{"id":25243,"date":"2026-03-11T16:08:50","date_gmt":"2026-03-11T16:08:50","guid":{"rendered":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/?p=25243"},"modified":"2026-03-19T17:10:40","modified_gmt":"2026-03-19T17:10:40","slug":"braveheart-1995","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/2026\/03\/11\/braveheart-1995\/","title":{"rendered":"Braveheart (1995) \u2605\u2605\u2605\u2606\u2606\ud83e\udef4"},"content":{"rendered":"<p>Kristgervingur bjargar Skotlandi fr\u00e1 teiknimynda\u00f3\u00feokkanum J\u00e1tvar\u00f0i I.<\/p>\n<p>\u00deetta var fj\u00f3r\u00f0a skipti\u00f0 sem \u00e9g hef fari\u00f0 \u00e1 <em>Braveheart<\/em> \u00ed b\u00ed\u00f3. \u00cd \u00feetta sinn \u00ed st\u00f3ra salnum \u00ed Laugar\u00e1sb\u00ed\u00f3 sem \u00e9g hef ekki heims\u00f3tt lengi (lokun \u00c1lfabakka er gr\u00f3\u00f0i keppninautanna). Almennt f\u00edn upplifun en hl\u00e9i\u00f0 var \u00e1 vonlausum t\u00edmapunkti. \u00c9g skil ekki af hverju b\u00ed\u00f3 vanda sig ekki vi\u00f0 a\u00f0 t\u00edmasetja hl\u00e9.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er langt s\u00ed\u00f0an \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 <em>Braveheart<\/em>. \u00cd millit\u00ed\u00f0inni hef \u00e9g t.d. heims\u00f3tt Skotland, l\u00e6rt skoska \u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0i og almennt kynnt m\u00e9r s\u00f6gu \u00feessa t\u00edmabils. \u00dea\u00f0 er ekki leyndarm\u00e1l a\u00f0 <em>Braveheart<\/em> er s\u00f6gulega vafas\u00f6m. Upphafsor\u00f0 myndarinnar um a\u00f0 sagnfr\u00e6\u00f0ingar \u00ed Englandi muni kalla s\u00f6gumanninn lygara. \u00deetta er sl\u00edkt met \u00ed kj\u00e1nalegum hroka a\u00f0 \u00e9g fyrirgef myndinni margt af \u00fev\u00ed sem fari\u00f0 er rangt me\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 sem stendur upp\u00far \u00feegar \u00e9g horfi \u00e1 <em>Braveheart<\/em> \u00ed dag er hve Mel Gibson er miki\u00f0 a\u00f0 nota tr\u00faarlegt myndm\u00e1l. Pers\u00f3nan William Wallace er umfram allt kristsgervingur. Vi\u00f0 sj\u00e1um hann s\u00edfellt og endalaust \u00ed krossfestingarstellingunni. Hann r\u00ed\u00f0ur \u00e1 fund f\u00f3getans me\u00f0 hendur \u00fati. Hann er fluttur til aft\u00f6ku bundinn \u00e1 kross. Vi\u00f0 henginguna eru hendur hans toga\u00f0ar \u00fat. \u00deegar innyflinn eru dreginn \u00fat \u00far honum liggur hann \u00e1 krossi.<\/p>\n<p>Sem leikstj\u00f3ri er Mel Gibson alveg s\u00e9rstaklega hrifinn af leikaranum Mel Gibson og f\u00e6r greinilega unun af \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00fdna andlit hans. Leikstj\u00f3rinn er l\u00edka hrifinn af h\u00e6gfer\u00f0. \u00dea\u00f0 eru svo m\u00f6rg atri\u00f0i s\u00fdnd h\u00e6gt a\u00f0 \u00e1hrifin ver\u00f0a s\u00edfellt minni. \u00dea\u00f0 er l\u00edka \u00f3\u00fearfi a\u00f0 nota sl\u00edkt \u00ed mynd sem er \u00feegar fulll\u00f6ng.