{"id":4625,"date":"2017-03-08T00:20:58","date_gmt":"2017-03-08T00:20:58","guid":{"rendered":"http:\/\/gamla.truflun.net\/arngrimurv\/?p=4625"},"modified":"2019-01-01T13:37:18","modified_gmt":"2019-01-01T13:37:18","slug":"meistaraverk-aeskuaranna-ix-kurekinn-og-karlmennskan-i-westworld","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/2017\/03\/08\/meistaraverk-aeskuaranna-ix-kurekinn-og-karlmennskan-i-westworld\/","title":{"rendered":"Meistaraverk \u00e6sku\u00e1ranna IX: K\u00farekinn og karlmennskan \u00ed Westworld"},"content":{"rendered":"<p>Um \u00feessar mundir mun HBO (<strong>H<\/strong>\u00f3rd\u00f3mur, <strong>b<\/strong>l\u00f3\u00f0 <strong>o<\/strong>.fl.) hafa teki\u00f0 til s\u00fdningar sj\u00f3nvarps\u00fe\u00e6ttina Westworld, sem f\u00e6rri vita a\u00f0 bygg\u00f0ir eru \u00e1 samnefndri kvikmynd eftir Michael Crichton sem hann b\u00e6\u00f0i samdi handriti\u00f0 a\u00f0 og leikst\u00fdr\u00f0i \u00e1ri\u00f0 1973. \u00cd myndinni fjallar Crichton um svipu\u00f0 efni og hann ger\u00f0i \u00ed s\u00ed\u00f0ari verkum s\u00ednum, t.d. um takm\u00f6rk v\u00edsindalegrar \u00feekkingar, en einkum \u00e1 Westworld margt sameiginlegt me\u00f0 s\u00ed\u00f0ari b\u00f3k hans um J\u00faragar\u00f0inn og samnefndri kvikmynd. Crichton, sem sj\u00e1lfur var l\u00e6knir \u00e1n r\u00e9ttinda, var miki\u00f0 \u00ed mun a\u00f0 l\u00e1ta v\u00edsindamenn hafa \u00fea\u00f0 \u00f3\u00fevegi\u00f0, nokku\u00f0 sem stundum hefur veri\u00f0 milda\u00f0 \u00ed kvikmyndager\u00f0um verka hans. \u00deau sj\u00f3narmi\u00f0 kunna a\u00f0 sk\u00fdrast af \u00f3\u00feoli hans \u00e1 v\u00edsindahyggju og \u00e1huga \u00e1 hinu yfirskilvitlega sem hann taldi a\u00f0 v\u00edsindin hef\u00f0u hafna\u00f0 af offorsi. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed t\u00f6luvert \u00e1hugavert a\u00f0 ekki nema fj\u00f3rum \u00e1rum eftir a\u00f0 hann l\u00fdkur doktorspr\u00f3fi \u00ed l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 Harvard hafi hann \u00feegar veri\u00f0 or\u00f0inn svo foj \u00fat \u00ed fr\u00e6\u00f0in a\u00f0 hann bj\u00f3 til Westworld, eina af fr\u00e6gari kvikmyndum um ofurtr\u00fa mannsins \u00e1 t\u00e6kni sem ger\u00f0 hefur veri\u00f0; n\u00f3gu fr\u00e6ga a\u00f0 minnsta kosti til a\u00f0 hafa veri\u00f0 tekin fyrir \u00ed Simpsons\u00fe\u00e6tti.<\/p>\n<p>Westworld er \u00f6ll l\u00f6\u00f0randi \u00ed t\u00e1knum. H\u00fan hefst \u00e1 falsklegri sj\u00f3nvarpsaugl\u00fdsingu fyrir skemmtigar\u00f0 \u00fear sem f\u00f3lk viljugt til a\u00f0 grei\u00f0a \u00fe\u00fasund dollara \u00e1 dag getur upplifa\u00f0 s\u00edna leyndustu drauma. Allir sem \u00fear koma fyrir vir\u00f0ast svo yfirgengilega gla\u00f0ir, jafnvel \u00feannig a\u00f0 \u00feau tr\u00faa \u00fev\u00ed ekki sj\u00e1lf, og Colgatebrosi\u00f0 \u00e1 \u00feulinum \u00ed lokin er eins og til a\u00f0 undirstrika a\u00f0 \u00feeim sem reka \u00feennan gar\u00f0 s\u00e9 ekki treystandi.