{"id":495,"date":"2007-04-26T08:48:50","date_gmt":"2007-04-26T08:48:50","guid":{"rendered":"http:\/\/gamla.truflun.net\/daniel\/?p=495"},"modified":"2007-04-26T08:48:50","modified_gmt":"2007-04-26T08:48:50","slug":"grunnskolav%c3%a6%c3%b0ing-framhaldsskolans","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/2007\/04\/26\/grunnskolav%c3%a6%c3%b0ing-framhaldsskolans\/","title":{"rendered":"Grunnsk\u00f3lav\u00e6\u00f0ing framhaldssk\u00f3lans"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g var \u00e1 ansi hreint fr\u00f3\u00f0legum kynningarfundi hj\u00e1 K\u00ed\u008d um daginn. Reyndar fannst m\u00e9r lei\u00f0inlegt hva\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e6ttu f\u00e1ir. Bendir til \u00feess a\u00f0 \u00e1hugi kennara (jafnt \u00ed\u00ad framhaldssk\u00f3lum og grunnsk\u00f3lum) \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad hva\u00f0 er a\u00f0 gerast \u00ed\u00ad \u00ed\u00adslenska menntakerfinu s\u00e9 frekar l\u00ed\u00adtill. En \u00fearna var sem sagt veri\u00f0 a\u00f0 kynna \u00fe\u00e1 vinnu sem fram haf\u00f0i fari\u00f0 \u00ed\u00ad framhaldi af svok\u00f6llu\u00f0u t\u00ed\u00adu punkta samkomulagi vi\u00f0 menntam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra og ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u nefndar sem haf\u00f0i veri\u00f0 a\u00f0 vinna \u00ed\u00ad \u00feessu. \u00c9g geri r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00feetta efni s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 n\u00e1lgast b\u00e6\u00f0i \u00e1 vef <a href=\"http:\/\/www.menntamalaraduneyti.is\/\">menntam\u00e1lar\u00e1\u00f0uneytisins<\/a> og <a href=\"http:\/\/www.ki.is\/\">K\u00ed\u008d<\/a>. \u00ed\u008d \u00feessum till\u00f6gum var \u00fdmislegt sem er mj\u00f6g gott en l\u00ed\u00adka anna\u00f0 sem \u00e9g ver\u00f0 a\u00f0 vara vi\u00f0. Byrjum \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad sem er gott:<br \/>\n&#8211; \u00dea\u00f0 er lagt til a\u00f0 h\u00e6kka fr\u00e6\u00f0sluskylduna \u00ed\u00ad 18 \u00e1r sem er mj\u00f6g gott, s\u00e9rstaklega a\u00f0 breyta sk\u00f3laskyldunni \u00ed\u00ad fr\u00e6\u00f0sluskyldu.<br \/>\n&#8211; \u00dea\u00f0 er lagt til a\u00f0 n\u00e1m fram a\u00f0 18 \u00e1ra aldri ver\u00f0i gjaldfrj\u00e1lst. \u00de\u00f3 \u00e6tti a\u00f0 huga a\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 \u00ed\u00ad grunnsk\u00f3lum er v\u00ed\u00ad\u00f0a innheimt efnisgjald \u00ed\u00ad sumum n\u00e1msgreinum, r\u00fatupeningar o.s.frv.<br \/>\n&#8211; \u00dea\u00f0 er stefnt a\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 nemendum ver\u00f0i bo\u00f0i\u00f0 n\u00e1m vi\u00f0 h\u00e6fi en ekki \u00f6llum stefnt \u00ed\u00ad b\u00f3kn\u00e1m.