{"id":4207,"date":"2013-07-30T13:53:08","date_gmt":"2013-07-30T13:53:08","guid":{"rendered":"http:\/\/kaninka.net\/arngrimurv\/?p=4207"},"modified":"2019-01-01T13:37:15","modified_gmt":"2019-01-01T13:37:15","slug":"reza-aslan-og-malsvorn-fyrir-fr%c3%a6%c3%b0ilegt-hlutleysi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/2013\/07\/30\/reza-aslan-og-malsvorn-fyrir-fr%c3%a6%c3%b0ilegt-hlutleysi\/","title":{"rendered":"Reza Aslan og m\u00e1lsv\u00f6rn fyrir fr\u00e6\u00f0ilegt hlutleysi"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g hef veri\u00f0 afar hugsi yfir umr\u00e6\u00f0unni um fr\u00e6\u00f0imanninn Reza Aslan undanfari\u00f0. En \u00e1\u00f0ur en \u00e9g vind m\u00e9r \u00ed hana vil \u00e9g byggja undir huglei\u00f0ingar m\u00ednar me\u00f0 eftirfarandi atri\u00f0um (\u00e9g bi\u00f0st velvir\u00f0ingar \u00e1 lengdinni og afsaka \u00fea\u00f0 ef lesendum lei\u00f0ist a\u00f0 \u00e9g skuli endurtaka sumt sem \u00feeir \u00feegar vita):<\/p>\n<p>Aslan (fyrir utan a\u00f0 vera flott nafn, sem allir sem hafa einhverju sinni alist upp vita a\u00f0 merkir lj\u00f3n, e\u00f0a tengja a.m.k. vi\u00f0 lj\u00f3n) er me\u00f0 fj\u00f3rar h\u00e1sk\u00f3lagr\u00e1\u00f0ur. \u00derj\u00e1r af \u00feeim skipta m\u00e1li fyrir \u00feessa umr\u00e6\u00f0u: Hann er me\u00f0 B.A.-pr\u00f3f \u00ed tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0um (religion), M.A.-pr\u00f3f \u00ed gu\u00f0fr\u00e6\u00f0i og almennri tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0i (theological studies), og doktorspr\u00f3f (Ph.D.) \u00ed tr\u00faarl\u00edfsf\u00e9lagsfr\u00e6\u00f0i (sociology of religion), allt fr\u00e1 virtum h\u00e1sk\u00f3lum. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir ekki nau\u00f0synlega a\u00f0 Aslan s\u00e9 g\u00f3\u00f0ur rannsakandi, en \u00fea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir \u00fe\u00f3 \u00fea\u00f0 a\u00f0 hann er s\u00e9rfr\u00e6\u00f0imennta\u00f0ur \u00e1 svi\u00f0i tr\u00faarbrag\u00f0aranns\u00f3kna.<\/p>\n<p>Hann er f\u00e6ddur \u00ed \u00cdran en fluttist \u00e1 barnsaldri \u00e1samt foreldrum s\u00ednum til Bandar\u00edkjanna sem fl\u00f3ttama\u00f0ur, \u00fear sem hann t\u00f3k upp kristni. Hann snerist s\u00ed\u00f0ar aftur til \u00edslam og \u00fea\u00f0 er anna\u00f0 a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 af tveim \u00ed \u00feessari umr\u00e6\u00f0u. Sem kunnugt er skrifa\u00f0i Aslan b\u00f3k sem \u00feegar \u00ed titlinum gefur \u00ed skyn a\u00f0 Jes\u00fa fr\u00e1 Nasaret hafi veri\u00f0 ofstopama\u00f0ur, og fyrir \u00fea\u00f0 r\u00e9\u00f0ist Lauren Green \u00e1 ofstopast\u00f6\u00f0inni Fox \u00e1 hann og f\u00e9kk \u00fea\u00f0, sem fr\u00e6gt er or\u00f0i\u00f0, \u00f3\u00fevegi\u00f0 tilbaka.<\/p>\n<p>\u00deetta eitt lygilegasta sj\u00f3nvarpsvi\u00f0tal s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ra hefur skiljanlega kalla\u00f0 fram \u00fe\u00f3nokkra \u00fe\u00f3r\u00f0argle\u00f0i \u00ed f\u00f3lki, en einnig \u00feau <a href=\"http:\/\/www.patheos.com\/blogs\/friendlyatheist\/2013\/07\/29\/before-you-sympathize-with-reza-aslan-remember-what-he-said-about-the-new-atheists\/\">vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 fr\u00e1 tr\u00faleysingjum<\/a> (\u00fe\u00f3tt einn skrifi hef \u00e9g \u00fea\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu \u00fev\u00ed \u00e9g s\u00e9 marga taka undir) a\u00f0 \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00e1r\u00e1sin \u00e1 Aslan hafi veri\u00f0 \u00f3ver\u00f0skuldu\u00f0 \u00fe\u00e1 hafi hann sj\u00e1lfur veri\u00f0 \u00f3sanngjarn \u00ed gar\u00f0 \u2013 ef ekki hreinlega f\u00e1v\u00eds um \u2013 tr\u00faleysi sem l\u00edfsafst\u00f6\u00f0u. Svo er \u00e1rei\u00f0anlega til allur fj\u00f6ldinn af annars konar vi\u00f0br\u00f6g\u00f0um sem \u00e9g hef\u00f0i ekki ge\u00f0 \u00ed m\u00e9r til a\u00f0 kanna til hl\u00edtar.