<\/p>\n<p>N\u00e6st f\u00e6r \u00e1horfandinn a\u00f0 kynnast hetjum myndarinnar \u00fear sem \u00fe\u00e6r sitja \u00ed einum af m\u00f6rgum sigrum mannsins yfir n\u00e1tt\u00farunni: framt\u00ed\u00f0arlegri kr\u00f3ma\u00f0ri svifflaug. Annar \u00feeirra er hinn karlmennskulegi James Brolin, ma\u00f0ur sem er svo \u00ferunginn test\u00f3ster\u00f3ni a\u00f0 hann svitnar litlum Burt Reynoldsum, og hinn ekki svo karlmannlegi Richard Benjamin, sem dreymir um a\u00f0 vera meira karlmenni en hann er og undirstrikar \u00fea\u00f0 me\u00f0 voldugri hormottu. \u00cd \u00feessari senu er Benjamin eins og spenntur l\u00edtill str\u00e1kur: hvernig byssusl\u00ed\u00f0ur f\u00e6 \u00e9g, eru byssurnar \u00feungar? Og svo framvegis. Brolin kemur fram vi\u00f0 hann me\u00f0 \u00feolinm\u00e6\u00f0i f\u00f6\u00f0ur gagnvart syni \u00e1 lei\u00f0inni \u00ed Disneyland, og gefur til kynna a\u00f0 val sitt \u00e1 byssusl\u00ed\u00f0ri s\u00e9 mun karlmannlegra en \u00fea\u00f0 sem Benjamin hefur \u00e1huga \u00e1. Hann hefur veri\u00f0 \u00e1\u00f0ur \u00ed \u00feessu Disneylandi og veit hvernig \u00fea\u00f0 virkar.<\/p>\n<p>En \u00feetta er ekkert Disneyland. \u00deetta er Delos, skemmtigar\u00f0ur sem nefndur er eftir gr\u00edsku eyjunni sem tv\u00edburago\u00f0in Apollon, gu\u00f0 sannleikans og frams\u00fdninnar, og Artemis, gu\u00f0 vei\u00f0innar og meyd\u00f3msins, f\u00e6ddust \u00e1. Delos stendur \u00ed dag sem r\u00fastir horfins menningarsamf\u00e9lags. Allt er \u00feetta merkingarb\u00e6rt eins og f\u00e6r\u00f0 ver\u00f0a r\u00f6k fyrir h\u00e9r \u00e1 eftir.<\/p>\n<p>Delos er skipt \u00ed \u00ferj\u00e1 hluta: Vestraheim, \u00fear sem h\u00e6gt er a\u00f0 upplifa villta vestri\u00f0 \u00ed kringum 1860; Mi\u00f0aldaheim, sem bygg\u00f0ur er \u00e1 Vestur-Evr\u00f3pu 13. aldar; og R\u00f3mverjaheim, sem bygg\u00f0ur er \u00e1 borginni Pompeii fyrir gos. Gestir velja s\u00e9r \u00feann heim sem \u00feeir vilja heims\u00e6kja og f\u00e1 til \u00feess allar gr\u00e6jur \u00e1\u00f0ur en \u00feeim er hleypt inn \u00ed heiminn. H\u00e9r er r\u00e9tt a\u00f0 staldra a\u00f0eins vi\u00f0 til a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed um hva\u00f0 myndin fjallar. \u00dea\u00f0 liggur lj\u00f3st fyrir \u00feegar \u00ed upphafi a\u00f0 Delos er skemmtigar\u00f0ur fyrir r\u00edkt f\u00f3lk, a\u00f0 sama f\u00f3lk fer \u00feanga\u00f0 til a\u00f0 uppfylla einhverjar d\u00fdpri \u00fer\u00e1r sem \u00feeim eru \u00f3heimilar \u00ed si\u00f0legu samf\u00e9lagi, og a\u00f0 allt er \u00feetta byggt \u00e1 n\u00fdjustu t\u00e6kni og v\u00edsindum. \u00cd raun er skemmtigar\u00f0urinn fullur af v\u00e9lmennum sem l\u00edta \u00fat og heg\u00f0a s\u00e9r alveg eins og f\u00f3lk samkv\u00e6mt \u00feeim l\u00f6gm\u00e1lum sem hver heimur er bygg\u00f0ur \u00e1, og hinir mennsku gestir eru \u00feanga\u00f0 komnir til a\u00f0 gera hva\u00f0 sem \u00feeim s\u00fdnist vi\u00f0 \u00feessi v\u00e9lmenni. <\/p>\n<p>H\u00e9r tekur vi\u00f0 mikilv\u00e6gt atri\u00f0i: hetjur myndarinnar \u00feurfa n\u00fa a\u00f0 kynna sig fyrir v\u00edsindam\u00f6nnunum me\u00f0 nafni, en ef \u00e9g man r\u00e9tt \u00fe\u00e1 er hvorugur aftur nefndur \u00e1 nafn \u00fear til k\u00e1rnar \u00e1 dalnum. \u00c9g kem aftur a\u00f0 \u00fev\u00ed s\u00ed\u00f0ar. En \u00fea\u00f0 sem \u00e1horfandinn f\u00e6r \u00fat \u00far \u00feessu er a\u00f0 n\u00f6fn \u00feeirra skipta ekki m\u00e1li \u00ed \u00feessum tilb\u00fana heimi. \u00dear eru \u00feeir hverjir sem \u00feeir vilja vera. \u00cd heimi Delos eru m\u00f6rk mennskunnar \u00fev\u00ed \u00ed raun afm\u00e1\u00f0. V\u00e9lmennin ver\u00f0a ekki \u00feekkt fr\u00e1 f\u00f3lki og f\u00f3lk getur skoti\u00f0 v\u00e9lmennin sundur eins og \u00fev\u00ed s\u00fdnist, \u00fea\u00f0 getur keypt af \u00feeim v\u00e6ndi, \u00fea\u00f0 getur jafnvel t\u00e6lt v\u00e9lmennin til fylgilags vi\u00f0 sig. Ekki fylgir s\u00f6gunni hva\u00f0 gerist ef gestur