u00f0 \u00e1 skrifstofunni minni, \u00fea\u00f0an sem myndin a\u00f0 ofan er tekin, sem \u00e9g hef a\u00f0eins n\u00fdlega fengi\u00f0 eftir a\u00f0 hafa skrifa\u00f0 flest m\u00edn fr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 eldh\u00fasbor\u00f0 seint um kv\u00f6ld og fram \u00e1 n\u00f3tt \u00feegar a\u00f0rir voru farnir a\u00f0 sofa, \u00feessi \u00e1r sem ma\u00f0ur b\u00e6gsla\u00f0ist um \u00ed akadem\u00edska harkinu. \u00dea\u00f0 er nefnilega \u00feetta me\u00f0 samband vinnu og einkal\u00edfs, \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur hratt tox\u00edskt ef ma\u00f0ur hefur ekki vinnua\u00f0st\u00f6\u00f0u vi\u00f0 h\u00e6fi. S\u00e9rherbergi, b\u00e6kur og skriff\u00e6ri er a\u00f0 m\u00ednum d\u00f3mi h\u00e6versk l\u00e1gmarkskrafa til fr\u00e6\u00f0astarfa sem ekki \u00fatheimta fl\u00f3knari b\u00fana\u00f0. Me\u00f0 \u00feessu \u00ferennu er h\u00e6gt a\u00f0 fremja einn \u00f3tr\u00falegasta galdur sem hugsast getur: a\u00f0 b\u00faa til \u00feekkingu.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3 a\u00f0 misseri\u00f0 fari h\u00e6gt af sta\u00f0 hj\u00e1 m\u00e9r \u00fe\u00e1 veit \u00e9g a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00e1 eftir a\u00f0 ver\u00f0a gj\u00f6fult. \u00dea\u00f0 er nefnilega mikils vir\u00f0i a\u00f0 f\u00e1 h\u00e1lft \u00e1r til a\u00f0 vinna \u00far eigin hugsunum, inni \u00e1 eigin skrifstofu, umkringdur d\u00fdrm\u00e6tum fr\u00e6\u00f0ib\u00f3kum, og lei\u00f0a \u00e1\u00f0ur \u00f3\u00feekkta vitneskju fram fyrir sj\u00f3nir f\u00f3lks. V\u00edsindin tilheyra almenningi, \u00f6ll \u00feekking er og \u00e1 a\u00f0 vera almannaeign sama hva\u00f0 sumir kynnu a\u00f0 segja, og \u00fea\u00f0 eru heimsins mestu forr\u00e9ttindi a\u00f0 hafa v\u00edsindast\u00f6rf a\u00f0 atvinnu \u2014 a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0 auka \u00feekkingu mannkyns og mi\u00f0la henni. Fyrir \u00fea\u00f0 er \u00e9g \u00f3endanlega \u00feakkl\u00e1tur.<\/p>\n<p>Hva\u00f0 er \u00fea\u00f0 svo sem \u00e9g \u00e6tla a\u00f0 gera n\u00e6sta h\u00e1lfa \u00e1ri\u00f0? \u00c9g \u00e6tla a\u00f0 rannsaka og skrifa um frumkyn\u00fe\u00e1ttahyggju \u00ed \u00edslenskum b\u00f3kmenntum fyrri alda \u2014 hvernig hatursor\u00f0r\u00e6\u00f0a og afmennskun \u00e1 grunni erf\u00f0a og uppruna birtist okkur \u00e1 t\u00edmum fyrir hi\u00f0 eiginlega kyn\u00fe\u00e1ttahugtak, sem sj\u00e1lft er b\u00fai\u00f0 a\u00f0 vera \u00ed \u00f6llum skilningi \u00f6\u00f0rum en s\u00f6gulegum (\u00fe.e. saga \u00feeirra gerviv\u00edsinda sem g\u00e1tu af s\u00e9r hugtaki\u00f0 og aflei\u00f0ingar \u00feess) og menningarlegum. Enn eru til fr\u00e6\u00f0imenn sem finnst \u00f3ttalegt bull a\u00f0 rannsaka \u00feetta, eins og samb\u00e6rileg afmennskun s\u00e9 einhverra hluta vegna \u00f3m\u00f6guleg bara vegna \u00feess a\u00f0 f\u00f3lk skorti kyn\u00fe\u00e1ttahugtaki\u00f0 og \u00fe\u00e1 s\u00e9rt\u00e6ku hugsun sem l\u00e1 a\u00f0 baki \u00fev\u00ed. \u00deetta er bara miklu fl\u00f3knara en svo og \u00fea\u00f0 er vel h\u00e6gt a\u00f0 fjalla um \u00feetta, \u00feetta er \u00e1\u00fereifanlegt og raunverulegt vandam\u00e1l sem n\u00e6r \u00e1r\u00fe\u00fasundir aftur t\u00edmann.<\/p>\n<p>Og til a\u00f0 s\u00fdna fram \u00e1 \u00fea\u00f0 mun b\u00f3kin m\u00edn a\u00f0 fjalla um svonefnda bl\u00e1menn \u00ed \u00edslenskum mi\u00f0aldaritum. Eitt \u00fea\u00f0 sem er kannski mest sjokkerandi vi\u00f0 \u00feetta verkefni mitt er hversu erfitt \u00fea\u00f0 er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00fea\u00f0 vi\u00f0 \u00cdslendinga, sem oft vir\u00f0ast halda a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 sakleysislegt or\u00f0 sem s\u00e9 fullkomlega e\u00f0lilegt a\u00f0 nota \u00ed daglegu tali. Sta\u00f0reyndin er hins vegar s\u00fa a\u00f0 langf\u00e6stir \u00e1tta sig \u00e1 marglaga merkingu \u00feessa hugtaks og hvernig h\u00fan hefur \u00fer\u00f3ast gegnum aldirnar.<\/p>\n<p>Meira um \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0ar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g veit aldrei alveg hvort f\u00f3lk er a\u00f0 gr\u00ednast \u00feegar \u00fea\u00f0 spyr mig hvort vi\u00f0 h\u00e1sk\u00f3laf\u00f3lki\u00f0 s\u00e9um ekki alltaf \u201e\u00ed leyfi\u201c, svona eins og go\u00f0s\u00f6gnin um a\u00f0 kennarar s\u00e9u alltaf \u00ed fr\u00edi. Tr\u00fai\u00f0 m\u00e9r, a\u00f0 allt \u00fea\u00f0 fr\u00ed sem kennarar f\u00e1 er fyllilega ver\u00f0skulda\u00f0. Ef eitthva\u00f0 er \u00fe\u00e1 er \u00fea\u00f0 of stutt. Kannski er \u00fea\u00f0 &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/2023\/01\/14\/rannsoknamisseri\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Ranns\u00f3knamisseri<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14515,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-14514","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-oflokkad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14514"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14529,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14514\/revisions\/14529"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}