<\/p>\n<p>\u00c9g rakst einnig \u00e1 anna\u00f0 sj\u00f3narhorn og \u00fea\u00f0 er fyrst og fremst \u00fea\u00f0 sem \u00e9g hef \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 snertir mig sj\u00e1lfan sem rannsakanda (me\u00f0al annarra hluta) tr\u00faarbrag\u00f0a. Minn \u00e1g\u00e6ti kunningi og samdoktorskand\u00eddat um Vatnsm\u00fdrina, H\u00f6skuldur \u00d3lafsson, spur\u00f0i nefnilega: <\/p>\n<blockquote><p>H\u00e9r er fr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur sem er einnig tr\u00faa\u00f0ur m\u00faslimi a\u00f0 halda fram \u00e1kve\u00f0inni kenningu um gu\u00f0 kristinna manna. Spyrillinn, sem starfar fyrir \u00edhaldssama (kristilega) sj\u00f3nvarpsst\u00f6\u00f0 spyr e\u00f0lilegra spurninga \u00ed \u00fev\u00ed tr\u00faarlega og menningarlega samhengi. Hva\u00f0 er skr\u00edti\u00f0 vi\u00f0 \u00feetta vi\u00f0tal anna\u00f0 en a\u00f0 fr\u00e6\u00f0ima\u00f0urinn reynir a\u00f0 gera \u00fea\u00f0 a\u00f0 aukaatri\u00f0i a\u00f0 hann a\u00f0hyllist tr\u00fa sem afgu\u00f0ar \u00feann sem hann er a\u00f0 skrifa um?<\/p><\/blockquote>\n<p>A\u00f0aldj\u00fasi\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed sem hann setur spurningamerki vi\u00f0 er \u00fe\u00f3 \u00feetta:<\/p>\n<blockquote><p>Allt\u00e9nt, \u00e9g \u00e1 erfitt me\u00f0 a\u00f0 tr\u00faa \u00fev\u00ed a\u00f0 v\u00edsindamenn geti au\u00f0veldlega skili\u00f0 hugmyndafr\u00e6\u00f0i s\u00edna vi\u00f0 \u00fer\u00f6skuldinn \u00feegar \u00feeir st\u00edga inn\u00e1 skrifstofuna.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00cd fyrstu var\u00f0 \u00e9g hissa \u00e1 \u00feessari sko\u00f0un en var\u00f0 \u00fe\u00f3 a\u00f0 vi\u00f0urkenna a\u00f0 \u00feetta er mikilv\u00e6g umr\u00e6\u00f0a, sem \u00e9g hef raunar \u00e1tt \u00ed \u00e1\u00f0ur \u2013 s\u00ed\u00f0ast \u00e1 mi\u00f0aldar\u00e1\u00f0stefnu \u00ed Leeds \u00fear sem r\u00e9tttr\u00faa\u00f0ur, gy\u00f0inglegur fr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur spur\u00f0i mig \u00ed l\u00e9ttu hjali hvernig \u00fea\u00f0 eiginlega gengi fyrir sig a\u00f0 \u00e9g, tr\u00falaus ma\u00f0urinn, rannsaka\u00f0i kristni \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum (hans s\u00e9rsvi\u00f0 er, vel a\u00f0 merkja, gy\u00f0ingd\u00f3mur \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum). \u00c9g l\u00e1i honum ekki \u00fea\u00f0 a\u00f0 spyrja, en hann h\u00f3f heldur ekki samr\u00e6\u00f0urnar \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 segja m\u00e9r \u00ed \u00f3spur\u00f0um fr\u00e9ttum a\u00f0 Xur Xurssyni \u00fati \u00ed b\u00e6 \u00fe\u00e6tti \u00e9g vera \u00f3merkilegur f\u00faskari.<\/p>\n<p>Svari\u00f0 er ekki einfalt, en \u00e1\u00f0ur en \u00e9g kem a\u00f0 \u00fev\u00ed vil \u00e9g nefna fleiri atri\u00f0i til umr\u00e6\u00f0unnar.