reynir a\u00f0 nau\u00f0ga v\u00e9lmenni, hvort v\u00e9lmenni\u00f0 gefi alltaf undan, e\u00f0a hva\u00f0 gerist ef \u00f3rei\u00f0uheg\u00f0un gests beinist a\u00f0 manneskju. \u00dea\u00f0 eina sem \u00e1horfandinn f\u00e6r a\u00f0 vita er a\u00f0 byssur hr\u00edfa ekki \u00e1 lifandi verur, a\u00f0eins \u00e1 hluti (t.d. v\u00e9lmenni) sem ekki hafa l\u00edkamshita. \u00deessi sk\u00fdring n\u00e6r ekki b\u00fdsna langt. H\u00fan svarar \u00fev\u00ed ekki hva\u00f0 gerist ef k\u00falu er skoti\u00f0 a\u00f0 v\u00e9lmenni sem manneskja gengur \u00ed veg fyrir (\u00ed einni senu sj\u00e1um vi\u00f0 Brolin st\u00f6kkva fr\u00e1 skothr\u00ed\u00f0 sem beinist a\u00f0 v\u00e9lmenni, m\u00f6gulega af \u00feeirri \u00e1st\u00e6\u00f0u), og enn s\u00ed\u00f0ur svarar h\u00fan \u00fev\u00ed hvernig sver\u00f0in \u00ed hinum heimunum b\u00edti ekki \u00e1 manneskjur. \u00deau vir\u00f0ast fullvel geta \u00fea\u00f0. Myndin hef\u00f0i e.t.v. veri\u00f0 kr\u00f6ftugri hef\u00f0i h\u00fan ekki gefi\u00f0 upp \u00feann agnarlitla mun sem greina m\u00e1 \u00e1 v\u00e9lmenni og manneskju (\u00fe.e. undarlegir l\u00f3far); ef gestir hef\u00f0u raunverulega velkst \u00ed vafa um hvort \u00feeir hef\u00f0u alltaf drepi\u00f0 v\u00e9lmenni fremur en manneskju. En \u00fea\u00f0 er \u00fat fyrir efni\u00f0 h\u00e9r.<\/p>\n<p>A\u00f0alatri\u00f0i myndarinnar \u2013 \u00fea\u00f0 sem gerir hana raunverulega \u00f3hugnanlega \u2013 er einmitt heg\u00f0un hinna mannlegu gesta \u00ed hinu tilb\u00fana s\u00f6gulega umhverfi. Gestir grei\u00f0a t\u00e6past 1000 dollara \u00e1 daga a\u00f0eins til a\u00f0 b\u00faa vi\u00f0 lakari a\u00f0b\u00fana\u00f0 fyrri t\u00edma. Westworld er j\u00fa einu sinni vestri\u00f0; er ekki gr\u00e1upplagt a\u00f0 r\u00e6na bankann, skj\u00f3ta f\u00f3lk \u00e1 barnum og nota konur fyrir kynl\u00edfsd\u00fakkur? \u00dea\u00f0 vir\u00f0ist okkar m\u00f6nnum finnast. \u00deeir fara inn \u00e1 bar og panta visk\u00ed (hinn kvenlegi Benjamin reynir a\u00f0 panta kokteil en hinn karlmannlegi Brolin segir honum a\u00f0 h\u00e6tta \u00feessu kjaft\u00e6\u00f0i, \u00feetta s\u00e9 vestri\u00f0). \u00deeir eru ekki fyrr komnir \u00e1 barinn en sj\u00e1lfur Yul Brynner af \u00f6llum m\u00f6nnum sullar visk\u00ed yfir Benjamin og segir a\u00f0 hann s\u00e9 k\u00e6rulaus me\u00f0 drykkinn sinn. \u00deessari senu m\u00e6tti jafna vi\u00f0 atri\u00f0i\u00f0 \u00feegar Alan Grant og Ellie Sattler sj\u00e1 fyrst risae\u00f0lur \u00ed J\u00faragar\u00f0inum: h\u00e9r er vestragar\u00f0ur og Yul Brynner er vondi karlinn! Eftir nokkra eggjan fr\u00e1 Brolin svarar Benjamin fyrir sig og vegur Brynner \u00ed einv\u00edgi. \u00cd fyrstu er hann ekki viss hvort hann hafi vegi\u00f0 mann e\u00f0a v\u00e9l, en Brolin sannf\u00e6rir hann um a\u00f0 byssurnar geti a\u00f0eins skoti\u00f0 \u00e1 dau\u00f0a hluti sem fyrr var sagt. Eftir a\u00f0 Benjamin l\u00e6tur sannf\u00e6rast fer si\u00f0fer\u00f0iskennd hans innan heimsins hrakandi. \u00deeir f\u00e9lagar taka \u00fe\u00e1tt \u00ed barslagsm\u00e1lum, kaupa v\u00e6ndi, skj\u00f3ta fleira f\u00f3lk \u2013 me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um nota \u00feeir yfirbur\u00f0i s\u00edna til a\u00f0 \u00fer\u00f6ngva vilja s\u00ednum upp \u00e1 v\u00e9lar, upp \u00e1 v\u00e9lar sem l\u00edta \u00fat og heg\u00f0a s\u00e9r alveg eins og \u00feeir sj\u00e1lfir.