{"id":18735,"date":"2020-05-28T19:45:02","date_gmt":"2020-05-28T19:45:02","guid":{"rendered":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/?p=18735"},"modified":"2020-05-29T09:04:03","modified_gmt":"2020-05-29T09:04:03","slug":"ella-malid-ur-lifi-althydunnar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/2020\/05\/28\/ella-malid-ur-lifi-althydunnar\/","title":{"rendered":"Ella-m\u00e1li\u00f0: \u00dar l\u00edfi al\u00fe\u00fd\u00f0unnar"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g rakst \u00e1 eftirfarandi grein \u00e1 T\u00edmarit.is. \u00deetta eru undir fyrirs\u00f6gninni <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3286635\">&#8222;\u00dar l\u00edfi al\u00fe\u00fd\u00f0unnar&#8220;<\/a> \u00ed Lesb\u00f3kinni. Smj\u00f6rh\u00f3l hennar \u00f6mmu kemur vi\u00f0 s\u00f6gu en \u00fea\u00f0 er \u00fe\u00f3 tveimur \u00e1rum e\u00f0a svo \u00e1\u00f0ur en forfe\u00f0ur m\u00ednir fluttu \u00feanga\u00f0.<\/p>\n<p>\u00c9g veit ekkert um h\u00f6fundinn (J\u00f3n Sigf\u00fasson) en \u00e9g \u00e1 erfitt me\u00f0 a\u00f0 skilja \u00feetta \u00f6\u00f0ruv\u00edsi en a\u00f0 \u00fearna s\u00e9 rei\u00f0ur og kaldh\u00e6\u00f0inn t\u00f3nn vegna a\u00f0farar yfirvalda a\u00f0 \u00feessu f\u00e1t\u00e6ka f\u00f3lki. \u00c9g var\u00f0 rei\u00f0ur a\u00f0 lesa \u00feetta og gat ekki anna\u00f0 en deilt \u00feessu.<\/p>\n<h1>ELLA-M\u00c1LI\u00d0<\/h1>\n<p>Eftir J\u00f3n Sigf\u00fasson, \u00c6rl\u00e6k<\/p>\n<p>FR\u00c1 VORI 1892\u201494, var vinnuma\u00f0ur \u00e1 \u00c6rl\u00e6k hj\u00e1 \u00feeim hj\u00f3num Sigf\u00fasi Einarssyni og Oddn\u00fdju J\u00f3hannesd\u00f3ttur, er \u00fe\u00e1 bjuggu \u00fear. H\u00e9t hann El\u00edas og var J\u00f3nsson.<\/p>\n<p>Mun hafa veri\u00f0 f\u00e6ddur \u00e1 \u00c1rholti, \u00ed kringum 1870 [11. j\u00fal\u00ed 1866 &#8211; 23. jan. 1941]. Hj\u00e1 foreldrum s\u00ednum \u00f3lst hann upp og s\u00ed\u00f0ar vandalausum, \u00ed s\u00e1rri f\u00e1t\u00e6kt og mun \u00ed \u00e6sku hafa veri\u00f0 me\u00f0 beinkr\u00f6m, sem hann bar menjar um alla \u00e6vi s\u00ed\u00f0an, \u00fev\u00ed hann var me\u00f0 kn\u00fdttar og b\u00e6kla\u00f0ar hendur. Var hann \u00fev\u00ed aldrei fullf\u00e6r til allrar vinnu e\u00f0a neinn afkastama\u00f0ur. En natinn var hann vi\u00f0 a\u00f0 g\u00e6ta kinda og g\u00f3\u00f0ur yfirst\u00f6\u00f0uma\u00f0ur, en \u00ed \u00fe\u00e1 daga t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist a\u00f0 standa hj\u00e1 f\u00e9 \u00ed haga, ef beitt var og nokku\u00f0 a\u00f0 ve\u00f0ri. El\u00edas var \u00fev\u00ed frekar eftirs\u00f3tt hj\u00fa, enda h\u00fasb\u00f3ndahollur, notinvirkur og tr\u00far \u00ed bezta lagi.