<\/p>\n<p>\u00c9g hef ekki lesi\u00f0 b\u00f3kina frekar en gagnr\u00fdnendur Aslans, svo \u00e9g \u00e6tla ekki a\u00f0 bera \u00ed b\u00e6tifl\u00e1ka fyrir neitt sem \u00fear kann a\u00f0 koma fyrir. \u00c9g gat \u00fe\u00f3 ekki skili\u00f0 hann \u00f6\u00f0ruv\u00edsi en svo a\u00f0 hann ynni \u00fatfr\u00e1 \u00feeirri megintilg\u00e1tu a\u00f0 Jes\u00fas fr\u00e1 Nasaret hafi sannarlega veri\u00f0 uppi. \u00dea\u00f0 \u00fearf ekki a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0a anna\u00f0 en \u00fea\u00f0 a\u00f0 <i>hafi hann veri\u00f0 til<\/i>, \u00fe\u00e1 s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 bera saman heimildir um hann vi\u00f0 s\u00f6gulegar heimildir fr\u00e1 sama t\u00edma. Eina d\u00e6mi\u00f0 sem hann nefnir um vinnubr\u00f6g\u00f0 s\u00edn \u00ed sj\u00f3nvarpsvi\u00f0talinu er einmitt \u00feess e\u00f0lis (a\u00f0 hafi Jes\u00fas veri\u00f0 krossfestur \u00ed reynd, \u00fe\u00e1 s\u00e9u til heimildir fr\u00e1 R\u00f3mverjum um \u00fea\u00f0 hvers konar gl\u00e6pam\u00f6nnum var refsa\u00f0 \u00feannig) og \u00fea\u00f0 \u00feykir hreint \u00fat sagt ekkert \u00f3e\u00f0lilegt vi\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0hafa sl\u00edk vinnubr\u00f6g\u00f0 \u00ed tr\u00faars\u00f6gulegum e\u00f0a sagnfr\u00e6\u00f0ilegum ranns\u00f3knum.<\/p>\n<p>Aslan er hinsvegar ekki gagnr\u00fdndur fyrir ranns\u00f3knina heldur fyrir a\u00f0 kalla Jes\u00fa ofstopamann (zealot), sem raunar \u00fearf ekki miki\u00f0 hugmyndaflug til a\u00f0 hafa yfir mann sem samkv\u00e6mt heimildum var \u00e1hrifamikill safna\u00f0arlei\u00f0togi sem opinberlega gekk \u00ed berh\u00f6gg vi\u00f0 r\u00edkjandi skipulag s\u00edns t\u00edma. Og Aslan er vitaskuld langt \u00fev\u00ed fr\u00e1 fyrstur til a\u00f0 gera \u00fea\u00f0 \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00e9g muni raunar enga titla; \u00e9g hef ekki lesi\u00f0 um efni\u00f0 \u00ed ein sj\u00f6 \u00e1r en \u00e9g get rifja\u00f0 eitthva\u00f0 upp ef einhver gengur \u00e1 mig.<\/p>\n<p>Reyndar er svo l\u00edti\u00f0 n\u00fdn\u00e6mi \u00ed \u00feessari b\u00f3k af \u00fatlitinu og umr\u00e6\u00f0unni a\u00f0 d\u00e6ma (hi\u00f0 fyrra er a\u00f0 s\u00f6nnu sl\u00e6mur m\u00e6likvar\u00f0i en hi\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda gefur \u00e1 hinn b\u00f3ginn til kynna a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki b\u00f3kin sem er vandam\u00e1li\u00f0) a\u00f0 \u00e9g f\u00e6 ekki s\u00e9\u00f0 a\u00f0 m\u00e1li\u00f0 sn\u00faist um neitt anna\u00f0 en \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 angrar sumt kristi\u00f0 f\u00f3lk \u00ed Bandar\u00edkjunum a\u00f0 m\u00faslimi, samlandi \u00feeirra e\u00f0ur ei, skrifi b\u00f3k um Jes\u00fa sem tekur til endursko\u00f0unar \u00fe\u00e6r t\u00falkanir \u00e1 honum sem birtast \u00ed gu\u00f0spj\u00f6llunum. Sem \u00fe\u00fd\u00f0ir aftur a\u00f0 fullkomlega hef\u00f0bundin n\u00e1lgun \u00e1 afar fl\u00f3knar heimildir hefur n\u00fa \u00fdtt undir umr\u00e6\u00f0u um innbygg\u00f0a ford\u00f3ma (implicit bias), a\u00f0 \u201es\u00fa hugmyndafr\u00e6\u00f0i sem ma\u00f0ur a\u00f0hyllist s\u00e9 a\u00f0 hafa \u00e1hrif \u00e1 \u00fe\u00e1 ranns\u00f3kn sem ma\u00f0ur stundar og \u00fe.a.l. \u00e1 ni\u00f0ust\u00f6\u00f0una\u201c. M\u00e9r finnst \u00feetta vera svol\u00edti\u00f0 st\u00f6kk en \u00fea\u00f0 er \u00e1 hinn b\u00f3ginn greinilegt a\u00f0 \u00feetta er umr\u00e6\u00f0a sem ver\u00f0ur a\u00f0 taka. Og \u00e9g tek \u00fea\u00f0 fram a\u00f0 \u00e9g er \u00e1 margan h\u00e1tt samm\u00e1la H\u00f6skuldi um flest \u00fea\u00f0 sem hann nefnir (nema kannski helst \u00fea\u00f0 a\u00f0 spurningar Lauren Green hafi veri\u00f0 sanngjarnar e\u00f0a e\u00f0lilegar \u2013 \u00fe\u00e6r voru a.m.k. fyrirsj\u00e1anlegar), \u00fe\u00f3 a\u00f0 mitt sj\u00f3narhorn s\u00e9 a\u00f0 v\u00edsu t\u00f6luvert fr\u00e1brug\u00f0i\u00f0.