{"id":21693,"date":"2007-03-08T15:12:44","date_gmt":"2007-03-08T15:12:44","guid":{"rendered":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/?p=21693"},"modified":"2024-05-01T12:48:47","modified_gmt":"2024-05-01T12:48:47","slug":"hugleidingar-um-timaskekkjur-og-fjolmenningu-midaldavikunnar-a-gotlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/2007\/03\/08\/hugleidingar-um-timaskekkjur-og-fjolmenningu-midaldavikunnar-a-gotlandi\/","title":{"rendered":"Huglei\u00f0ingar um t\u00edmaskekkjur og fj\u00f6lmenningu Mi\u00f0aldavikunnar \u00e1 Gotlandi"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_21699\" aria-describedby=\"caption-attachment-21699\" style=\"width: 250px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-oli.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-21699 size-full\" src=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-oli.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"333\" srcset=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-oli.jpg 250w, https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-oli-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-21699\" class=\"wp-caption-text\">H\u00f6fundur t\u00f3k \u00fe\u00e1tt \u00ed stemmingunni, me\u00f0 \u00f3kar\u00ednu um h\u00e1lsinn og \u00ed sj\u00f3r\u00e6ningjasokkum.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Fr\u00e1 \u00e1rinu 1984 hefur veri\u00f0 haldin Mi\u00f0aldavika \u00ed b\u00e6num Visby \u00e1 Gotlandi. H\u00e1t\u00ed\u00f0in fer fram \u00ed elsta hluta b\u00e6jarins sem er a\u00f0 mestu umlukin g\u00f6mlum borgarm\u00far. B\u00e6rinn komst \u00e1 heimsminjaskr\u00e1 Sameinu\u00f0u \u00dej\u00f3\u00f0anna \u00e1ri\u00f0 1995. \u00dej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0inemar heims\u00f3ttu Visby og Mi\u00f0aldavikuna \u00ed fyrrasumar.<\/p>\n<p>\u00cd einum Simpsons\u00fe\u00e6tti \u00fe\u00e1 eru \u00edb\u00faar Springfield a\u00f0 endurskapa orrustu \u00far \u00der\u00e6lastr\u00ed\u00f0inu. Fr\u00e1 fyllibyttunni Barney koma efasemdir um a\u00f0 indverski kaupma\u00f0urinn Apu Nahasapeemapetilon s\u00e9 r\u00e9tti ma\u00f0urinn til a\u00f0 leika Su\u00f0urr\u00edkjaherforingjann Stonewall Jackson. \u00deegar endurvakning fer fram og virkja \u00e1 menningararfinn \u00fearf a\u00f0 taka \u00fdmsar \u00e1kvar\u00f0anir. S\u00fa fyrsta er hvort endurvakningin s\u00e9 opin e\u00f0a loku\u00f0 fyrir \u00e1hrifum. Hvort menningararfinn megi n\u00fdta af utana\u00f0komandi a\u00f0ilum og hvort megi breyta honum. Hva\u00f0a afsta\u00f0a er tekin \u00e1 Mi\u00f0aldavikunni \u00ed Visby?<\/p>\n<figure id=\"attachment_21698\" aria-describedby=\"caption-attachment-21698\" style=\"width: 180px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-professors.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-21698 size-full\" src=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-professors.jpg\" alt=\"\" width=\"180\" height=\"240\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-21698\" class=\"wp-caption-text\">Kennararnir Ulf og Owe fr\u00e1 Gotlandsh\u00e1sk\u00f3la me\u00f0 Brenniv\u00edn og Takk me\u00f0 Sigur r\u00f3s.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Greining \u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ingana Owe Ronstr\u00f6m og Ulf Palmenfelt \u00far Gotlandsh\u00e1sk\u00f3la \u00e1 h\u00e1t\u00ed\u00f0inni var s\u00fa a\u00f0 h\u00fan v\u00e6ri \u00ed raun ekki endurhvarf til mi\u00f0alda heldur v\u00e6ri h\u00fan tilraun til a\u00f0 endurskapa mi\u00f0aldir eins og n\u00fat\u00edmam\u00f6nnum fyndist a\u00f0 \u00fe\u00e6r \u00e6ttu a\u00f0 hafa veri\u00f0. B\u00faningar h\u00e1t\u00ed\u00f0argesta s\u00fdndu \u00feetta vel. Margir voru \u00feeir meira \u00ed \u00e6tt vi\u00f0 endurreisnart\u00edmabili\u00f0 heldur en mi\u00f0aldir. T\u00f3nlist h\u00e1t\u00ed\u00f0arinnar var a\u00f0 einhverju leyti tilraun til endurvakningar \u00e1 mi\u00f0aldat\u00f3nlist en \u00fe\u00f3 voru \u00e1hrif fr\u00e1 \u00fdmsum \u00f6\u00f0rum t\u00edmum.