<\/p>\n<p>\u00c1 bak vi\u00f0 \u00feetta allt saman eru Gu\u00f0irnir, e\u00f0a \u00f6llu heldur t\u00e1knmynd \u00feeirra \u00ed v\u00edsindam\u00f6nnunum sem h\u00f6nnu\u00f0u og reka gar\u00f0inn. En n\u00fa breg\u00f0ur svo vi\u00f0 a\u00f0 v\u00e9larnar eru farnar a\u00f0 s\u00fdna af s\u00e9r skringilega heg\u00f0un. \u00de\u00e6r bila \u00fe\u00f3tt ekkert vir\u00f0ist vera a\u00f0 \u00feeim vi\u00f0 n\u00e1nari a\u00f0g\u00e6slu. Heg\u00f0un \u00feeirra ver\u00f0ur ekki sk\u00fdr\u00f0 me\u00f0 v\u00edsindunum einum. Einn v\u00edsindama\u00f0urinn segir a\u00f0 sumir \u00fe\u00e6ttir \u00ed t\u00e6kninni s\u00e9u sj\u00e1lfir hanna\u00f0ir af t\u00f6lvum; \u00ed raun r\u00e9ttri viti \u00feeir ekki n\u00e1kv\u00e6mlega hvernig v\u00e9larnar virki. Gu\u00f0irnir hafa misst stj\u00f3rnina \u00e1 sk\u00f6punarverkinu. Pr\u00f3me\u00feeifur hefur f\u00e6rt sk\u00f6punarverkinu eldinn. Vi\u00f0 tekur algj\u00f6r vi\u00f0sn\u00faningur \u00e1 a\u00f0st\u00e6\u00f0um.<\/p>\n<p>Eftir a\u00f0 hinum fyrrum raga Benjamin hefur veri\u00f0 borgi\u00f0 \u00far steininum af Brolin (og \u00feeir \u00ed sameiningu skoti\u00f0 f\u00f3getann) fagna \u00feeir afrekum s\u00ednum utan vi\u00f0 b\u00e6inn. \u00de\u00e1 lenda \u00feeir \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 v\u00e9lskr\u00f6ltormur l\u00e6tur til skarar skr\u00ed\u00f0a gegn \u00feeim og b\u00edtur Brolin \u00ed hans karlmannlegu framlengingu \u2013 handlegginn. Undir eins og Brolin \u00fearf a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 sn\u00e1kinn glatar hann allri karlmennsku, gr\u00f3f r\u00f6ddin ver\u00f0ur kvenleg, s\u00e1r vonbrig\u00f0i hans \u00feegar hann uppg\u00f6tvar a\u00f0 \u00f6ryggi \u00feeirra er ekki eins tryggt og \u00feeir t\u00f6ldu brj\u00f3tast \u00fat \u00ed barnslegum pirringi. \u00d6ll yfirvegun er horfin \u00far honum \u00e1 \u00feessu andartaki. \u00dea\u00f0 \u00fearf ekki einu sinni a\u00f0 vera freudisti til a\u00f0 skilja myndm\u00e1li\u00f0; \u00feetta er n\u00e1kv\u00e6mlega sama narrat\u00edfa og \u00feegar s\u00f6gusj\u00e1lf \u00de\u00f3rbergs \u00de\u00f3r\u00f0arsonar gekk eftir Reykjav\u00edkurtj\u00f6rn og lenti \u00ed hr\u00f6kk\u00e1l sem sl\u00f6ngva\u00f0i s\u00e9r upp \u00far og beit \u00ed besefann \u00e1 honum og vana\u00f0i \u00fear me\u00f0. James Brolin hefur veri\u00f0 vana\u00f0ur. <\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 s\u00e9st enn sk\u00fdrar \u00ed n\u00e6sta atri\u00f0i \u00feegar einn gesta \u00ed Mi\u00f0aldaheimi lendir \u00ed einv\u00edgi vi\u00f0 svarta riddarann. \u00c1\u00f0ur hefur hann reynt a\u00f0 \u00fer\u00f6ngva vilja s\u00ednum upp \u00e1 unga v\u00e9lst\u00falku sem heitir Daphne \u2013 eftir gy\u00f0ju sem r\u00e9tt svo var for\u00f0a\u00f0 fr\u00e1 nau\u00f0gun Appolons af Delos me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 henni var umbreytt \u00ed l\u00e1rvi\u00f0artr\u00e9. Aftur er hi\u00f0 go\u00f0lega t\u00e1knm\u00e1l alltumlykjandi, me\u00f0 mannlegan fulltr\u00faa Appolons fyrir h\u00f6nd fyrirt\u00e6kisins Delos. H\u00e9r kemur Gu\u00f0unum ekki til hugar a\u00f0 for\u00f0a Daphne, heldur ver\u00f0a \u00feeir gramir og hugsi yfir \u00fev\u00ed a\u00f0 v\u00e9lmenni \u2013 hva\u00f0 \u00fe\u00e1 <em>kynl\u00edfsv\u00e9lmenni<\/em>\u00a0\u2013 hafi neita\u00f0 gesti. <\/p>\n<p>H\u00e9r vakna upp spurningar um frelsi og vilja; v\u00e9lst\u00falka sem s\u00fdnir allar mannlegar tilfinningar \u00feegar h\u00fan neitar \u00f3ge\u00f0felldum manni um a\u00f0 