<br \/>\n\u00dea\u00f0 er nokku\u00f0 sem m\u00e9r finnst orka tv\u00ed\u00adm\u00e6lis:<br \/>\n&#8211; Stefnt a\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 matur \u00ed\u00ad grunn- og framhaldssk\u00f3lum, a.m.k. til 18 \u00e1ra aldurs, ver\u00f0i nemendum gjaldfrj\u00e1ls. \u00dea\u00f0 er ekki a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 neitt sl\u00e6mt \u00ed\u00ad sj\u00e1lfu s\u00e9r. En b\u00faum vi\u00f0 virkilega \u00ed\u00ad samf\u00e9lagi \u00fear sem sk\u00f3larnir ver\u00f0a a\u00f0 ganga \u00ed\u00ad \u00fea\u00f0 hlutverk a\u00f0 gefa nemendum mat. \u00c9g meina hva\u00f0 er n\u00e6st; f\u00f6t, ritf\u00f6ng, afm\u00e6lis- og j\u00f3lagjafir? \u00c9g g\u00e6ti skili\u00f0 \u00feetta \u00ed\u00ad f\u00e1t\u00e6kum r\u00ed\u00adkjum heims en \u00e9g held a\u00f0 h\u00e9r \u00e1 \u00cdslandi s\u00e9 \u00feetta hreinasti \u00f3\u00fearfi.<br \/>\n&#8211; Stefnt er a\u00f0 jafngildingu verk- og b\u00f3kn\u00e1ms. \u00deetta er a\u00f0 sj\u00e1lfss\u00f6g\u00f0u g\u00f3\u00f0 hugmynd \u00ed\u00ad sj\u00e1lfu s\u00e9r. Mig grunar hins vegar a\u00f0 \u00feetta eigi a\u00f0 gera me\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 r\u00fdra b\u00f3kn\u00e1mi\u00f0 (sbr. hugmyndir a\u00f0 f\u00e6rri greinum \u00ed\u00ad kjarna og f\u00e6rri einingum til st\u00fadentspr\u00f3fs). \u00dear a\u00f0 auki geld \u00e9g varhug vi\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 jafna\u00f0 \u00fat og b\u00fai\u00f0 til eitthva\u00f0 n\u00fdtt framhaldssk\u00f3lapr\u00f3f(st\u00fadentspr\u00f3f) sem nemendur lj\u00faka me\u00f0 f\u00e6rri einingum en n\u00fa er og enginn greinarmunur ger\u00f0ur \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad hva\u00f0 \u00ed\u00ad \u00feessum pr\u00f3fum felist.<br \/>\n\u00de\u00e1 erum vi\u00f0 komin a\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad sem er sl\u00e6mt \u00ed\u00ad till\u00f6gunum:<br \/>\n&#8211; \u00dea\u00f0 er ekki ger\u00f0 neitt til \u00feess a\u00f0 styrkja sk\u00f3la \u00ed\u00ad \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 auka s\u00e9rst\u00f6\u00f0u s\u00ed\u00adna, t.d. me\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 stefna a\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 vera fyrst og fremst undirb\u00faningssk\u00f3lar fyrir h\u00e1sk\u00f3lan\u00e1m, sk\u00f3lar sem bj\u00f3\u00f0a upp \u00e1 almennt n\u00e1m, sk\u00f3lar sem leggja s\u00e9rstaka \u00e1herslu \u00e1 listgreinar e\u00f0a verkn\u00e1m. Me\u00f0 hugmyndinni um a\u00f0 allir nemendur eigi a\u00f0 eiga r\u00e9tt til n\u00e1ms \u00ed\u00ad s\u00ed\u00adnum hverfissk\u00f3la er \u00ed\u00ad raun veri\u00f0 a\u00f0 steypa alla sk\u00f3la \u00ed\u00ad sama fari\u00f0.<br \/>\n&#8211; Hugmyndin um a\u00f0 allir nemendur eigi r\u00e9tt, ekki bara til a\u00f0 hefja n\u00e1m, \u00ed\u00ad s\u00ed\u00adnum hverfissk\u00f3la heldur til a\u00f0 lj\u00faka \u00fev\u00ed\u00ad l\u00ed\u00adka. Hva\u00f0a vitleysa er \u00feetta? R\u00e9tt til a\u00f0 lj\u00faka n\u00e1mi? \u00de.e. allir sk\u00f3lar eiga a\u00f0 taka vi\u00f0 \u00f6llum nemendum, h\u00fdsa \u00fe\u00e1 \u00ed\u00ad 3 &#8211; 4 \u00e1ra burts\u00e9\u00f0 fr\u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad hvernig \u00feeir standa sig og \u00fatskrifa \u00fe\u00e1 s\u00ed\u00ad\u00f0an me\u00f0 st\u00fadentspr\u00f3f sem opnar \u00feeim lei\u00f0 hvert sem er. \u00deetta er gert me\u00f0 \u00feessum h\u00e6tti \u00ed\u00ad grunnsk\u00f3lunum og alvarlegustu aflei\u00f0ingarnar