<\/p>\n<p>Eignir \u00e1tti El\u00edas litlar nema kindur, sem hann haf\u00f0i \u00e1 kaupi s\u00ednu og g\u00e1fu honum d\u00e1litlar tekjur. \u00de\u00e6r munu hafa veri\u00f0 um 20 alls.<\/p>\n<p>Almennt var Elli, en svo var hann oftast nefndur, talinn fremur einfeldningur, en \u00fe\u00f3 er m\u00e9r n\u00e6st a\u00f0 halda, a\u00f0 hann hafi veri\u00f0 \u00ed me\u00f0allagi gefinn, ef hann hef\u00f0i hloti\u00f0 s\u00e6milegt uppeldi, en \u00fev\u00ed var ekki a\u00f0 heilsa, \u00fev\u00ed engrar haf\u00f0i hann noti\u00f0 uppfr\u00e6\u00f0slu nema a\u00f0eins \u00fea\u00f0 allra minnsta, sem komist var af me\u00f0 til a\u00f0 n\u00e1 fermingu.<\/p>\n<p>\u00deegar h\u00e9r var komi\u00f0 s\u00f6gu, var Elli r\u00famlega h\u00e1lf\u00fer\u00edtugur og vinnuma\u00f0ur \u00e1 \u00c6rl\u00e6k, eins og \u00e1\u00f0ur segir. Samt\u00ed\u00f0a honum \u00fear var kvenma\u00f0ur einn \u00e1 bezta aldri, er Krist\u00edn h\u00e9t og var Gunnarsd\u00f3ttir, k\u00f6llu\u00f0 Krita. \u00c6vi hennar haf\u00f0i veri\u00f0 svipu\u00f0 og Ella, nema ef til vill enn h\u00f6rmulegri, ef verra gat veri\u00f0. Ung haf\u00f0i h\u00fan misst m\u00f3\u00f0ur s\u00edna. Var umkomuleysi\u00f0 s\u00e1rt, en f\u00e1t\u00e6kt og allsleysi fram \u00far h\u00f3fi, en uppfr\u00e6\u00f0sla engin. Enda var h\u00fan \u00e1 hrepp eftir a\u00f0 fa\u00f0ir hennar, Gunnar \u00e1 Smj\u00f6rh\u00f3li l\u00e9zt, og sj\u00e1lfsagt haft misjafna a\u00f0b\u00fa\u00f0.<\/p>\n<p>Fram a\u00f0 \u00feessu h\u00f6f\u00f0u menn gj\u00f6rt s\u00e9r l\u00edti\u00f0 t\u00edtt um hagi \u00feeirra Ella og Kritu, og saga \u00feeirra l\u00edti\u00f0 skr\u00e1\u00f0 \u00e1 b\u00f3kfell. En n\u00fa ver\u00f0ur sn\u00f6gg breyting \u00e1 \u00feessu. \u00dea\u00f0 sem s\u00e9 gerist s\u00e1 atbur\u00f0ur, sem b\u00e6\u00f0i fyrr og s\u00ed\u00f0ar hefir \u00e1tt s\u00e9r hli\u00f0st\u00e6\u00f0ur, \u00e1n \u00feess a\u00f0 allt hafi veri\u00f0 sett \u00e1 annan endann. En \u00fea\u00f0 var \u00fea\u00f0, a\u00f0 Krita ver\u00f0ur \u00feungu\u00f0 af v\u00f6ldum Ella. Eins og \u00e6rlegum og g\u00f3\u00f0um f\u00f6\u00f0ur s\u00f3mdi, haf\u00f0i Elli nau\u00f0synlegan undirb\u00faning vegna \u00feessarar v\u00e6ntanlegu barnsf\u00e6\u00f0ingar. Me\u00f0al annars var hann b\u00fainn a\u00f0 \u00fatvega dvalarsta\u00f0 handa barninu o. s. frv., enda hef\u00f0i Elli vel haft sig fram \u00far \u00fev\u00ed, a\u00f0 ala upp barni\u00f0 af sj\u00e1lfsd\u00e1\u00f0um. En \u00feetta \u00e1tti ekki \u00feannig a\u00f0 fara. R\u00e9ttv\u00edsin t\u00f3k r\u00e1\u00f0in af Ella og stj\u00f3rna\u00f0i af meiri vizku og l\u00edklega r\u00e9ttl\u00e6ti.