<\/p>\n<p>Hvernig g\u00e6ti \u00e9g hlutleysis \u00ed m\u00ednum ranns\u00f3knum? Hvernig hindra \u00e9g \u00fea\u00f0 a\u00f0 hugmyndafr\u00e6\u00f0in vefjist fyrir f\u00f3tum m\u00e9r? Fyrst um hlutleysi: \u00fea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 ekki h\u00e6gt vera hlutlaus og \u00fea\u00f0 vita allir sem f\u00e1st vi\u00f0 v\u00edsindi a\u00f0 \u00fea\u00f0 er frekar l\u00edti\u00f0 sem vinnst me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00feann \u00edmynda\u00f0a m\u00f6guleika. \u00dea\u00f0 er ekki einu sinni h\u00e6gt a\u00f0 vera hlutlaus raunv\u00edsindama\u00f0ur, \u00fev\u00ed jafnvel ef h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 taka v\u00edsindamanninn \u00fat \u00far myndinni \u00fe\u00e1 eru m\u00e6lit\u00e6kin ekki hlutlaus heldur eru \u00feau \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega a\u00f0eins t\u00falkandi fyrir veruleikann sem \u00feau eiga a\u00f0 m\u00e6la. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir ekki a\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0urnar ver\u00f0ir rangar; \u00fe\u00e6r geta veri\u00f0 r\u00e9ttar en \u00fe\u00e6r eru h\u00e1\u00f0ar \u00fev\u00ed kerfi sem m\u00e6lt er eftir, og \u00f6ll kerfi eru t\u00falkandi hvert me\u00f0 s\u00ednum h\u00e6tti. M\u00e1li\u00f0 vandast \u00fe\u00f3 enn frekar \u00feegar g\u00f6gnin sem m\u00e6la \u00e1 eru textar og a\u00f0alm\u00e6lit\u00e6ki\u00f0 er tungum\u00e1li\u00f0, sem hvorki er rauns\u00f6nn n\u00e9 hlutlaus l\u00fdsing \u00e1 veruleikanum nema a\u00f0 svo miklu leyti sem vi\u00f0 h\u00f6fum \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 tiltekin t\u00e1kn merki tiltekna hluti, og \u00fear me\u00f0 komi\u00f0 fyrir t\u00falkun \u00e1 veruleikanum fyrir innan hugtakakerfis sem aftur er \u00ed mismiklum m\u00e6li breytilegt ekki a\u00f0eins \u00e1 milli \u00fej\u00f3\u00f0a, heldur jafnvel \u00e1 milli einstakra m\u00e1lhafa (Saussure, fo sure). \u00dear a\u00f0 auki erum vi\u00f0 sem ranns\u00f6kum forna texta jafnan f\u00e9lagslega, \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagslega, tr\u00faarlega og hugmyndafr\u00e6\u00f0ilega a\u00f0skilin fr\u00e1 h\u00f6fundi textans og hugsun hans, fyrir utan svo allar aldirnar sem skilja okkur a\u00f0 einnig: vi\u00f0 erum \u00ed reynd a\u00f0 rannsaka framandi menningarheima. Til \u00feess a\u00f0 skilja texta \u00fearf \u00fev\u00ed fyrst a\u00f0 skilja samf\u00e9lagi\u00f0 sem textinn sprettur upp \u00far, og \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur ekki gert nema me\u00f0 \u00e1ral\u00f6ngum ranns\u00f3knum \u00fear sem vi\u00f0 gerum okkar \u00edtrasta til a\u00f0 skilja ekki veruleikann nema \u00e1 forsendum \u00feeirra texta sem til umfj\u00f6llunar eru.