<\/p>\n<p>Endurreisnarstraumar voru \u00e1berandi en einnig var \u00fear a\u00f0 finna \u00fdmislegt n\u00e6r okkur \u00ed t\u00edma. \u00c1 stundum lei\u00f0 manni eins og leikarar \u00far Pirates of the Caribean v\u00e6ru a\u00f0 umkringja mann. \u00dea\u00f0 er reyndar ekki \u00far lausu lofti gripi\u00f0 \u00fear sem Visby var \u00e1 t\u00edmabili sj\u00f3nr\u00e6ningjami\u00f0st\u00f6\u00f0 en v\u00e6ntanlega hafa b\u00faningarnir \u00fe\u00e1 ekki veri\u00f0 svona l\u00edkir \u00feeim sem Johnny Depp hefur kl\u00e6\u00f0st.<\/p>\n<figure id=\"attachment_21697\" aria-describedby=\"caption-attachment-21697\" style=\"width: 180px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-samurai.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-21697 size-full\" src=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-samurai.jpg\" alt=\"\" width=\"180\" height=\"269\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-21697\" class=\"wp-caption-text\">Sam\u00far\u00e6ji \u00e6tlar a\u00f0 \u00f3hreinka sver\u00f0 sitt me\u00f0 bl\u00f3\u00f0i greinah\u00f6fundar.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00dea\u00f0 sem kom meira \u00e1 \u00f3vart en endurreisnar\u00e1hrif voru straumar fr\u00e1 Austurl\u00f6ndum, b\u00e6\u00f0i n\u00e6r og fj\u00e6r. Okkur var sagt fr\u00e1 a\u00f0 Ninjar fr\u00e1 Japan hef\u00f0u s\u00e9st \u00e1 ferli. \u00c1 g\u00f6tum Visby s\u00e1st l\u00edka Samur\u00e6ji \u00ed fullum skr\u00fa\u00f0a (e\u00f0a eins miklum skr\u00fa\u00f0a og heita ve\u00f0ri\u00f0 leyf\u00f0i). \u00c1 t\u00f3nleikum tileinku\u00f0um enskri mi\u00f0aldat\u00f3nlist s\u00e1st arab\u00edskur sjeik fylgjast spenntur me\u00f0. \u00c1hrif mi\u00f0austurlanda voru hins vegar mest \u00e1 mats\u00f6lust\u00f6\u00f0um mi\u00f0aldamarka\u00f0arins. \u00dea\u00f0 er erfitt a\u00f0 \u00edmynda s\u00e9r Hansakaupmenn r\u00f6lta um mi\u00f0b\u00e6 Visby \u00e1 \u00ferett\u00e1ndu \u00f6ld og panta s\u00e9r Shish Kebab e\u00f0a Falafel en \u00feetta voru algengustu r\u00e9ttir \u00e1 matse\u00f0lum marka\u00f0arins. Reyndar m\u00e1tti l\u00edka finna hamborgara \u00e1 matse\u00f0lunum. Mi\u00f0aldamenn n\u00famt\u00edmans g\u00e1tu einnig panta\u00f0 s\u00e9r mex\u00edkanska og k\u00ednverska r\u00e9tti \u00e1 \u00feessum marka\u00f0i t\u00edma- og landfr\u00e6\u00f0iskekkju. Vorr\u00fallur, chorizo og wok.<\/p>\n<figure id=\"attachment_21695\" aria-describedby=\"caption-attachment-21695\" style=\"width: 250px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-spit.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-21695 size-full\" src=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-spit.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"187\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-21695\" class=\"wp-caption-text\">Beint \u00far \u00c1str\u00edki? Sv\u00edn \u00e1 teini.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00ddmislegt var gert til \u00feess a\u00f0 l\u00e1ta skyndibita n\u00fat\u00edmans f\u00e1 \u00e1 sig fort\u00ed\u00f0arbrag. \u00dea\u00f0 var \u00fe\u00f3 m\u00f6rgum gestum hulin r\u00e1\u00f0g\u00e1ta hvers vegna kebab pinnar ur\u00f0u mi\u00f0aldalegri vi\u00f0 a\u00f0 vera settir \u00ed baggette brau\u00f0. Sumt var \u00fe\u00f3 me\u00f0 meiri evr\u00f3pskum mi\u00f0aldabrag. Me\u00f0al annars voru sykurepli og brenndar m\u00f6ndlur \u00e1 bo\u00f0st\u00f3lnum. Einnig var bo\u00f0i\u00f0 upp \u00e1 heilsteikt sv\u00edn \u00e1 teini fyrir \u00fe\u00e1 sem vildu taka meiri \u00e1h\u00e6ttu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_21694\" aria-describedby=\"caption-attachment-21694\" style=\"width: 250px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-vopn.