<\/p>\n<p>Einhvern nasa\u00feef f\u00e9kk hreppstj\u00f3rinn, sem \u00fe\u00e1 var Bj\u00f6rn J\u00f3nsson \u00ed Sandfellshaga, af \u00fev\u00ed hvernig komi\u00f0 v\u00e6ri, og hans fyrstu vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 voru \u00feau, a\u00f0 skipa lj\u00f3sm\u00f3\u00f0urinni \u00ed sveitinni a\u00f0 rannsaka m\u00e1li\u00f0. Man eg a\u00f0 lj\u00f3sm\u00f3\u00f0irin kom a\u00f0 \u00c6rl\u00e6k og sl\u00f3 s\u00e9r flj\u00f3tlega \u00e1 tal vi\u00f0 Kritu og l\u00e9t tali\u00f0 berast a\u00f0 kl\u00e6\u00f0na\u00f0i hennar; spur\u00f0i me\u00f0al annars hvort h\u00fan v\u00e6ri \u00ed va\u00f0m\u00e1lsskyrtu, en Krita sag\u00f0ist vera \u00ed l\u00e9reftsskyrtu n\u00e6st s\u00e9r. \u00dev\u00ed vildi yfirsetukonan ekki tr\u00faa og \u00fer\u00e1ttu\u00f0u \u00fe\u00e6r um \u00feetta nokkra stund, \u00feanga\u00f0 til Krita st\u00f3\u00f0st ekki m\u00e1ti\u00f0 lengur og til a\u00f0 sanna m\u00e1l sitt reif skyrturnar upp um sig. En yfirsetukonan athuga\u00f0i \u00fea\u00f0 sem yfirvaldi\u00f0 haf\u00f0i fyrirskipa\u00f0.<\/p>\n<p>H\u00e9r kemur \u00fatdr\u00e1ttur \u00far d\u00f3msm\u00e1lab\u00f3k \u00deingeyjars\u00fdslu, fr\u00e1 \u00feeim t\u00edma, um \u00feetta Ella-m\u00e1l:<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 1893, \u00feri\u00f0judaginn 18. j\u00fal\u00ed, var r\u00e9ttarhald a\u00f0 \u00c6rl\u00e6k, til a\u00f0 hefja ranns\u00f3kn \u00ed tilefni af br\u00e9fi hreppstj\u00f3rans \u00ed Skinnasta\u00f0ahreppi, dags. 15. j\u00fan\u00ed sama \u00e1r. Segir \u00fear a\u00f0 El\u00edas s\u00e9 27 \u00e1ra gamall, hafi flutzt vistferlum \u00ed \u00c6rl\u00e6k 1892. J\u00e1tar El\u00edas a\u00f0 hafa haft samr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 Krist\u00ednu: A\u00f0 r\u00e9ttarhaldinu loknu er El\u00edasi banna\u00f0 a\u00f0 hreyfa sig nokku\u00f0 af heimilinu fyrst um sinn, en vera alltaf til sta\u00f0ar \u00feanga\u00f0 til r\u00e1\u00f0stafanir ver\u00f0i gj\u00f6r\u00f0ar.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 1893, f\u00f6studaginn 21. j\u00fal\u00ed, var l\u00f6greglur\u00e9ttur settur og haldinn a\u00f0 \u00c6rl\u00e6k af settum ranns\u00f3knard\u00f3mara Einari Benediktssyni, til a\u00f0 halda fram ranns\u00f3kn \u00feeirri er hafin var me\u00f0 r\u00e9ttarhaldi a\u00f0 \u00c6rl\u00e6k. Ber El\u00edas allt \u00fea\u00f0 sama um samr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 Krist\u00ednu. \u00deess er geti\u00f0 a\u00f0 El\u00edas s\u00e9 einfaldur og svari spurningum bj\u00e1nalega. Sj\u00e1lfur j\u00e1tar hann a\u00f0 hann hafi oft fundi\u00f0 til \u00feekkingarleysis s\u00edns og einfeldni, enda a\u00f0rir nota\u00f0 s\u00e9r \u00fea\u00f0 \u00ed vi\u00f0skiptum vi\u00f0 hann.<\/p>\n<p>Einnig er Sigf\u00fasi Einarssyni h\u00fasb\u00f3nda El\u00edasar upp\u00e1lagt a\u00f0 l\u00e1ta ekki El\u00edas ganga \u00far greipum r\u00e9ttv\u00edsinnar.