gerast kynl\u00edfst\u00e6ki hans \u00fe\u00e1 stundina, enda \u00fe\u00f3tt h\u00fan hafi veri\u00f0 h\u00f6nnu\u00f0 til \u00feess arna. \u00c1horfandinn \u00e1 a\u00f0 fyllast hluttekningu me\u00f0 hinum undiroku\u00f0u v\u00e9lmennum r\u00e9tt \u00e1\u00f0ur en \u00feau bylta og drepa forr\u00e9ttindaf\u00f3lki\u00f0 og umturna \u00f6llum \u00feeirra perversj\u00f3num \u00ed einni sviphendingu. \u00deegar h\u00e9r veit \u00e1horfandinn hva\u00f0 er \u00ed v\u00e6ndum. Skr\u00f6ltormurinn er n\u00e6sta \u00ferep \u00e1 s\u00f6mu lei\u00f0 og n\u00e6st vegur svarti riddarinn tilraunanau\u00f0gara Daphnear me\u00f0 sver\u00f0i \u2013 hinn effemin\u00edski karlma\u00f0ur penetrera\u00f0ur me\u00f0 \u00fev\u00ed sama og \u00e1tti a\u00f0 gera hann sj\u00e1lfan mikinn andsp\u00e6nis gervif\u00f3lki, \u00fev\u00ed ekki er hann mikill ma\u00f0ur me\u00f0al raunverulegra. Sl\u00edkar fantas\u00edur enda jafnan \u00e1 einn veg \u00feegar til kastanna kemur. Hann hefur ekkert vald. Valdi\u00f0 var veitt honum af Gu\u00f0unum, en \u00feegar \u00feeir hafa misst stj\u00f3rnina er raunin s\u00fa a\u00f0 v\u00e9lmennin eru voldug. \u00deeim hefur bara veri\u00f0 haldi\u00f0 ni\u00f0ri af k\u00fagurum s\u00ednum til \u00feessa. Vi\u00f0 v\u00edg mi\u00f0aldaperrans taka Gu\u00f0irnir kast og reyna a\u00f0 sl\u00f6kkva \u00e1 \u00f6llum gar\u00f0inum \u2013 r\u00e9tt eins og \u00ed J\u00faragar\u00f0inum. En rafmagnsleysi\u00f0 losar \u00fe\u00e1 endanlega undan valdi s\u00ednu, og svo fer a\u00f0 \u00feeir f\u00e1 ekki einu sinni opna\u00f0 rafdrifnar hur\u00f0arnar a\u00f0 ranns\u00f3knastofu sinni og kafna \u00fear inni allir sem einn. Gu\u00f0irnir eru dau\u00f0ir, og s\u00e1 ma\u00f0ur sem \u00feeir hafa skapa\u00f0 er manninum \u00f6flugri.<\/p>\n<p>V\u00edkur n\u00fa s\u00f6gunni a\u00f0 Brolin og Benjamin \u00fear sem \u00feeir \u00feri\u00f0ja sinni m\u00e6ta Yul Brynner \u2013 \u00ferisvar oftar en flestir. N\u00fa \u00e1kve\u00f0ur Brolin a\u00f0 l\u00e1ta slag standa en Brynner plaffar hann \u00ed k\u00f6ku. Me\u00f0an Brolin enn lifir nafngreinir hann vin sinn og segist vera h\u00e6f\u00f0ur, n\u00e6st sk\u00fdtur Brynner hann \u00f6gn meira uns hann deyr og Benjamin \u00e1varpar vin sinn n\u00fa l\u00edka me\u00f0 nafni, en hann er d\u00e1inn. H\u00e9r loksins gangast \u00feeir vi\u00f0 mennsku sinni sem \u00feeir skildu eftir \u00feegar \u00feeir t\u00f3ku \u00e1 sig \u00edmynd karlmennskunnar \u2013 k\u00farekans \u2013 tylltu \u00e1 sig hatti, slengdu um sig belti me\u00f0 sl\u00ed\u00f0ri og \u00feungum skotvopnum, \u00f6llu \u00fev\u00ed sem gerir karlinn a\u00f0 manni. Og \u00fear stendur berskj\u00f6ldu\u00f0 s\u00f6guhetjan Peter Martin sem vi\u00f0 skyndilega munum hva\u00f0 heitir, raunveruleiki Vestraheimsins or\u00f0inn svo raunverulegur a\u00f0 honum l\u00edkar allilla, og sj\u00e1lfur Yul Brynner stendur frammi fyrir honum b\u00fainn a\u00f0 skj\u00f3ta vin hans \u00ed spa\u00f0 og segir honum a\u00f0 draga. Okkar ma\u00f0ur tekur \u00e1 r\u00e1s. Karlmennskan er horfin honum. Yul Brynner \u00e6\u00f0ir \u00e1 eftir honum me\u00f0 riffil og n\u00e6r af l\u00f6ngu f\u00e6ri a\u00f0 skj\u00f3ta af honum k\u00farekahattinn; t\u00e1kn fyrir t\u00e1kn, riffill sem framlenging re\u00f0urs hefur af hetjunni hattinn sem ger\u00f0i hana a\u00f0 k\u00fareka til a\u00f0 byrja me\u00f0.