<\/p>\n<p>\u00c9g \u00e6tla ekki a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 au\u00f0velt, en krafan ver\u00f0ur \u00fear af lei\u00f0andi s\u00fa a\u00f0 vi\u00f0 reynum a\u00f0 leggja okkur sj\u00e1lf til hli\u00f0ar svo sem okkur framast er unnt \u00feegar vi\u00f0 ranns\u00f6kum (\u00ed \u00feessu tilviki) forna texta; a\u00f0 vi\u00f0 reynum a\u00f0 t\u00falka \u00fe\u00e1 ekki \u00ed lj\u00f3si allrar \u00feeirrar s\u00f6gu og vitneskju sem or\u00f0i\u00f0 hefur til s\u00ed\u00f0an \u00feeir litu dagsins lj\u00f3s. Vi\u00f0 viljum komast n\u00e1l\u00e6gt heimsmynd \u00feeirra sem ritu\u00f0u textana, hugmyndafr\u00e6\u00f0i \u00feeirra og tr\u00faarl\u00edfi. A\u00f0alm\u00e1li\u00f0 er a\u00f0 \u00e9g held a\u00f0 Reza Aslan s\u00e9 b\u00e6\u00f0i fullvel me\u00f0vita\u00f0ur um a\u00f0 s\u00fa krafa er ger\u00f0 til hans, og a\u00f0 \u00ed einhverjum tilvikum \u00fe\u00e1 mistakist honum a\u00f0 halda sj\u00e1lfum s\u00e9r fr\u00e1 \u00feeim heimildum sem hann er a\u00f0 rannsaka. Sl\u00edkt gerist og fyrir \u00fea\u00f0 eru fr\u00e6\u00f0imenn gagnr\u00fdndir. Enginn hefur hinsvegar gagnr\u00fdnt hann fyrir \u00fea\u00f0, heldur hefur hann veri\u00f0 gagnr\u00fdndur vegna <i>m\u00f6guleikans<\/i> \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 hann hafi vegna tr\u00faar sinnar fokka\u00f0 upp verkinu \u00fev\u00ed sem m\u00faslimi s\u00e9 hann haldinn ford\u00f3mum \u00ed gar\u00f0 kristni. \u00deessi gagnr\u00fdni kemur fyrst og fremst fr\u00e1 b\u00f3kstafstr\u00faarf\u00f3lki.<\/p>\n<p>Hva\u00f0 hugmyndafr\u00e6\u00f0ina \u00e1hr\u00e6rir \u00fe\u00e1 er \u00e9g ekki viss um hvernig \u00e9g geti svara\u00f0 \u00fev\u00ed. \u00c9g tr\u00fai ekki \u00e1 m\u00e1ttarv\u00f6ld, \u00e6\u00f0ri e\u00f0a l\u00e6gri, en \u00fe\u00f3 er \u00e9g afar \u00e1hugasamur um tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0. \u00dea\u00f0 er a\u00f0 segja: \u00e9g er \u00e1hugasamur um <i>virkni<\/i> tr\u00faarbrag\u00f0a. Me\u00f0 virkni \u00fe\u00e1 meina \u00e9g \u00fea\u00f0 hvernig f\u00f3lk upplifir l\u00edfi\u00f0 \u00ed tr\u00fanni og heiminn umhverfis sig. Og til \u00feess a\u00f0 geta rannsaka\u00f0 tr\u00faarl\u00edf f\u00f3lks \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum \u00fe\u00e1 \u00fearf \u00e9g a\u00f0 bera fyrir \u00fev\u00ed vir\u00f0ingu, og me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 lesa sem flesta tr\u00faartexta (og a\u00f0ra texta) fr\u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum \u00fe\u00e1 kemst \u00e9g n\u00e6r skilningi \u00e1 \u00fev\u00ed hva\u00f0a hugmyndafr\u00e6\u00f0i m\u00f3ta\u00f0i l\u00edf f\u00f3lks \u00e1 \u00fev\u00ed t\u00edmaskei\u00f0i sem ranns\u00f3kn m\u00edn n\u00e6r til. <\/p>\n<p>\u00deegar \u00e9g fjalla um sk\u00f6punars\u00f6guna \u00fe\u00e1 skiptir mig ekki m\u00e1li hvernig m\u00e9r l\u00e6r\u00f0ist h\u00fan \u00ed barnask\u00f3la, heldur hvernig h\u00fan birtist m\u00e9r \u00ed Veraldars\u00f6gu, \u00ed Hauksb\u00f3k, \u00ed Stj\u00f3rn, \u00ed Elucidarius, \u00ed ann\u00e1lum; \u00e9g reyni a\u00f0 rannsaka sameiginleg \u00feemu en \u00fe\u00f3 s\u00e9rstaklega \u00fea\u00f0 sem \u00fat af stendur svo \u00e9g hafi sem fj\u00f6lbreyttasta mynd af \u00feeim tr\u00faarhugmyndum sem voru \u00ed umfer\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi. Ef einhver telur mig verri rannsakanda fyrir \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00e9g tr\u00fai ekki \u00e1 t\u00e9\u00f0a sk\u00f6punars\u00f6gu \u00fe\u00e1 \u00e1ttar vi\u00f0komandi sig kannski ekki \u00e1 \u00fev\u00ed hva\u00f0 s\u00fa sk\u00f6punarsaga er \u00fe\u00fd\u00f0ingarmikil \u00ed s\u00f6gu vestr\u00e6nnar menningar \u2013 \u00fea\u00f0 skiptir mig ekki m\u00e1li