<\/p>\n<p>\u00deennan sama dag var h\u00e9ra\u00f0sl\u00e6knirinn, Bj\u00f6rn Bl\u00f6ndal \u00e1 Sj\u00e1varlandi, kvaddur til a\u00f0 rannsaka og gefa vottor\u00f0 um andlegt \u00e1stand El\u00edasar og Krist\u00ednar.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 1893, m\u00e1nudaginn 28. \u00e1g\u00fast, var settur aukar\u00e9ttur af Einari Benediktssyni \u00e1 Skinnast\u00f6\u00f0um.<\/p>\n<p>R\u00e9ttv\u00edsin gegn El\u00edasi J\u00f3nssyni fr\u00e1 \u00c6rl\u00e6k.<\/p>\n<p>Verjandi m\u00e1lsins var sr. \u00deorleifur, sem \u00fe\u00e1 skila\u00f0i aftur skj\u00f6lum m\u00e1lsins, sem voru m\u00f6rg og \u00fdmiskonar, um heg\u00f0un og andlegt \u00e1stand El\u00edasar og Krist\u00ednar, og ennfremur sk\u00edrnar- og fermingarvottor\u00f0.<\/p>\n<p>Eftir a\u00f0 skj\u00f6l \u00f6ll h\u00f6f\u00f0u veri\u00f0 lesin upp, l\u00fdsti sr. \u00deorleifur \u00fev\u00ed a\u00f0 hann hef\u00f0i ekki fleira fram a\u00f0 f\u00e6ra, en \u00fea\u00f0 varnarskjal, sem hann hef\u00f0i lagt fram.<\/p>\n<p>Var \u00fe\u00e1 m\u00e1li\u00f0 teki\u00f0 upp til d\u00f3ms.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 1893, m\u00e1nudaginn 2. okt., var \u2014 aukar\u00e9ttur \u00deingeyars\u00fdslu settur og haldinn \u00e1 skrifstofu \u00deingeyars\u00fdslu a\u00f0 H\u00fasav\u00edk, af s\u00fdslumanni Benedikt Sveinssyni [fa\u00f0ir Einars].<\/p>\n<p>R\u00e9ttv\u00edsin gegn El\u00edasi J\u00f3nssyni fr\u00e1 \u00c6rl\u00e6k.<\/p>\n<p>D\u00f3murinn:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00dea\u00f0 er l\u00f6glega sanna\u00f0 \u00ed m\u00e1li \u00feessu me\u00f0 sk\u00fdlausri eigin j\u00e1tningu \u00e1k\u00e6r\u00f0a \u00ed sambandi vi\u00f0 \u00f6nnur r\u00f6k, sem uppl\u00fdst eru, a\u00f0 hann hefur tv\u00edvegis \u00e1 s\u00ed\u00f0astli\u00f0nu og yfirstandandi \u00e1ri frami\u00f0 holdlegt samr\u00e6\u00f0i me\u00f0 hrepps\u00f3maganum Krist\u00ednu Gunnarsd\u00f3ttur, sem \u00fe\u00e1 \u00e1samt honum var til heimilis \u00e1 \u00c6rl\u00e6k.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Eftir langt m\u00e1l var svo d\u00f3murinn uppkve\u00f0inn.<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u00dev\u00ed d\u00e6mist r\u00e9tt vera:<\/p>\n<p>Hinn \u00e1k\u00e6r\u00f0i, El\u00edas J\u00f3nsson, vinnuma\u00f0ur fr\u00e1 \u00c6rl\u00e6k, \u00e1 a\u00f0 s\u00e6ta eins m\u00e1na\u00f0ar fangelsisvist vi\u00f0 venjulegt fanga vi\u00f0urv\u00e6ri. Einnig \u00e1 hann a\u00f0 borga allan af m\u00e1li \u00feessu l\u00f6glega lei\u00f0andi kostna\u00f0, \u00fear \u00e1 me\u00f0al 4 kr\u00f3nur til hins skipa\u00f0a talsmanns, \u00deorleifs prests J\u00f3nssonar \u00e1 Skinnasta\u00f0.<\/p>\n<p>D\u00f3minum ber a\u00f0 fulln\u00e6gja me\u00f0 a\u00f0f\u00f6r a\u00f0 l\u00f6gum.