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-21694 size-full\" src=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-vopn.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"187\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-21694\" class=\"wp-caption-text\">Vopnasalinn bau\u00f0 upp \u00e1 \u00fdmislegt sem \u00edslenskir tollarar hef\u00f0u geta\u00f0 gert uppt\u00e6kt<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00dea\u00f0 var ekki bara \u00e1 matarsvi\u00f0inu \u00fear sem fj\u00f6lmenning var \u00e1 bo\u00f0st\u00f3lnum. Vopnamarka\u00f0urinn var l\u00edflegur. Hann innih\u00e9lt sver\u00f0, r\u00fdtinga, boga, hj\u00e1lma og skildi. Vopnin voru ekki \u00f6ll mi\u00f0aldaleg. T\u00edma- og landfr\u00e6\u00f0iskekkjan n\u00e1\u00f0i \u00e1kve\u00f0num h\u00e1punkti \u00feegar h\u00f6fundur rakst \u00e1 vopn sem virtust komin \u00far Star Trek heiminum \u00e1 s\u00f6lubor\u00f0i. Einnig var h\u00e6gt a\u00f0 kaupa s\u00e9r \u00f3kar\u00ednu sem er eitt elsta hlj\u00f3\u00f0f\u00e6ri sem \u00feekkt er. \u00d3kar\u00ednan er hins vegar v\u00e6ntanlega me\u00f0 \u00f6llu \u00f3tengd evr\u00f3pskri mi\u00f0aldamenningu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_21700\" aria-describedby=\"caption-attachment-21700\" style=\"width: 250px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-gos.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-21700 size-full\" src=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-gos.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"187\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-21700\" class=\"wp-caption-text\">Gosk\u00e6lir Mi\u00f0aldavikunnar og \u00e1vextirnir \u00ed bakgrunni<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00de\u00f3 f\u00f3lk s\u00e9 \u00e1 mi\u00f0aldah\u00e1t\u00ed\u00f0 \u00fe\u00e1 \u00fe\u00fd\u00f0ir \u00fea\u00f0 ekki a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00feurfi a\u00f0 sleppa n\u00fat\u00edmat\u00e6kni. B\u00faningakl\u00e6tt f\u00f3lk r\u00f6lti um me\u00f0 fars\u00edma \u00ed h\u00f6nd veifandi stafr\u00e6nu myndav\u00e9lunum s\u00ednum til a\u00f0 eiga minningar fr\u00e1 h\u00e1t\u00ed\u00f0inni til a\u00f0 s\u00fdna vinum s\u00ednum \u00feegar heim v\u00e6ri komi\u00f0. Annars voru n\u00fat\u00edma\u00fe\u00e6gindin a\u00f0 vissu leyti eitthva\u00f0 sem f\u00f3lk reyndi a\u00f0 fela, eitthva\u00f0 til a\u00f0 skammast s\u00edn fyrir. H\u00e6gt var a\u00f0 kaupa s\u00e9r vatnsfl\u00f6skur \u00ed papp\u00edrspoka sem yfirleitt eru nota\u00f0ir utan um v\u00ednfl\u00f6skur. Tveir ungir drengir seldu l\u00edka mj\u00f6g \u00f3mi\u00f0aldalegar gosd\u00f3sir. Reyndar var k\u00e6lia\u00f0ferin \u00f3t\u00e6kniv\u00e6dd, d\u00f3sirnar flutu \u00ed einskonar trogi sem var fyllt vatni.<\/p>\n<figure id=\"attachment_21696\" aria-describedby=\"caption-attachment-21696\" style=\"width: 140px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-shish-kebab.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-21696 size-full\" src=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/05\/gotland-shish-kebab.jpg\" alt=\"\" width=\"140\" height=\"287\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-21696\" class=\"wp-caption-text\">Matse\u00f0ill. Shish kebab, Falafel og Chorizo \u00ed bo\u00f0i.