<\/p>\n<p>N\u00fa eru \u00fea\u00f0 v\u00e9lmennin sem taka yfir Delos me\u00f0 s\u00f6mu heg\u00f0un og mannf\u00f3lki\u00f0 \u00e1\u00f0ur borga\u00f0i fj\u00e1rmuni til a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0 gera. \u00cd R\u00f3marheimi og Mi\u00f0aldaheimi er f\u00f3lk hakka\u00f0 \u00ed spa\u00f0 me\u00f0 sver\u00f0um, \u00ed Vestraheimi eru allir skotnir \u00ed sundur, jafnvel einn Gu\u00f0anna sem ver\u00f0ur \u00e1 vegi Benjamins og Brynner \u00feiggur tv\u00f6 skot \u00ed brj\u00f3sti\u00f0 bara fyrir a\u00f0 vera \u00fear. En v\u00e9lmennin gera ekki greinarmun \u00e1 f\u00f3lki og v\u00e9lmennum; \u00feau drepa og pynta allt sem fyrir \u00feeim ver\u00f0ur. Aftur vakna upp spurningar um tengslin vi\u00f0 eyjuna Delos og gu\u00f0ina \u00fea\u00f0an, sem t\u00e1kna sannleika og frams\u00fdni, vei\u00f0i og meyd\u00f3m; h\u00e9r vir\u00f0ist Crichton me\u00f0 go\u00f0afr\u00e6\u00f0i vara \u00e1horfendur beinl\u00ednis vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 g\u00e6la vi\u00f0 hugmyndir um sl\u00edka parad\u00eds, og tilraunir mannanna til a\u00f0 spilla meyd\u00f3mi v\u00e9lkvenna me\u00f0 valdi eru a\u00f0 lokum kve\u00f0nar ni\u00f0ur af v\u00e9lmennum sem vei\u00f0a og drepa hvern \u00feann sem ver\u00f0ur \u00ed vegi \u00feeirra. \u00cd lokavi\u00f0ureign Brynners og Benjamins glatar s\u00e1 fyrrnefndi andlitinu og \u00fe\u00e1 s\u00e9st a\u00f0 ekkert er \u00e1 bak vi\u00f0 \u00fea\u00f0 nema holt h\u00f6fu\u00f0i\u00f0, \u00feaki\u00f0 innan me\u00f0 t\u00f6lvukubbum eins og m\u00f3\u00f0urbor\u00f0. <\/p>\n<p>H\u00e9r m\u00e6tti taka \u00fatgangspunkt \u00ed Holu m\u00f6nnum T.S. Eliot sem staddir eru milli himnar\u00edkis og helv\u00edtis \u00fev\u00ed gj\u00f6r\u00f0ir \u00feeirra hafa f\u00e6rt \u00fe\u00e1 \u00e1 hvorugan sta\u00f0inn, og m\u00e6tti \u00fe\u00e1 t\u00falka \u00fea\u00f0 samf\u00e9lag sem skapa\u00f0i \u00fe\u00e1 \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed. Sj\u00e1lfsagt v\u00e6ri \u00fe\u00f3 meir bor\u00f0leggjandi a\u00f0 l\u00edta \u00e1 \u00feetta sem t\u00e1knmynd innant\u00f3mrar neyslumenningar, \u00fear sem ma\u00f0urinn er ekkert en reynir af vanm\u00e6tti a\u00f0 fylla upp \u00ed t\u00f3mi\u00f0 me\u00f0 si\u00f0fer\u00f0islega vafas\u00f6mum me\u00f0\u00f6lum. \u00c9g vil \u00fe\u00f3 l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 h\u00e9r sj\u00e1i Benjamin sitt raunverulega sj\u00e1lf, \u00fea\u00f0 helv\u00edti sem l\u00edf hans raunverulega er, spegla\u00f0 \u00ed \u00feeim sem hann reyndi a\u00f0 l\u00e1ta gremju s\u00edna bitna \u00e1. \u00deegar hann hefur horfst \u00ed augu vi\u00f0 \u00fea\u00f0 hyld\u00fdpi missir hann f\u00f3tam\u00e1tt og sest ni\u00f0ur \u00ed tilvistarlegri \u00f6rvinglan. Hann hefur horfst \u00ed augu vi\u00f0 dau\u00f0ann en veit ekki hvort hann getur horfst \u00ed augu vi\u00f0 l\u00edfi\u00f0 h\u00e9r eftir heldur. Hann hefur glata\u00f0 \u00fev\u00ed sem ger\u00f0i hann mennskan, og munurinn \u00e1 honum og v\u00e9linni vir\u00f0ist honum tilfallandi n\u00fana. \u00c1horfandinn er skilinn eftir \u00e1n lausnar, \u00fev\u00ed h\u00e9r endar myndin.