hvort h\u00fan er s\u00f6nn e\u00f0a ekki, \u00e9g get rannsaka\u00f0 \u00f3l\u00edkar ger\u00f0ir hennar fyrir \u00fev\u00ed og bori\u00f0 vir\u00f0ingu fyrir \u00fev\u00ed f\u00f3lki sem lag\u00f0i l\u00edf sitt \u00ed hendur \u00f3kunnum krafti sem \u00fea\u00f0 nefndi Gu\u00f0. <\/p>\n<p>\u00c9g rek ekki s\u00f6guna aftur \u00e1 bak og \u00e9g legg miki\u00f0 upp \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fevinga ekki hugmyndafr\u00e6\u00f0ilegar st\u00e6r\u00f0ir upp \u00e1 menningarheim sem sj\u00e1lfur hef\u00f0i ekki skili\u00f0 \u00fe\u00e6r. \u00dea\u00f0 kemur m.\u00f6.o. ekki til greina, fyrir mig (og veit \u00e9g a\u00f0 margir eru m\u00e9r afar \u00f3samm\u00e1la), a\u00f0 \u00e9g retr\u00f3akt\u00edft tro\u00f0i Freud, Marx, e\u00f0a \u00f6\u00f0rum \u00fev\u00edl\u00edkum kenningakerfum upp \u00e1 heim mi\u00f0aldaf\u00f3lks. \u00c9g segi ekki a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 rangt a\u00f0 gera \u00fea\u00f0, heldur a\u00f0 \u00e9g vilji komast sem n\u00e6st \u00fev\u00ed a\u00f0 skilja mi\u00f0aldaf\u00f3lk \u00e1 \u00feess eigin forsendum. Mi\u00f0aldirnar reyni \u00e9g \u00fev\u00ed \u2013 eftir fremsta megni \u2013 a\u00f0 n\u00e1lgast \u00fat fr\u00e1 r\u00edkjandi skilningi \u00feess t\u00edma. Raunar sn\u00fdst ranns\u00f3knarefni mitt a\u00f0 hluta til um \u00fea\u00f0 a\u00f0 sj\u00e1 <i>a\u00f0 hversu miklu leyti<\/i> r\u00edkjandi skilningur \u00ed Evr\u00f3pu n\u00e1\u00f0i til \u00cdslands. <\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 geri \u00e9g au\u00f0vita\u00f0 ekki ford\u00f3malaust \u2013 \u00fea\u00f0 getur enginn. Og n\u00fa veit \u00e9g ekki hvernig Aslan vinnur s\u00edna b\u00f3k en \u00e9g hygg mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 hans feril hinga\u00f0 til a\u00f0 hann hafi aldrei or\u00f0i\u00f0 fyrir eins alvarlegum \u00e1k\u00farum einsog n\u00fana. Sem hann ver\u00f0ur fyrir vegna \u00feess a\u00f0 hann er m\u00faslimi. \u00dea\u00f0 eru \u00e1byggilega hundra\u00f0 atri\u00f0i \u00ed b\u00f3kinni hans sem \u00e9g t\u00e6ki ekki undir og \u00fe\u00e6ttu ekki t\u00ed\u00f0indi til n\u00e6stu hugv\u00edsindadeildar. <\/p>\n<p>\u00c9g held a\u00f0 vi\u00f0 s\u00e9um \u00f6ll me\u00f0vitu\u00f0 um a\u00f0 vi\u00f0 st\u00fdrumst \u00ed okkar ranns\u00f3knum af einhverjum hv\u00f6tum \u2013 og af miklum \u00e1kafa, \u00fev\u00ed annars hef\u00f0um vi\u00f0 aldrei enst \u00ed \u00feessu \u2013 og ranns\u00f3knir gefa n\u00fa til kynna a\u00f0 <a href=\"https:\/\/implicit.harvard.edu\/implicit\/demo\/\">ford\u00f3mar okkar stj\u00f3rna hugsunum okkar<\/a> \u00e1 enn d\u00fdpra bor\u00f0i en okkur haf\u00f0i \u00f3ra\u00f0 fyrir. M\u00e9r finnst \u00fea\u00f0 \u00fe\u00f3 ekki r\u00e9ttl\u00e6ta gagnr\u00fdnina. Hef\u00f0i Lauren Green hafi\u00f0 vi\u00f0tali\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 spyrja Reza Aslan um \u00fe\u00e1 gagnr\u00fdni sem hafi veri\u00f0 sett fram, a\u00f0 hann sem m\u00faslimi v\u00e6ri ef til vill ekki besti a\u00f0ilinn til a\u00f0 skrifa um Jes\u00fa, og l\u00e1ti\u00f0 \u00fear vi\u00f0 sitja eftir a\u00f0 svari\u00f0 var komi\u00f0, \u00fe\u00e1 hef\u00f0i \u00fea\u00f0 veri\u00f0 spurning \u00ed lagi. En \u00fea\u00f0 eina sem h\u00fan gerir \u00ed gegnum allt vi\u00f0tali\u00f0 er a\u00f0 vitna aftur og aftur \u00ed n\u00fdjan og n\u00fdjan karl sem f\u00e6stir hlj\u00f3ma einsog \u00feeir hafi