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Utan h\u00e1t\u00ed\u00f0arinnar sj\u00e1lfrar m\u00e1tti sj\u00e1 skemmtileg undarlegheit. \u00cd endursk\u00f6pun \u00e1 mi\u00f0aldamessu predika\u00f0i s\u00e6nskur prestur a\u00f0 l\u00fatherskum si\u00f0 \u00e1 s\u00e6nsku \u00ed \u00fe\u00fdskri mi\u00f0aldakirkju umkringdur kuflkl\u00e6ddum munkum. \u00dea\u00f0 eitt og s\u00e9r a\u00f0 hafa v\u00edkingapizzasta\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 teljast undarlegt. Reyndar var ekkert v\u00edkingalegt vi\u00f0 sta\u00f0inn. Matse\u00f0illinn var auglj\u00f3slega ekkert tengdur v\u00edkingum. \u00c1 sta\u00f0num var spilu\u00f0 t\u00f3nlist fr\u00e1 mi\u00f0-austurl\u00f6ndum og afgrei\u00f0sluf\u00f3lki\u00f0 virtist flest vera fr\u00e1 \u00fev\u00ed sv\u00e6\u00f0i l\u00edka. En \u00feegar \u00e9g f\u00f3r inn til a\u00f0 n\u00e1 \u00ed t\u00f3matss\u00f3su fyrir franskarnar m\u00ednar rakst \u00e1 \u00e9g \u00e1 v\u00edking \u00ed fullum kl\u00e6\u00f0um sem var v\u00e6ntanlega a\u00f0 kaupa s\u00e9r v\u00edkingamat. Kannski var \u00feetta \u00fe\u00e1 einfaldlega sta\u00f0ur sem seldi v\u00edkingum pizzur?<\/p>\n<p>B\u00faningakl\u00e6ddir h\u00e1t\u00ed\u00f0argestir voru l\u00edklega fj\u00f6lbreyttari h\u00f3pur en \u00ed Visby mi\u00f0alda. Heilu fj\u00f6lskyldurnar uppdressa\u00f0ur \u00ed mi\u00f0aldast\u00edl (e\u00f0a endurreisnar). \u00dea\u00f0 skipti engu hvort f\u00f3lk virtist vera l\u00edklegt a\u00f0 geta tali\u00f0 upp s\u00e6nska forfe\u00f0ur s\u00edna aftur til mi\u00f0alda e\u00f0a bara n\u00fdflutt til landsins. Mi\u00f0aldaf\u00f3lk \u00ed n\u00fat\u00edma hj\u00f3last\u00f3lum s\u00e1st l\u00edka v\u00ed\u00f0s vegar \u00e1 h\u00e1t\u00ed\u00f0arsv\u00e6\u00f0inu.<\/p>\n<p>Ni\u00f0ursta\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 Mi\u00f0aldavikan \u00e1 Gotlandi er greinilega fyrir alla. Enginn er skilinn \u00fatundan. Vertu \u00fe\u00fa sj\u00e1lfur e\u00f0a hver sem \u00fe\u00fa vilt vera. Opin en ekki loku\u00f0. Er fj\u00f6lmenning ekki l\u00edka \u00fea\u00f0 s\u00e6nskasta sem ma\u00f0ur getur hugsa\u00f0 s\u00e9r?<\/p>\n<hr \/>\n<p><a href=\"https:\/\/vefsafn.is\/is\/20110202142847mp_\/http:\/\/hugsandi.is\/articles\/hugleidingar-um-timaskekkjur-og-fjoelmenningu-midaldavikunnar-a-gotlandi\/\">Upprunalega birt \u00e1 vefritinu Hugsandi: [8. 3. 2007 15:12]<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fr\u00e1 \u00e1rinu 1984 hefur veri\u00f0 haldin Mi\u00f0aldavika \u00ed b\u00e6num Visby \u00e1 Gotlandi. H\u00e1t\u00ed\u00f0in fer fram \u00ed elsta hluta b\u00e6jarins sem er a\u00f0 mestu umlukin g\u00f6mlum borgarm\u00far. B\u00e6rinn komst \u00e1 heimsminjaskr\u00e1 Sameinu\u00f0u \u00dej\u00f3\u00f0anna \u00e1ri\u00f0 1995. \u00dej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0inemar heims\u00f3ttu Visby og Mi\u00f0aldavikuna \u00ed fyrrasumar. \u00cd einum Simpsons\u00fe\u00e6tti \u00fe\u00e1 eru \u00edb\u00faar Springfield a\u00f0 endurskapa orrustu \u00far \u00der\u00e6lastr\u00ed\u00f0inu. Fr\u00e1 fyllibyttunni &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/2007\/03\/08\/hugleidingar-um-timaskekkjur-og-fjolmenningu-midaldavikunnar-a-gotlandi\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Huglei\u00f0ingar um t\u00edmaskekkjur og fj\u00f6lmenningu Mi\u00f0aldavikunnar \u00e1 Gotlandi<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21695,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,3],"tags":[372,325,365,371,267,341,327],"class_list":["post-21693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-grein","category-jodfraedi","tag-buningar","tag-q1027830","tag-hugsandi-endurbirting","tag-midaldavika","tag-svithjod","tag-svithjod-2006","tag-thjodbrok"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21693"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21701,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21693\/revisions\/21701"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}