<\/p>\n<p>Ben. Sveinsson.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>V\u00edkur n\u00fa s\u00f6gunni aftur til dagsins 21. j\u00fal\u00ed. Eftir a\u00f0 hinn setti ranns\u00f3knard\u00f3mari, Einar Benediktsson, haf\u00f0i loki\u00f0 yfirheyrslunni yfir Ella og Bj\u00f6rn Bl\u00f6ndal athuga\u00f0 andlegt \u00e1stand hans, var fer\u00f0inni beint a\u00f0 Smj\u00f6rh\u00f3li. En \u00fear h\u00f6f\u00f0u hreppsyfirv\u00f6ldin komi\u00f0 Krist\u00ednu fyrir til dvalar, til a\u00f0 fjarl\u00e6gja hana fr\u00e1 Ella. \u00cd f\u00f6rinni voru lei\u00f0togi fararinnar Bj\u00f6rn hreppstj\u00f3ri, Bj\u00f6rn l\u00e6knir Bl\u00f6ndal og setti d\u00f3marinn Einar sk\u00e1ld Benediktsson \u00e1samt fylgdarmanni s\u00ednum \u00d3lafi Sveinar Hauk. Er \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 \u00ed annan t\u00edma s\u00e9u sagnir af a\u00f0 fr\u00ed\u00f0ari e\u00f0a tignari fylking hafi kvatt dyra \u00e1 Smj\u00f6rh\u00f3li.<\/p>\n<p>Ekki er m\u00e9r kunnugt um hva\u00f0 \u00fear hefur gerzt, \u00fe\u00f3 sj\u00e1lfsagt geymist eitthva\u00f0 um \u00fea\u00f0 \u00ed r\u00e9ttarskj\u00f6lum fr\u00e1 \u00feeim t\u00edma, ef \u00feau eru \u00fe\u00e1 ekki gl\u00f6tu\u00f0. En fundi Kritu hafa \u00feeir a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u n\u00e1\u00f0. B\u00e1rust fr\u00e9ttir um \u00fea\u00f0 eftir l\u00e6kninum, a\u00f0 langt myndi \u00feess enn a\u00f0 b\u00ed\u00f0a a\u00f0 Krita yr\u00f0i l\u00e9ttari.<\/p>\n<p>Skj\u00f6plast \u00fe\u00f3tt sk\u00fdr s\u00e9, segir gamalt m\u00e1lt\u00e6ki, og m\u00e1tti heimf\u00e6ra \u00fea\u00f0 upp \u00e1 Bj\u00f6rn l\u00e6kni, \u00fev\u00ed ekki var heims\u00f3kninni fyrr loki\u00f0 og menn ri\u00f0nir \u00far gar\u00f0i, en Krita t\u00f3k jo\u00f0s\u00f3tt og \u00f3l barni\u00f0, sem svo miki\u00f0 tilstand haf\u00f0i veri\u00f0 \u00fat af. \u00dea\u00f0 var meybarn, sem s\u00ed\u00f0ar hlaut \u00ed sk\u00edrninni nafni\u00f0 J\u00f3hanna, f\u00e6dd 21. j\u00fal\u00ed 1893.<\/p>\n<p>\u00c6visaga Kritu var\u00f0 ekki l\u00f6ng \u00far \u00feessu, \u00fev\u00ed h\u00fan l\u00e9zt \u00e1 Smj\u00f6rh\u00f3li sama \u00e1r, \u00feann 7. okt\u00f3ber. Var\u00f0 \u00fea\u00f0 me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti a\u00f0 h\u00fan f\u00f3r \u00fat \u00e1 hla\u00f0 til a\u00f0 s\u00e6kja barnar\u00fdur, sem breiddar h\u00f6f\u00f0u veri\u00f0 til \u00feerris upp \u00e1 sn\u00faru. \u00deegar dvaldist a\u00f0 h\u00fan k\u00e6mi inn aftur og fari\u00f0 var a\u00f0 g\u00e1 a\u00f0, l\u00e1 h\u00fan \u00f6rend \u00e1 hla\u00f0inu.