lesi\u00f0 b\u00f3kina og spyrja hvernig hann breg\u00f0ist vi\u00f0 \u00feessu. H\u00fan haf\u00f0i ekki lesi\u00f0 b\u00f3kina og h\u00fan haf\u00f0i engar a\u00f0rar spurningar; h\u00fan haf\u00f0i einfaldlega ekki \u00e1huga \u00e1 \u00f6\u00f0ru en a\u00f0 reyna a\u00f0 koma h\u00f6ggi \u00e1 hann, og \u00fea\u00f0 mist\u00f3kst. <\/p>\n<p>Og upp \u00far \u00feessu spretta \u00ed reynd tv\u00e6r umr\u00e6\u00f0ur: Ef l\u00edkur eru \u00e1 a\u00f0 Aslan hafi anna\u00f0 hvort viljandi reynt a\u00f0 koma h\u00f6ggi \u00e1 kristni me\u00f0 b\u00f3kinni, e\u00f0a \u00e1 hinn b\u00f3ginn stj\u00f3rnast af ford\u00f3mum, \u00fe\u00e1 er sennilega besta lei\u00f0in til a\u00f0 afhj\u00fapa hann a\u00f0 lesa b\u00f3kina. \u00dea\u00f0 hefur hinsvegar enginn gert og \u00fev\u00ed veit \u00e9g ekki hvort vi\u00f0 komumst neitt lengra \u00e1fram me\u00f0 \u00fe\u00e1 umr\u00e6\u00f0u \u00ed bili. Hin umr\u00e6\u00f0an sem m\u00e9r \u00feykir \u00e1hugaver\u00f0ari og mikilsver\u00f0ari fjallar um \u00fea\u00f0 hvernig vi\u00f0 sem ranns\u00f6kum tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 getum g\u00e6tt hlutleysis \u00ed okkar skrifum. \u00dea\u00f0 getum vi\u00f0 einfaldlega ekki nema a\u00f0 takm\u00f6rku\u00f0u leyti og \u00fev\u00ed tek \u00e9g a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u undir \u00fea\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0 \u00feurfum \u00f6ll a\u00f0 vera me\u00f0vitu\u00f0 \u2013 ekki endilega <em>um ford\u00f3ma okkar<\/em> \u2013 heldur um \u00fea\u00f0 <em>a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6fum ford\u00f3ma<\/em>. <\/p>\n<p>\u00de\u00f3 a\u00f0 Aslan gremjist (a\u00f0 m\u00ednu viti skiljanlega) a\u00f0 vera spur\u00f0ur svona, og \u00fevertaki fyrir \u00fea\u00f0 \u00ed v\u00f6rn fyrir starfshei\u00f0ur sinn, \u00fe\u00e1 efast \u00e9g ekki um \u00fea\u00f0 a\u00f0 hann s\u00e9 \u00feess alveg me\u00f0vita\u00f0ur a\u00f0 hann b\u00fai yfir ford\u00f3mum r\u00e9tt einsog a\u00f0rir, alveg einsog \u00e9g og alveg einsog r\u00e9tttr\u00faa\u00f0i gy\u00f0ingurinn sem rannsakar gy\u00f0ingd\u00f3m \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum. \u00deannig s\u00fdnist m\u00e9r <strong>umr\u00e6\u00f0an um ford\u00f3ma fr\u00e6\u00f0imanna yfirleitt<\/strong> benda \u00ed \u00fe\u00e1 \u00e1tt a\u00f0 <strong>umr\u00e6\u00f0an um ford\u00f3ma Aslans s\u00e9rstaklega<\/strong> hafi veri\u00f0 \u00f3sanngj\u00f6rn, \u00fev\u00ed hver svo sem tr\u00faarleg afsta\u00f0a fr\u00e6\u00f0imannsins er \u00fe\u00e1 erum vi\u00f0 \u00f6ll sem ranns\u00f6kum tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 undir s\u00f6mu s\u00f6kina seld: vi\u00f0 erum \u00f6ll jafn \u00f3tr\u00faver\u00f0ug og Aslan, \u00e1 alveg sama h\u00e1tt og rannsakendur einkum og s\u00e9r \u00ed lagi \u00ed f\u00e9lags- og hugv\u00edsindum g\u00e6tu l\u00e1ti\u00f0 hugsj\u00f3nir s\u00ednar og p\u00f3lit\u00edk hafa \u00e1hrif \u00e1 ranns\u00f3knir s\u00ednar. <\/p>\n<p>Og \u00fea\u00f0 er fullkomlega valid umr\u00e6\u00f0a, a\u00f0 fr\u00e6\u00f0imenn geti veri\u00f0 lita\u00f0ir af l\u00edfsvi\u00f0horfum \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00feeir eigi eftir fremsta megni a\u00f0 for\u00f0ast a\u00f0 vera \u00fea\u00f0. En vi\u00f0 getum ekki gengi\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed <i>a priori<\/i> a\u00f0 allir v\u00edsindamenn me\u00f0 sko\u00f0anir