{"id":57,"date":"2004-02-04T13:32:59","date_gmt":"2004-02-04T13:32:59","guid":{"rendered":"http:\/\/gamla.truflun.net\/daniel\/?p=57"},"modified":"2004-02-04T13:32:59","modified_gmt":"2004-02-04T13:32:59","slug":"107590360826643692","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/2004\/02\/04\/107590360826643692\/","title":{"rendered":"107590360826643692"},"content":{"rendered":"<p>Miki\u00f0 er n\u00fa skemmtilegt og gaman \u00ed\u00ad dag.  T.d. \u00fe\u00e1 f\u00f3ru tv\u00e6r st\u00falkur, \u00fe\u00e6r Hrafnhildur Hjaltad\u00f3ttir og Alf\u00ed\u00adfa Ketilsd\u00f3ttir, og k\u00e6r\u00f0u b\u00f3kaverslun \u00ed\u00ad borginni fyrir s\u00f6lu og dreifingu \u00e1 kl\u00e1mi.  \u00dearna er um mj\u00f6g gott framtak a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00fe\u00f3 ekki v\u00e6ri til annars en a\u00f0 vekja athygli \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad hva\u00f0 \u00ed\u00adslensk l\u00f6g um \u00feessa hluti eru f\u00e1r\u00e1nleg.  Hva\u00f0 mig var\u00f0ar finnst m\u00e9r allt \u00ed\u00ad lagi a\u00f0 framlei\u00f0a og selja kl\u00e1m svo framarlega sem allir sem hlut eiga a\u00f0 m\u00e1li s\u00e9u fullor\u00f0nir og sj\u00e1lfr\u00e1\u00f0a (t.d. ekki \u00fer\u00e6lar o.\u00fe.h.), l\u00ed\u00adka ef kl\u00e1mi er ekki stillt upp e\u00f0a selt \u00fear sem \u00fea\u00f0 er a\u00f0gengilegt b\u00f6rnum og unglingum.  \u00c9g held a\u00f0 \u00feeir sem eru a\u00f0 berjast gegn kl\u00e1mv\u00e6\u00f0ingu samf\u00e9lagsins \u00e6ttu frekar a\u00f0 hafa \u00e1hyggjur af myndb\u00f6ndum og augl\u00fdsingum en kl\u00e1mbl\u00f6\u00f0um uppi \u00ed\u00ad efstu hillu \u00ed\u00ad sk\u00famaskotum b\u00f3kaverslana \u00fear sem frakkakl\u00e6ddir d\u00f3nakallar eru \u00feeir einu sem sko\u00f0a \u00feau.  Hva\u00f0 er til d\u00e6mis a\u00f0 foreldrum sem kl\u00e6\u00f0a d\u00e6tur s\u00ed\u00adnar, jafnvel \u00e1 leiksk\u00f3laaldri, eins og h\u00f3rur?!?  Svo \u00e6tla \u00e9g l\u00ed\u00adka a\u00f0 koma upp um ford\u00f3ma sj\u00e1lfs m\u00ed\u00adns.  \u00dev\u00ed\u00ad \u00fea\u00f0 fyrsta sem m\u00e9r datt \u00ed\u00ad hug \u00feegar \u00e9g las \u00feetta nafn: Alf\u00ed\u00adfa,  var svona einhver Darma t\u00fdpa, alin upp af hippaforeldrum s\u00ed\u00adnum \u00ed\u00ad einhverri komm\u00fanu \u00fear sem allt var mj\u00f6g umhverfisv\u00e6nt og endurn\u00fdtt.  &#8222;Greyi\u00f0 stelpan var d\u00e6md fr\u00e1 f\u00e6\u00f0ingu til a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed\u00ad hugsj\u00f3nam\u00e1lum, m\u00f3tm\u00e6lafundum og innhverfri \u00ed\u00adhugun,&#8220; hugsa\u00f0i \u00e9g me\u00f0 m\u00e9r. &#8222;\u00dea\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 afrek fyrir hana a\u00f0 for\u00f0ast \u00feau \u00f6rl\u00f6g a\u00f0 m\u00f3tm\u00e6la kl\u00e1mv\u00e6\u00f0ingunni \u00e1 \u00cdslandi!&#8220;  Svona er \u00e9g n\u00fa ford\u00f3mafullur.<\/p>\n<p>Svo eru allir a\u00f0 brj\u00e1last \u00fat af \u00feessum r\u00ed\u00adkisr\u00e1\u00f0sfundi sem \u00d3lafur var ekki \u00e1.  \u00c9g skil n\u00fa \u00d3laf \u00f3sk\u00f6p vel.  Ekki var Hannes Hafstein ma\u00f0ur sem \u00e9g vildi bendla nafn mitt vi\u00f0 opinberlega.  Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1tta \u00cdslendinga var \u00ed\u00ad hn\u00fat \u00feanga\u00f0 til Valt\u00fdr Gu\u00f0mundsson kom til s\u00f6gunnar og leysti \u00feann hn\u00fat me\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 semja vi\u00f0 d\u00f6nsk stj\u00f3rnv\u00f6ld um \u00cdslandsr\u00e1\u00f0herra sem v\u00e6ri bundinn Al\u00feingi.  Hannes og fylgdarsveinar \u00e1kv\u00e1\u00f0u strax a\u00f0 berjast fyrir \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 \u00feessi r\u00e1\u00f0herra hef\u00f0i a\u00f0setur \u00e1 \u00cdslandi sem var vita vonlaust mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 st\u00f6\u00f0una \u00e1 \u00feeim t\u00ed\u00adma og Valt\u00fdr s\u00e1 a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed\u00adl\u00ed\u00adkum kr\u00f6fum yr\u00f0i samningurinn um r\u00e1\u00f0herrann \u00far s\u00f6gunni og sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbarr\u00e1ttan \u00ed\u00ad sama feninu og \u00e1\u00f0ur.  \u00dea\u00f0 var s\u00ed\u00ad\u00f0an a\u00f0eins fyrir undarlega slembilukku a\u00f0 \u00ed\u00ad kosningum \u00ed\u00ad Danm\u00f6rku komust menn til valda sem t\u00f3ku vel \u00ed\u00ad \u00feessa hugmynd og ger\u00f0u Hannes a\u00f0 r\u00e1\u00f0herra.  Annars v\u00e6ri hans minnst \u00ed\u00ad \u00cdslandss\u00f6gunni sem mannsins sem ey\u00f0ilag\u00f0i einu raunh\u00e6fu tilraunina \u00ed\u00ad \u00e1tt til sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is \u00e1 s\u00ed\u00adnum t\u00ed\u00adma.  \u00dea\u00f0 er svo \u00f6nnur saga af hverju Hannes var ger\u00f0ur a\u00f0 r\u00e1\u00f0herra en ekki Valt\u00fdr.  S\u00fa saga hefur gengi\u00f0 fj\u00f6llum h\u00e6rra a\u00f0 Hannes hafi sigra\u00f0 Valt\u00fdr me\u00f0 gl\u00e6simennskunni en b\u00e1\u00f0ir f\u00f3ru \u00feeir utan til a\u00f0 l\u00e1ta skipa sig \u00ed\u00ad emb\u00e6tti\u00f0.  L\u00ed\u00adklegri s\u00f6gusk\u00fdring er s\u00fa a\u00f0 allir samningarnir sem Hannes var tilb\u00fainn a\u00f0 gera vi\u00f0 Dani hafi haft \u00farslita\u00e1hrif (t.d. samningurinn \u00fear sem hann sam\u00feykkti 90 \u00e1ra einokun St\u00f3ra Norr\u00e6na S\u00ed\u00admaf\u00e9lagsins \u00e1 \u00f6llum fjarskiptum vi\u00f0 \u00cdsland.  Samningur sem \u00ed\u00adslenskir b\u00e6ndur m\u00f3tm\u00e6ltu h\u00e1st\u00f6fum \u00fev\u00ed\u00ad \u00feeir vildu gera samning vi\u00f0 Marconi fyrirt\u00e6ki\u00f0 um loftskeytafjarskipti \u00ed\u00ad sta\u00f0inn en fengu h\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 m\u00f3tm\u00e6la &#8222;s\u00ed\u00admanum&#8220;).  Hannes er \u00fev\u00ed\u00ad s\u00e1 stj\u00f3rnm\u00e1lama\u00f0ur sem setti m\u00e6likvar\u00f0ann fyrir \u00fe\u00e1 sem eftir fylgdu, \u00fe.e. a\u00f0 e\u00f0lilegt s\u00e9 a\u00f0 sv\u00ed\u00adkja allt, lofa \u00f6llu og skrifa undir hva\u00f0 sem er til \u00feess a\u00f0 \u00f6\u00f0last v\u00f6ld.  L\u00e1i svo \u00d3lafi hver sem vill a\u00f0 vilja ekki taka \u00fe\u00e1tt \u00ed\u00ad h\u00e1t\u00ed\u00ad\u00f0arh\u00f6ldum til a\u00f0 hei\u00f0ra \u00feennan mann.  Enda er \u00d3lafur stj\u00f3rnm\u00e1lafr\u00e6\u00f0ingur og veit \u00fev\u00ed\u00ad sannleikann um Hannes sem Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn hefur veri\u00f0 duglegur vi\u00f0 a\u00f0 reyna a\u00f0 fela.  \u00c9g hins vegar nefndi annan son minn \u00ed\u00ad h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 Valt\u00fd Gu\u00f0mundssyni sem er mun meiri hetja \u00feessa lands en Hannes nokkurn t\u00ed\u00admann.  