<\/p>\n<p>T\u00falkun myndarinnar er engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur fremur bor\u00f0leggjandi me\u00f0 risi og voldugu hnigi \u00ed lokin \u00fear sem ni\u00f0ursveiflan endurspeglar fyrri uppsveiflu. \u00dea\u00f0 m\u00e6tti stilla upp t\u00f6luvert m\u00f6rgum andst\u00e6\u00f0up\u00f6rum fr\u00e1 fyrri hluta til \u00feess seinni. \u00cd upphafi r\u00edkir t\u00e6knin en \u00ed lokin hrynur h\u00fan og au\u00f0nin r\u00edkir. \u00cd upphafi s\u00e6kjast menn eftir a\u00f0 \u00fer\u00f6ngva s\u00e9r kynfer\u00f0islega upp \u00e1 v\u00e9lar, en eru a\u00f0 endingu emask\u00falera\u00f0ir og penetrera\u00f0ir af v\u00e9lum. \u00cd upphafi stj\u00f3rna Gu\u00f0irnir heiminum sem \u00feeir sk\u00f3pu, en \u00ed lokin hefur sami heimur drepi\u00f0 Gu\u00f0ina. \u00cd upphafi er karlma\u00f0urinn sem s\u00ed\u00f0ar er kvenger\u00f0ur, og \u00fear \u00e1 m\u00f3ti er hinn kvenlegi karl sem ver\u00f0ur karlmannlegur, en \u00fea\u00f0 kostar hann heimsmyndina. Si\u00f0fer\u00f0i er tilfallandi \u00feegar ma\u00f0ur aktar gegn v\u00e9l, en \u00feegar \u00fev\u00ed er sn\u00fai\u00f0 vi\u00f0 ver\u00f0a ors\u00f6k og aflei\u00f0ing skyndilega mj\u00f6g si\u00f0fer\u00f0islega \u00e1\u00fereifanleg fyrirb\u00e6ri.<\/p>\n<p>S\u00e9rstaklega er \u00e1hugavert a\u00f0 bera saman Westworld vi\u00f0 sj\u00e1lfst\u00e6tt framhald hennar J\u00faragar\u00f0inn, \u00fear sem hi\u00f0 kvenlega og d\u00fdrslega \u00ed birtingarmynd risae\u00f0lunnar er undiroka\u00f0 og framleitt en hefur s\u00ed\u00f0an sigur gegn hinu karlger\u00f0a og stj\u00f3rna\u00f0a \u00ed birtingarmynd v\u00edsindanna. H\u00e9r er hef\u00f0bundnum valdahlutf\u00f6llum sn\u00fai\u00f0 \u00e1 hvolf \u00fear sem hinn karllegi stj\u00f3rnandi l\u00fdtur \u00ed l\u00e6gra haldi og n\u00e1tt\u00faran sigrar allar nau\u00f0gunartilraunir \u2013 svo v\u00edsa\u00f0 s\u00e9 til or\u00f0a Ians Malcolm \u00ed J\u00faragar\u00f0inum \u00fear sem hann l\u00edkir einmitt tilraunum v\u00edsindamannanna vi\u00f0 nau\u00f0gun hins n\u00e1tt\u00farlega heims. Westworld er miklu opinsk\u00e1rri um vi\u00f0sn\u00faning valdahlutfallanna, \u00fear sem v\u00e9larnar a\u00f0 lokum gera allt \u00fea\u00f0 sama vi\u00f0 f\u00f3lki\u00f0 og f\u00f3lki\u00f0 haf\u00f0i \u00e1\u00f0ur gert v\u00e9lunum. <\/p>\n<p>Sennilega m\u00e6tti lesa \u00fat \u00far \u00fev\u00ed jafnt tr\u00faarlegt si\u00f0fer\u00f0i (t.d. gullnu regluna) sem almennt si\u00f0fer\u00f0i, en beittust er Westworld einmitt \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e9r er venjulegt f\u00f3lk sett \u00ed \u00fe\u00e6r a\u00f0st\u00e6\u00f0ur a\u00f0 \u00fea\u00f0 getur gert hva\u00f0 sem \u00fev\u00ed s\u00fdnist vi\u00f0 anna\u00f0 venjulegt f\u00f3lk. Fyrrnefndi h\u00f3purinn er alveg jafnforgengilegur \u00feeim s\u00ed\u00f0ari og s\u00e1 s\u00ed\u00f0ari er \u00feeim fyrrnefnda, og \u00fear vakna spurningar um si\u00f0fer\u00f0i \u00e1 vi\u00f0 \u00fe\u00e1 hva\u00f0 \u00feurfi til a\u00f0 geta talist manneskja, hvort hva\u00f0a heg\u00f0un sem er s\u00e9 \u00e1s\u00e6ttanleg undir tilteknum kringumst\u00e6\u00f0um, hvort raunverulega s\u00e9 enginn ska\u00f0i ske\u00f0ur ef ofbeldi er beitt gegn veru sem ekki er \u201eraunveruleg\u201c: hvort sem \u00fea\u00f0 er ska\u00f0i sem s\u00e1 sem veldur \u00fearf einnig a\u00f0 l\u00ed\u00f0a e\u00f0a a\u00f0eins s\u00e1 sem ver\u00f0ur fyrir ofbeldinu. Jafnframt vekur myndin upp spurningar um forr\u00e9ttindi hinna r\u00edku, hvort skemmtigar\u00f0ur af \u00feessum toga v\u00e6ri r\u00e9ttl\u00e6tanlegur ef hann v\u00e6ri m\u00f6gulegur, e\u00f0a hvort setja \u00feurfi \u00fev\u00ed einhver m\u00f6rk sem h\u00e6gt er a\u00f0 f\u00e1 fyrir peninga. Aftur kallast \u00feetta \u00e1 vi\u00f0 J\u00faragar\u00f0inn, en b\u00e1\u00f0ar myndir vir\u00f0ast ekki s\u00ed\u00f0ur