<\/p>\n<p>Talin hafa or\u00f0i\u00f0 br\u00e1\u00f0kv\u00f6dd. Vitna\u00f0ist \u00fe\u00f3 s\u00ed\u00f0ar, \u00fe\u00f3 aldrei yr\u00f0i \u00fea\u00f0 hlj\u00f3\u00f0b\u00e6rt, a\u00f0 banameini\u00f0 var engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur \u201ehor og \u00f3feiti\u201c, eins og \u00fea\u00f0 er or\u00f0a\u00f0 \u00ed kirkjub\u00f3k Skinnasta\u00f0as\u00f3knar, um \u00fe\u00e1 sem l\u00e9tust \u00ed m\u00f3\u00f0uhar\u00f0indunum 1785.<\/p>\n<p>Miki\u00f0 h\u00f6f\u00f0u yfirv\u00f6ldin garfa\u00f0 \u00ed \u00feessum m\u00e1laferlum og s\u00fdnt mikinn dugna\u00f0, en \u00ed \u00f6llum \u00feessum \u00f6nnum vir\u00f0ist hafa gleymzt a\u00f0 athuga um a\u00f0 barnsm\u00f3\u00f0irin hef\u00f0i s\u00e6milegt f\u00e6\u00f0i og a\u00f0hlynningu, annars hef\u00f0i Krita sennilega ekki or\u00f0i\u00f0 hordau\u00f0.<\/p>\n<p>Samkv\u00e6mt d\u00f3msni\u00f0urst\u00f6\u00f0u r\u00e9ttv\u00edsinnar \u00e1tti Elli a\u00f0 afpl\u00e1na s\u00f6k s\u00edna me\u00f0 eins m\u00e1na\u00f0ar fangelsisvist vi\u00f0 venjulegt fanga vi\u00f0urv\u00e6ri og grei\u00f0a allan m\u00e1lskostna\u00f0.<\/p>\n<p>Fangelsi var \u00fe\u00e1 ekki n\u00e6r en \u00e1 Akureyri og \u00feanga\u00f0 f\u00f3r Elli, en ekki lif\u00f0i hann eing\u00f6ngu upp \u00e1 vatn og brau\u00f0, eftir \u00fev\u00ed sem honum sag\u00f0ist sj\u00e1lfum fr\u00e1. Hann l\u00e9t hi\u00f0 bezta yfir verunni. Mat hef\u00f0i hann fengi\u00f0 a\u00f0 bor\u00f0a, b\u00e6\u00f0i mikinn og g\u00f3\u00f0an, \u00feann sama og s\u00fdsluma\u00f0urinn bor\u00f0a\u00f0i sj\u00e1lfur og allir voru honum g\u00f3\u00f0ir. Ekkert \u00feurfti hann a\u00f0 gera \u00e1 daginn, en r\u00f3la\u00f0i s\u00e9r \u00ed hengir\u00faminu eins og hann haf\u00f0i l\u00f6ngun til. Er ekki a\u00f0 efa a\u00f0 Elli sag\u00f0i satt fr\u00e1. Mun almennt hafa veri\u00f0 liti\u00f0 svo \u00e1, a\u00f0 hann hef\u00f0i ekki me\u00f0 s\u00f6k sinni unni\u00f0 til \u00feeirrar harkalegu me\u00f0fer\u00f0ar, sem r\u00e9ttv\u00edsin \u00e1kva\u00f0 honum. Aldrei fyr \u00e1 \u00e6vi sinni haf\u00f0i Elli fari\u00f0 eins langa fer\u00f0 e\u00f0a s\u00e9\u00f0 sig eins miki\u00f0 um, svo \u00fe\u00f3 hann v\u00e6ri alla daga manna yfirl\u00e6tislausastur, \u00fe\u00e1 haf\u00f0i hann s\u00e9\u00f0 svo margt n\u00fdst\u00e1rlegt \u00ed \u00feessari fer\u00f0, a\u00f0 hann vitna\u00f0i stundum s\u00ed\u00f0ar \u00e1 \u00e6vinni til hennar og h\u00f3f \u00fe\u00e1 venjulega m\u00e1l sitt eitthva\u00f0 \u00e1 \u00feessa lei\u00f0: \u201e\u00dea\u00f0 var \u00feegar eg f\u00f3r inneftir\u201c.