Hvar eru stytturnar af honum?<\/p>\n<p>A\u00f0 lokum ein kjaftasaga af Hannesi Hafstein sem \u00e9g veit ekki hvort er s\u00f6nn e\u00f0a ekki.  Hana sag\u00f0i m\u00e9r \u00fe\u00f3 g\u00f3\u00f0ur og gegn sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isma\u00f0ur sem n\u00fa er \u00feingma\u00f0ur.  \u00deegar Hannes var s\u00fdsluma\u00f0ur \u00e1 \u00ed\u008dsafir\u00f0i mun hann hafa \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 r\u00f3a \u00fat til bresks skips til a\u00f0 st\u00f6\u00f0va \u00f3l\u00f6glegar vei\u00f0ar.  Sagan hermir a\u00f0 Bretarnir hafi velt \u00e1rab\u00e1tnum sem Hannes var \u00ed\u00ad og drekkt r\u00e6\u00f0aranum.  Hannes komst hins vegar upp \u00ed\u00ad skip Bretanna og st\u00f6\u00f0va\u00f0i vei\u00f0arnar.  Af \u00feessu afreki \u00e1 Hannes a\u00f0 hafa st\u00e6rt sig \u00e1 s\u00ed\u00ad\u00f0ari \u00e1rum.  Hins vegar vakna upp margar spurningar vi\u00f0 a\u00f0 heyra \u00feessa s\u00f6gu, t.d. Af hverju hvolfdi \u00e1rab\u00e1tnum?  Fl\u00e6ktist hann \u00ed\u00ad neti? Var vont ve\u00f0ur? E\u00f0a voru Bretarnir svo vondir a\u00f0 \u00feeir hvolfdu honum af \u00e1settu r\u00e1\u00f0i?  Af hverju voru \u00feeir \u00fe\u00e1 a\u00f0 bjarga Hannesi?  Hvernig sem \u00e1 \u00feessa s\u00f6gu er liti\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 \u00e1lykta anna\u00f0 en eftirfarandi:  Hannes \u00e1kve\u00f0ur \u00ed\u00ad st\u00f3rmennskubrj\u00e1l\u00e6\u00f0i a\u00f0 r\u00f3a vi\u00f0 annan mann \u00fat \u00e1 \u00ed\u008dsafjar\u00f0ardj\u00fap (hugsanlega \u00ed\u00ad vondu ve\u00f0ri) til a\u00f0 st\u00f6\u00f0va \u00f3l\u00f6glegar vei\u00f0ar.  Bretarnir eru l\u00ed\u00adklega a\u00f0 draga netin og b\u00e1turinn fl\u00e6kist \u00ed\u00ad \u00feeim og hvolfir.  Kannski var \u00fea\u00f0 vegna kj\u00f6lsogs e\u00f0a annars.  Skipverjar n\u00e1 a\u00f0 bjarga Hannesi \u00far sj\u00f3num en \u00fev\u00ed\u00ad mi\u00f0ur ferst hinn ma\u00f0urinn.  \u00deegar \u00feeir eru b\u00fanir a\u00f0 draga netin skutla \u00feeir svo Hannesi \u00ed\u00ad land og halda svo heim \u00e1 lei\u00f0.  Hannes hins vegar miklast af heimskup\u00f6rum sem kostu\u00f0u annann mann l\u00ed\u00adfi\u00f0.<\/p>\n<p>Legg \u00e9g svo til a\u00f0 \u00cdslendingar h\u00e6tti a\u00f0 hei\u00f0ra \u00feennan mann en taki upp \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 halda f\u00e6\u00f0ingardag Valt\u00fds Gu\u00f0mundssonar h\u00e1t\u00ed\u00ad\u00f0legan.  (11. mars 1860)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Miki\u00f0 er n\u00fa skemmtilegt og gaman \u00ed\u00ad dag. T.d. \u00fe\u00e1 f\u00f3ru tv\u00e6r st\u00falkur, \u00fe\u00e6r Hrafnhildur Hjaltad\u00f3ttir og Alf\u00ed\u00adfa Ketilsd\u00f3ttir, og k\u00e6r\u00f0u b\u00f3kaverslun \u00ed\u00ad borginni fyrir s\u00f6lu og dreifingu \u00e1 kl\u00e1mi. \u00dearna er um mj\u00f6g gott framtak a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00fe\u00f3 ekki v\u00e6ri til annars en a\u00f0 vekja athygli \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad hva\u00f0 \u00ed\u00adslensk l\u00f6g um \u00feessa hluti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-57","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-almennt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/daniel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}