{"id":9,"date":"2005-11-08T12:47:59","date_gmt":"2005-11-08T12:47:59","guid":{"rendered":"http:\/\/192.168.1.4\/arngrimurv\/1969\/12\/31\/stanley-milgram\/"},"modified":"2019-01-01T13:35:17","modified_gmt":"2019-01-01T13:35:17","slug":"stanley-milgram","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/2005\/11\/08\/stanley-milgram\/","title":{"rendered":"Stanley Milgram"},"content":{"rendered":"<div align=\"justify\">\n<p>\u00c9g hef margoft lesi\u00f0 um <a href=\"http:\/\/www.stanleymilgram.com\/milgram.php\">tilraunir Stanley Milgrams \u00e1 hl\u00fd\u00f0ni<\/a>, tala\u00f0 um \u00fe\u00e6r og skrifa\u00f0 um \u00fe\u00e6r, t.d. \u00e1 gamla Blogginu um veginn, \u00fer\u00e1tt fyrir enga s\u00e9rmenntun \u00ed f\u00e9lagsv\u00edsindum. M\u00e9r fannst tilraunirnar sj\u00e1lfar, \u00fe\u00f3 ekki s\u00ed\u00f0ur ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur \u00feeirra, me\u00f0 \u00fev\u00ed merkilegra sem \u00e9g haf\u00f0i heyrt \u00feegar s\u00e1lfr\u00e6\u00f0ineminn br\u00f3\u00f0ir minn sag\u00f0i m\u00e9r fyrst fr\u00e1 \u00feeim, og veri\u00f0 gj\u00f6rsamlega heilla\u00f0ur og hneyksla\u00f0ur \u00e1 sama t\u00edma, \u00e1 \u00fev\u00ed hvernig tilraunirnar f\u00f3ru fram, og \u00f6ll \u00feau m\u00f6gulegu langvarandi \u00e1hrif hennar \u00e1 \u00fe\u00e1tttakendur eru vert umhugsunarefni.<\/p>\n<p>\u00cd stuttu m\u00e1li snerist ranns\u00f3knin um hvernig f\u00f3lk bregst vi\u00f0 skipunum. H\u00fan f\u00f3r \u00feannig fram a\u00f0 af hverjum tveimur \u00fe\u00e1tttakendum var annar fenginn til a\u00f0 kenna hinum og hinn (vitor\u00f0sma\u00f0ur) fenginn til a\u00f0 vera nemandi. Kennarinn og nemandinn voru haf\u00f0ir hvor \u00ed s\u00ednu herbergi, og kennaranum s\u00fdnt \u00feegar nemandinn var tengdur vi\u00f0 rafskaut. Kennarinn var s\u00ed\u00f0an be\u00f0inn um a\u00f0 lesa upp fyrst eitt or\u00f0, s\u00ed\u00f0an fj\u00f6gur m\u00f6guleg or\u00f0 til a\u00f0 para vi\u00f0 \u00fea\u00f0 fyrsta. Ef nemandinn svara\u00f0i vitlaust \u00e1tti kennarinn a\u00f0 gefa honum raflost me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 smella af rofa. Rofarnir voru um \u00ferj\u00e1t\u00edu talsins og f\u00f3ru fr\u00e1 15 voltum upp \u00ed 450 (banv\u00e6nt), og raflostin \u00e1ttu a\u00f0 fara stigh\u00e6kkandi me\u00f0 hverju r\u00f6ngu svari.<br \/>\nEftir 150 volt t\u00f3k nemandinn a\u00f0 berjast um \u00e1 h\u00e6l og hnakka me\u00f0 form\u00e6lingum og \u00fej\u00e1ningar\u00f6skrum og vildi f\u00e1 a\u00f0 h\u00e6tta. Kennaranum var skipa\u00f0 a\u00f0 halda \u00e1fram, \u00fea\u00f0 v\u00e6ri skylda hans, ellegar v\u00e6ri tilraunin \u00f3n\u00fdt. Eftir um 300 volt h\u00e6tti \u00fe\u00e1tttakandinn a\u00f0 svara og engin \u00f3p heyr\u00f0ust fr\u00e1 honum lengur, l\u00edkt og hann hef\u00f0i d\u00e1i\u00f0. 65% \u00fe\u00e1tttakenda h\u00e9lt \u00e1fram a\u00f0 gefa raflost allt til enda tilraunarinnar, \u00fe.e. allt upp \u00ed 450 volt. Um 50% \u00fe\u00e1tttakenda gaf 450 volta raflost nokkrum sinnum, \u00fear til \u00feeir voru be\u00f0nir um a\u00f0 h\u00e6tta.