<\/p>\n<p>Langt um verra en tugth\u00fasi\u00f0 var \u00fe\u00f3 \u00fea\u00f0, a\u00f0 missa allar eigur s\u00ednar. En \u00fe\u00e6r voru allar teknar af Ella upp \u00ed m\u00e1lskostna\u00f0inn, svo \u00feegar hann vori\u00f0 eftir (1894) fluttist fr\u00e1 \u00c6rl\u00e6k ofan \u00ed Kelduhverfi \u00ed vinnumennsku til \u00de\u00f3r\u00f0ar Fl\u00f3ventssonar b\u00f3nda \u00ed Krossdal, var hann slyppur og snau\u00f0ur. \u00c1tti \u00fe\u00e1 ekki anna\u00f0 en f\u00f6tin s\u00edn og vasa\u00fari\u00f0 sitt, sem yfirv\u00f6ldunum haf\u00f0i l\u00e1\u00f0st a\u00f0 taka af honum. Um \u00fari\u00f0 sitt \u00fe\u00f3tti Ella fjarskalega v\u00e6nt, sem von var, enda var \u00fea\u00f0 honum svo nau\u00f0synlegt, \u00fear sem hann \u00e6t\u00ed\u00f0 var einangra\u00f0ur fr\u00e1 \u00f6\u00f0rum og fjarri b\u00e6 vi\u00f0 kindurnar; l\u00e9t hann s\u00e9r l\u00edka mj\u00f6g ant um \u00fea\u00f0 og haf\u00f0i \u00ed \u00farkassa, sem hann svo vaf\u00f0i vasakl\u00fat e\u00f0a einhverju \u00f6\u00f0ru utan um og bar \u00fea\u00f0 \u00feannig \u00ed vasanum \u00e1 vestinu s\u00ednu. En l\u00e1ni\u00f0 getur veri\u00f0 hverfult og \u00ed \u00feetta sinn reyndist \u00fea\u00f0 svo.<\/p>\n<p>Yfirv\u00f6ldin uppg\u00f6tvu\u00f0u flj\u00f3tlega yfirsj\u00f3n s\u00edna og fundu r\u00e1\u00f0 sem dug\u00f0i. \u00deeim hugkv\u00e6mdist \u00fea\u00f0, a\u00f0 Elli myndi einhvern t\u00edma koma \u00ed orlofsfer\u00f0 austur \u00ed \u00d6xarfj\u00f6r\u00f0 til a\u00f0 finna kunningjana og sj\u00e1 litlu d\u00f3ttur s\u00edna. Ef svo f\u00e6ri, var ferjuma\u00f0urinn \u00e1 Ferjubakka fenginn til a\u00f0 n\u00e1 \u00farinu af honum. \u00deessi r\u00e1\u00f0ager\u00f0 heppna\u00f0ist. Ferjuma\u00f0urinn n\u00e1\u00f0i \u00farinu af Ella og \u00fea\u00f0 komst \u00ed hendur hreppsnefndaroddvitans, sem fali\u00f0 haf\u00f0i veri\u00f0 a\u00f0 koma \u00fev\u00ed \u00ed ver\u00f0. Er ekki a\u00f0 or\u00f0lengja \u00fea\u00f0, a\u00f0 oddvitinn hampa\u00f0i \u00farinu framan \u00ed hvern sem var og bau\u00f0 til kaups fyrir eitthva\u00f0, hva\u00f0 l\u00edti\u00f0 sem v\u00e6ri, en enginn vildi kaupa. Virtist svo sem menn hef\u00f0u einkennilega litla l\u00f6ngun til a\u00f0 eignast \u00feetta \u00far. Var\u00f0 endirinn s\u00e1, a\u00f0 nokkru seinna \u00e1tti \u00de\u00f3r\u00f0ur Fl\u00f3ventsson, h\u00fasb\u00f3ndi Ella, fer\u00f0 h\u00e9r austur yfir J\u00f6kuls\u00e1 og keypti \u00fe\u00e1 \u00fari\u00f0 \u00e1 4 kr\u00f3nur og f\u00e6r\u00f0i Ella \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p>Eftir \u00feetta fluttist Elli aldrei \u00far Kelduhverfi. Var vinnuma\u00f0ur \u00e1 \u00fdmsum b\u00e6jum, \u00feanga\u00f0 til \u00e6vinni lauk \u00ed h\u00e1rri elli. Munu allir lj\u00faka upp einum munni um \u00fea\u00f0, a\u00f0 Elli hafi veri\u00f0 ma\u00f0ur meinh\u00e6gur, grandvar, tr\u00far og hollur s\u00ednum h\u00fasb\u00e6ndum, enda \u00feurfti r\u00e9ttv\u00edsin aldrei a\u00f0 hafa hendur \u00ed h\u00e1ri hans, utan \u00feetta eina sinn.