kalla \u00e1 s\u00e1lgreiningu en marx\u00edska greiningu; gagnr\u00fdni \u00feeirra er ekki endilega fyrst og fremst \u00e1 hi\u00f0 efnislega fremur en \u00e1 hi\u00f0 si\u00f0fer\u00f0islega, \u00fe\u00f3tt vitaskuld haldist \u00feetta tvennt jafnan h\u00f6nd \u00ed h\u00f6nd. Ekki s\u00edst vekur Westworld upp spurningar um \u201er\u00e9tt\u201c karla til kvenmannsl\u00edkama, sem ver\u00f0a engu minna a\u00f0kallandi \u00fe\u00f3tt h\u00e9r eigi a\u00f0 vera um v\u00e9lar a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00dear v\u00e6ri vert a\u00f0 greina myndina n\u00e1nar \u00fat fr\u00e1 heimspekikenningum um sj\u00e1lfi\u00f0, hva\u00f0 geri manneskju mennska til a\u00f0 byrja me\u00f0, en h\u00e9r er ekki r\u00fam til \u00feess.<\/p>\n<p><em>Sj\u00e1 \u00e1\u00f0ur \u00ed syrpunni:<br \/>\nI. <a href=\"http:\/\/gamla.truflun.net\/arngrimurv\/2014\/05\/meistaraverk-aeskuaranna-i-backdraft\/\" target=\"_blank\">Backdraft er enn\u00fe\u00e1 m\u00e1li\u00f0<\/a><br \/>\nII. <a href=\"http:\/\/gamla.truflun.net\/arngrimurv\/2014\/05\/meistaraverk-aeskuaranna-ii-dyrin-i-halsaskogi\/\" target=\"_blank\">Lilli klifurm\u00fas er sj\u00e1lfselskur k\u00fakalabbi<\/a>.<br \/>\nIII. <a href=\"http:\/\/gamla.truflun.net\/arngrimurv\/2014\/05\/meistaraverk-aeskuaranna-iii-shes-all-that\/\" target=\"_blank\">She&#8217;s All That<\/a>.<br \/>\nIV. <a href=\"http:\/\/gamla.truflun.net\/arngrimurv\/2016\/12\/meistaraverk-aeskuaranna-iv-the-lion-king\/\" target=\"_blank\">The Lion King<\/a><br \/>\nV. <a href=\"http:\/\/gamla.truflun.net\/arngrimurv\/2016\/12\/meistaraverk-aeskuaranna-v-taningsstulkan-penetrerud-hnifi\/\" target=\"_blank\">T\u00e1ningsst\u00falkan penetreru\u00f0 hn\u00edfi<\/a><br \/>\nVI. <a href=\"http:\/\/gamla.truflun.net\/arngrimurv\/2016\/12\/meistaraverk-aeskuaranna-vi-gremlins\/\" target=\"_blank\">Gremlins<\/a><br \/>\nVII. <a href=\"http:\/\/gamla.truflun.net\/arngrimurv\/2017\/01\/meistaraverk-aeskuaranna-vii-good-will-hunting\/\" target=\"_blank\">Good Will Hunting<\/a><br \/>\nVIII. <a href=\"http:\/\/gamla.truflun.net\/arngrimurv\/2017\/01\/tveir-a-toppnum\/\" target=\"_blank\">Tveir \u00e1 toppnum 2<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Um \u00feessar mundir mun HBO (H\u00f3rd\u00f3mur, bl\u00f3\u00f0 o.fl.) hafa teki\u00f0 til s\u00fdningar sj\u00f3nvarps\u00fe\u00e6ttina Westworld, sem f\u00e6rri vita a\u00f0 bygg\u00f0ir eru \u00e1 samnefndri kvikmynd eftir Michael Crichton sem hann b\u00e6\u00f0i samdi handriti\u00f0 a\u00f0 og leikst\u00fdr\u00f0i \u00e1ri\u00f0 1973. \u00cd myndinni fjallar Crichton um svipu\u00f0 efni og hann ger\u00f0i \u00ed s\u00ed\u00f0ari verkum s\u00ednum, t.d. um takm\u00f6rk v\u00edsindalegrar \u00feekkingar, &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/2017\/03\/08\/meistaraverk-aeskuaranna-ix-kurekinn-og-karlmennskan-i-westworld\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Meistaraverk \u00e6sku\u00e1ranna IX: K\u00farekinn og karlmennskan \u00ed Westworld<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-4625","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kvikmyndir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4625"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4625\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13966,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4625\/revisions\/13966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}