<br \/>\n\u00deessi ranns\u00f3kn s\u00fdndi fram \u00e1 \u00fea\u00f0 a\u00f0 mannvonska er ekki bundin einhverjum illmennum, heldur \u00f6llum m\u00f6nnum f\u00e6r, s\u00e9u \u00feeir beittir n\u00e6gum \u00fer\u00fdstingi. Fram a\u00f0 \u00feessu var \u00fea\u00f0 vi\u00f0tekin sta\u00f0reynd a\u00f0 t.a.m. allir nasistar hef\u00f0u veri\u00f0 hin verstu illmenni, en ekki e\u00f0lilegt f\u00f3lk k\u00faga\u00f0 af yfirbo\u00f0urum s\u00ednum.<\/p>\n<p>En hva\u00f0 um \u00fea\u00f0, \u00e9g var semsagt a\u00f0 horfa \u00e1 myndbandi\u00f0; hina raunverulegu ranns\u00f3kn. Og m\u00e9r hefur sjaldan li\u00f0i\u00f0 eins \u00f3\u00fe\u00e6gilega, enda \u00fe\u00f3tt \u00e9g s\u00e9 kunnugur \u00feessari ranns\u00f3kn \u00ed \u00feaula. \u00dea\u00f0 a\u00f0 sj\u00e1 f\u00f3lk brotna undir pressu, b\u00e6la ni\u00f0ur vanl\u00ed\u00f0unartilfinningar s\u00ednar og k\u00e6fa alla si\u00f0fer\u00f0isvitund og \u00e1byrg\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 einhver ma\u00f0ur \u00ed hv\u00edtum l\u00e6knasloppi <i>segir \u00feeim a\u00f0 halda \u00e1fram<\/i>! \u00dea\u00f0 f\u00e6r mann ekki til a\u00f0 l\u00ed\u00f0a vel, a\u00f0 horfa upp \u00e1 nokku\u00f0 sl\u00edkt, og n\u00e6rri lagi var a\u00f0 \u00e9g k\u00faga\u00f0ist eftir a\u00f0 hafa horft \u00e1 \u00feetta. Allar m\u00f6gulegar r\u00e9ttl\u00e6tingar sem \u00e9g haf\u00f0i \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 ranns\u00f3knin hafi veri\u00f0 framkv\u00e6md eru horfnar \u00far huga m\u00e9r. Enda \u00fe\u00f3tt h\u00fan hafi veri\u00f0 nau\u00f0synleg.\n<\/p>\n<\/div>\n<p><b>Vi\u00f0b\u00f3t 2010 \u00ed tilefni \u00feess a\u00f0 f\u00e6rslan er or\u00f0in \u00edtarefni vi\u00f0 <a href=\"http:\/\/www.fa.is\/deildir\/Samfelagsfraedi\/Felagsfraedi\/FEL203\/glosur\/4KafliWebCT.htm\">Fj\u00f6lbraut \u00ed \u00c1rm\u00fala<\/a>:<\/b><br \/>\nHluti \u00far myndbandinu, auk \u00feess er n\u00fa opi\u00f0 fyrir athugasemdir \u00e1 n\u00fdjan leik.<br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" width=\"425\" height=\"349\" src=\"http:\/\/www.youtube.com\/embed\/2TAqBbFJtfE\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g hef margoft lesi\u00f0 um tilraunir Stanley Milgrams \u00e1 hl\u00fd\u00f0ni, tala\u00f0 um \u00fe\u00e6r og skrifa\u00f0 um \u00fe\u00e6r, t.d. \u00e1 gamla Blogginu um veginn, \u00fer\u00e1tt fyrir enga s\u00e9rmenntun \u00ed f\u00e9lagsv\u00edsindum. M\u00e9r fannst tilraunirnar sj\u00e1lfar, \u00fe\u00f3 ekki s\u00ed\u00f0ur ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur \u00feeirra, me\u00f0 \u00fev\u00ed merkilegra sem \u00e9g haf\u00f0i heyrt \u00feegar s\u00e1lfr\u00e6\u00f0ineminn br\u00f3\u00f0ir minn sag\u00f0i m\u00e9r fyrst fr\u00e1 \u00feeim, og &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/2005\/11\/08\/stanley-milgram\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Stanley Milgram<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-9","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-oflokkad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12594,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9\/revisions\/12594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/arngrimurv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}