<\/p>\n<p>J\u00f3hanna El\u00edasd\u00f3ttir \u00f3lst upp \u00e1 g\u00f3\u00f0u heimili, \u00fear sem h\u00fan naut s\u00f6mu \u00e1star og umhyggju eins og h\u00fan hef\u00f0i veri\u00f0 ein af fj\u00f6lskyldunni, enda mat h\u00fan \u00fea\u00f0 a\u00f0 ver\u00f0leikum. H\u00fan var svo trygglynd, a\u00f0 h\u00fan batzt vin\u00e1ttub\u00f6ndum vi\u00f0. fj\u00f6lskylduna, sem entust \u00e6vina \u00fat.<\/p>\n<p>Me\u00f0al annars heims\u00f3tti h\u00fan \u00feetta vinaf\u00f3lk sitt einu sinni \u00e1 \u00e1ri allt fram \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1r. Alla \u00e6vi var J\u00f3hanna veikbygg\u00f0 og heilsut\u00e6p.<\/p>\n<p>Naut h\u00fan s\u00edn \u00feess vegna mi\u00f0ur en skyldi. J\u00f3hanna giftist og bj\u00f3 me\u00f0 manni s\u00ednum \u00e1 j\u00f6r\u00f0 \u00ed Kelduhverfi um tugi \u00e1ra, e\u00f0a allt til d\u00e1nard\u00e6gurs.<\/p>\n<p>Me\u00f0 manni s\u00ednum eigna\u00f0ist h\u00fan tv\u00f6 b\u00f6rn, sem b\u00e6\u00f0i eru \u00e1 l\u00edfi, pilt og st\u00falku. \u00deeim gekk vel a\u00f0 l\u00e6ra og eru mannv\u00e6nleg, engu s\u00ed\u00f0ur en f\u00f3lk er almennt. B\u00e6\u00f0i eru \u00feau flutt \u00far f\u00e6\u00f0ingarsveit sinni. Hann er b\u00fafr\u00e6\u00f0ingur a\u00f0 menntun. H\u00fan er h\u00fasfreya \u00ed sveit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g rakst \u00e1 eftirfarandi grein \u00e1 T\u00edmarit.is. \u00deetta eru undir fyrirs\u00f6gninni &#8222;\u00dar l\u00edfi al\u00fe\u00fd\u00f0unnar&#8220; \u00ed Lesb\u00f3kinni. Smj\u00f6rh\u00f3l hennar \u00f6mmu kemur vi\u00f0 s\u00f6gu en \u00fea\u00f0 er \u00fe\u00f3 tveimur \u00e1rum e\u00f0a svo \u00e1\u00f0ur en forfe\u00f0ur m\u00ednir fluttu \u00feanga\u00f0. \u00c9g veit ekkert um h\u00f6fundinn (J\u00f3n Sigf\u00fasson) en \u00e9g \u00e1 erfitt me\u00f0 a\u00f0 skilja \u00feetta \u00f6\u00f0ruv\u00edsi en a\u00f0 \u00fearna &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/2020\/05\/28\/ella-malid-ur-lifi-althydunnar\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Ella-m\u00e1li\u00f0: \u00dar l\u00edfi al\u00fe\u00fd\u00f0unnar<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18739,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[154],"class_list":["post-18735","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-island","tag-q254762"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18735","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18735"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18735\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18746,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18735\/revisions\/18746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18739"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}