l\u00e1ti stj\u00f3rnast af \u00feeim og \u00fea\u00f0 er \u00fea\u00f0 sem m\u00e9r fannst umr\u00e6\u00f0an fyrst og fremst sn\u00faast um, e\u00f0a \u00feanga\u00f0 til m\u00e9r var\u00f0 lj\u00f3st a\u00f0 h\u00fan haf\u00f0i klofna\u00f0 svona r\u00e6kilega \u00ed tvennt. \u00deetta er ekki m\u00e1lsv\u00f6rn fyrir Reza Aslan heldur fyrir sj\u00e1lfan mig og okkur \u00f6ll, og ef til vill m\u00e6tti draga saman ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur minna huglei\u00f0inga um efni\u00f0 svona: <\/p>\n<p><strong>1.<\/strong> Vi\u00f0 lifum \u00e1 t\u00edmum \u00feegar ranns\u00f3knir fr\u00e6\u00f0imanna eru i\u00f0ulega dregnar \u00ed efa og ger\u00f0ar tortryggilegar \u00ed p\u00f3lit\u00edskum tilgangi s\u00f6kum \u00e6tla\u00f0ra annarlegra hvata \u00feeirra. \u00deetta er ekki s\u00edst algengt \u00ed \u00edslenskri umr\u00e6\u00f0u eftirhruns\u00e1ranna.<\/p>\n<p><strong>2.<\/strong> S\u00fa bylgja reis h\u00e6st \u00fea\u00f0 \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 \u00feegar \u00f3r\u00f6kstuddar blammeringar voru l\u00e1tnar dynja \u00e1 Reza Aslan \u00ed sj\u00f3nvarpinu. Ekki fyrir a\u00f0 hafa skrifa\u00f0 tortryggilegt ranns\u00f3knarverk, heldur fyrir \u00fea\u00f0 a\u00f0 vera m\u00faslimi. \u00deessa takt\u00edk m\u00e6tti kalla <i>skip the middle man<\/i>: \u00fea\u00f0 er \u00f3\u00fearft a\u00f0 tortryggja verki\u00f0 \u00feegar h\u00f6fundurinn er sj\u00e1lfur tortryggilegur.<\/p>\n<p><strong>3.<\/strong> Ef vi\u00f0 hinsvegar f\u00f6llumst \u00e1 a\u00f0 \u00feessar blammeringar hafi veri\u00f0 r\u00e9ttm\u00e6tar, \u00fe\u00e1 \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 l\u00edta \u00ed eigin barm og \u00e1tta okkur \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 allar r\u00e9ttm\u00e6tar \u00e1st\u00e6\u00f0ur \u00feess a\u00f0 stilla Reza Aslan svona upp vi\u00f0 vegg hlj\u00f3ta a\u00f0 eiga vi\u00f0 alla fr\u00e6\u00f0imenn, alsta\u00f0ar og \u00e1 \u00f6llum t\u00edmum. \u00de\u00f3 a\u00f0 umr\u00e6\u00f0an geti ef til vill skila\u00f0 okkur eitthvert \u00e1fram er \u00e9g ekki rei\u00f0ub\u00fainn a\u00f0 fallast \u00e1 sl\u00edka ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g hef veri\u00f0 afar hugsi yfir umr\u00e6\u00f0unni um fr\u00e6\u00f0imanninn Reza Aslan undanfari\u00f0. En \u00e1\u00f0ur en \u00e9g vind m\u00e9r \u00ed hana vil \u00e9g byggja undir huglei\u00f0ingar m\u00ednar me\u00f0 eftirfarandi atri\u00f0um (\u00e9g bi\u00f0st velvir\u00f0ingar \u00e1 lengdinni og afsaka \u00fea\u00f0 ef lesendum lei\u00f0ist a\u00f0 \u00e9g skuli endurtaka sumt sem \u00feeir \u00feegar vita): Aslan (fyrir utan a\u00f0 vera flott &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/2013\/07\/30\/reza-aslan-og-malsvorn-fyrir-fr%c3%a6%c3%b0ilegt-hlutleysi\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Reza Aslan og m\u00e1lsv\u00f6rn fyrir fr\u00e6\u00f0ilegt hlutleysi<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32,7,21,22,24,25],"tags":[],"class_list":["post-4207","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bkur","category-fjolmilar","category-politik","category-saga","category-tru","category-tungumal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4207"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13931,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4207\/revisions\/13931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}