a\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad sn\u00faast a\u00f0 alvarlega f\u00f6tlum nemendum. N\u00fana eru \u00feeir sendir hver \u00ed\u00ad sinn hverfissk\u00f3lann \u00fear sem einhver \u00f3menntu\u00f0 manneskja utan a\u00f0 g\u00f6tunni er dubbu\u00f0 upp \u00ed\u00ad hlutverk stu\u00f0ningsfulltr\u00faa og fylgir nemandanum allan daginn. \u00c1 einstaka sta\u00f0 eru reknar s\u00e9rdeildir me\u00f0 fagf\u00f3lki en mj\u00f6g margir nemendur fara ekki \u00ed\u00ad \u00fe\u00e6r. \u00dea\u00f0 er bara sta\u00f0reynd a\u00f0 \u00feegar s\u00e9rsk\u00f3larnir voru lag\u00f0ir ni\u00f0ur versna\u00f0i \u00fej\u00f3nusta vi\u00f0 \u00feessa nemendur svakalega, svo svakalega a\u00f0 \u00e9g myndi segja a\u00f0 \u00fea\u00f0 sem sumum \u00feeirra er bo\u00f0i\u00f0 upp \u00e1 \u00ed\u00ad dag s\u00e9 ekki m\u00f6nnum bj\u00f3\u00f0andi. Svona er stefnt a\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 \u00feetta ver\u00f0i \u00ed\u00ad framt\u00ed\u00ad\u00f0inni \u00ed\u00ad framhaldssk\u00f3lunum, \u00fe.e. a\u00f0 \u00ed\u00ad sta\u00f0inn fyrir a\u00f0 miki\u00f0 fatla\u00f0ur nemandi fari \u00ed\u00ad s\u00e9rdeild, t.d. \u00ed\u00ad Borgarholtssk\u00f3la e\u00f0a FB, \u00fear sem starfar fagf\u00f3lk sem s\u00e9rh\u00e6fir sig \u00ed\u00ad a\u00f0 sinna f\u00f6tlu\u00f0um, \u00e1 hann r\u00e9tt til a\u00f0 fara \u00ed\u00ad sinn hverfissk\u00f3la, hugsanlega MR, \u00fear sem hann getur seti\u00f0 \u00ed\u00ad hj\u00f3last\u00f3lnum s\u00ed\u00adnum og veri\u00f0 r\u00falla\u00f0 fram og til baka um gangana af \u00f3menntu\u00f0um stu\u00f0ningsfulltr\u00faa \u00ed\u00ad sk\u00f3la sem s\u00e9rh\u00e6fir sig (gerir \u00fea\u00f0 a.m.k. enn \u00fe\u00f3 \u00fea\u00f0 l\u00ed\u00adti \u00fat fyrir a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 fara a\u00f0 banna honum \u00fea\u00f0) \u00ed\u00ad a\u00f0 undirb\u00faa f\u00f3lk undir fr\u00e6\u00f0ilegt h\u00e1sk\u00f3lan\u00e1m.<br \/>\n&#8211; Breytingar \u00e1 a\u00f0aln\u00e1mskr\u00e1 framhaldssk\u00f3la \u00fear sem f\u00e6rni- og leiknimarkmi\u00f0 koma inn auk \u00feekkingarmarkmi\u00f0a. N\u00fa hef \u00e9g \u00ed\u00ad sj\u00e1lfu s\u00e9r ekkert \u00e1 m\u00f3ti leikni- og f\u00e6rnimarkmi\u00f0um. Hins vegar er vinna me\u00f0 \u00feessi markmi\u00f0 yfirleitt frekar \u00f3markviss og felst oftar en ekki \u00ed\u00ad \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 sannf\u00e6ra nemendur um a\u00f0 betra s\u00e9 a\u00f0 vera j\u00e1kv\u00e6\u00f0ur en neikv\u00e6\u00f0ur o.s.frv. S\u00fa vinna er eflaust \u00e1g\u00e6t \u00ed\u00ad yngstu bekkjum grunnsk\u00f3lans en \u00e1 varla vi\u00f0 \u00ed\u00ad framhaldssk\u00f3lum. \u00deetta eru markmi\u00f0 sem vi\u00f0 flest n\u00e1um \u00ed\u00ad okkar almenna daglega l\u00ed\u00adfi \u00ed\u00ad gegnum samskipti vi\u00f0 anna\u00f0 f\u00f3lk o.s.frv. Alger \u00f3\u00fearfi a\u00f0 setja \u00feau \u00ed\u00ad a\u00f0aln\u00e1mskr\u00e1 og fara a\u00f0 vinna \u00ed\u00ad \u00feeim me\u00f0 fullkomlega e\u00f0lilegu f\u00f3lki. \u00deeir sem eiga \u00ed\u00ad erfi\u00f0leikum me\u00f0 \u00feessi markmi\u00f0 \u00feurfa n\u00e1tt\u00farulega a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0sto\u00f0 vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00ed\u00ad s\u00e9rdeildum e\u00f0a s\u00e9rsk\u00f3lum. \u00dea\u00f0 er me\u00f0al annars \u00feetta sem \u00e9g tel a\u00f0 s\u00e9 n.k. grunnsk\u00f3lav\u00e6\u00f0ing framhaldssk\u00f3lanna, \u00fe.e. \u00e1herslan f\u00e6rist af fr\u00e6\u00f0ilegu, greinabundnu n\u00e1mi, yfir \u00e1 leikni, f\u00e6rni, innr\u00e6tingu, um\u00f6nnun, uppeldi, o.s.frv. Sem er vel a\u00f0 merkja \u00e1g\u00e6tt \u00fat af fyrir sig en er bara ekki hlutverk framhaldssk\u00f3lans.<\/p>\n<p>Ni\u00f0ursta\u00f0a:<br \/>\nFyrir utan \u00feetta sem \u00e9g hef nefnt held \u00e9g a\u00f0 vi\u00f0 \u00e6ttum a\u00f0 athuga a\u00f0 n\u00fa eru uppi hugmyndir um a\u00f0 f\u00e6ra framhaldssk\u00f3lann yfir til sveitarf\u00e9laganna og \u00fea\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir reynsluna af \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 f\u00e6ra grunnsk\u00f3lann yfir til \u00feeirra. Ef vi\u00f0 t\u00f6kum allar \u00feessar breytingar saman \u00fe\u00e1 l\u00ed\u00adtur \u00feetta svona \u00fat: F\u00e6rum framhaldssk\u00f3lann yfir til sveitarf\u00e9laganna, breytum markmi\u00f0um hans \u00ed\u00ad \u00e1tt a\u00f0 markmi\u00f0um grunnsk\u00f3lans, hleypum \u00f6llum \u00ed\u00ad gegn, leggjum ni\u00f0ur fagleg \u00farr\u00e6\u00f0i fyrir nemendur me\u00f0 s\u00e9r\u00fearfir, r\u00fdrum gildi st\u00fadentspr\u00f3fsins, gerum alla framhaldssk\u00f3la eins, leggjum ni\u00f0ur samr\u00e6md lokapr\u00f3f \u00ed\u00ad grunnsk\u00f3la, tryggjum \u00f6llum nemendum sk\u00f3lavist \u00ed\u00ad s\u00ed\u00adnum hverfissk\u00f3la og h\u00e6kkum fr\u00e6\u00f0sluskylduna \u00ed\u00ad 18 \u00e1r.<br \/>\n\u00deetta lei\u00f0ir a\u00f0 sj\u00e1lfss\u00f6g\u00f0u einungis til sameiningar grunn- og framhalssk\u00f3lans og \u00feannig s\u00e9\u00f0 bara lengingu grunnsk\u00f3lans um \u00ferj\u00fa \u00e1r sem \u00fatskrifar svo alla nemendur me\u00f0 st\u00fadentspr\u00f3f burt s\u00e9\u00f0 fr\u00e1 \u00e1rangri.<br \/>\nEr \u00fea\u00f0 \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 viljum?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g var \u00e1 ansi hreint fr\u00f3\u00f0legum kynningarfundi hj\u00e1 K\u00ed\u008d um daginn. Reyndar fannst m\u00e9r lei\u00f0inlegt hva\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e6ttu f\u00e1ir. Bendir til \u00feess a\u00f0 \u00e1hugi kennara (jafnt \u00ed\u00ad framhaldssk\u00f3lum og grunnsk\u00f3lum) \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad hva\u00f0 er a\u00f0 gerast \u00ed\u00ad \u00ed\u00adslenska menntakerfinu s\u00e9 frekar l\u00ed\u00adtill. En \u00fearna var sem sagt veri\u00f0 a\u00f0 kynna \u00fe\u00e1 vinnu sem fram haf\u00f0i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-495","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-menntun"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=495"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/495\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}