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 sem er kannski st\u00e6rsta vandam\u00e1l <em>Braveheart<\/em> er a\u00f0 \u00fea\u00f0 eru ekki allir a\u00f0 leika \u00ed s\u00f6mu mynd. Patrick McGoohan leikur J\u00e1tvar\u00f0 I \u00ed \u00fdktri gamanmynd. Angus McFadyen er innilega a\u00f0 leika mann \u00ed s\u00e1larkreppu. Uppreisnarf\u00e9lagarnir James Cosmo, Brendan Gleeson og David O&#8217;Hara eru \u00ed fyndinni hasarmynd. Sophie Marceau er \u00ed \u00e1stars\u00f6gu.<\/p>\n<p>N\u00fa m\u00e6tti vissulega b\u00faa til mynd sem er allt sem \u00e9g hef tali\u00f0 h\u00e9r upp en <em>Braveheart<\/em> tekst \u00fea\u00f0 ekki. Mel Gibson sem leikari er eiginlega \u00e6tti a\u00f0 br\u00faa \u00f6ll \u00feessi \u00feemu. \u00cd sta\u00f0inn er hann \u00e1kva\u00f0 hann a\u00f0 leika sk\u00e6ruli\u00f0a-Jes\u00fa.<\/p>\n<p>Skoski hreimur Gibson er vandar\u00e6\u00f0alegur og \u00fea\u00f0 hef\u00f0i alveg m\u00e1tt sleppa honum. Ef markmi\u00f0i\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 a\u00f0 hafa s\u00f6gulega n\u00e1kv\u00e6ma notkun \u00e1 tungum\u00e1linu v\u00e6ru Skotarnir v\u00e6ntanlega a\u00f0 tala skosku, frekar en ensku me\u00f0 skoskum hreim. Um lei\u00f0 myndi allt enska k\u00f3ngaf\u00f3lki\u00f0, og l\u00edklega margir skosku a\u00f0alsmennirnir, tala fr\u00f6nsku.<\/p>\n<p>T\u00f3nlist James Horner t\u00f6luvert betri en <em>Braveheart<\/em> \u00e1 skili\u00f0.<\/p>\n<p>Forsaga <em>Braveheart<\/em> er a\u00f0 eftir a\u00f0 Alexander III Skotakonungur\u00b9 \u00e1kva\u00f0, \u00fer\u00e1tt fyrir \u00edtreka\u00f0ar vi\u00f0varanir, a\u00f0 fara \u00ed rei\u00f0t\u00far \u00ed g\u00f3\u00f0u skosku ve\u00f0ri og fannst \u00ed kj\u00f6lfari\u00f0 h\u00e1lsbrotinn. Erfingi hans var n\u00fdf\u00e6dd norsk prinsessa a\u00f0 nafni Margr\u00e9t. \u00deegar h\u00fan var um tveggja \u00e1ra var h\u00fan tr\u00falofu\u00f0 enskum prins (ver\u00f0andi J\u00e1tvar\u00f0ur II) sem var um \u00e1ri yngri en h\u00fan sj\u00e1lf. Margr\u00e9t var \u00ed or\u00f0i kve\u00f0nu drottning en l\u00e9st 17 \u00e1ra g\u00f6mul \u00e1 lei\u00f0 til Skotlands.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 leit \u00fat fyrir a\u00f0 borgarastr\u00ed\u00f0 v\u00e6ri \u00f3umfl\u00fdjanlegt \u00feannig a\u00f0 skoskir a\u00f0alsmenn \u00e1kv\u00e1\u00f0u a\u00f0 bi\u00f0ja J\u00e1tvar\u00f0 I Englandskonung a\u00f0 velja k\u00f3ng fyrir sig. Ekki besta \u00e1kv\u00f6r\u00f0un allra t\u00edma. \u00c1ri\u00f0 1292 \u00e1kva\u00f0 J\u00e1tvar\u00f0ur a\u00f0 John Balliol skyldi ver\u00f0a k\u00f3ngur en um lei\u00f0 valdi hann sj\u00e1lfan sig sem einskonar yfirkonung Skotlands.<\/p>\n<p>Skotar voru frekar \u00f3s\u00e1ttir vi\u00f0 st\u00f6\u00f0u m\u00e1la og ger\u00f0u bandalag vi\u00f0 Frakklandskonung.\u00b2 J\u00e1tvar\u00f0ur I br\u00e1st vi\u00f0 me\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0ast inn \u00ed Skotland og valdat\u00edma Balliol lauk \u00e1ri\u00f0 1296 me\u00f0 fangelsun \u00ed Lund\u00fanaturni.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Braveheart<\/em> notar J\u00e1tvar\u00f0ur I \u00fea\u00f0 sem er \u00fear kalla\u00f0 [<em>jus<\/em>] <em>primae noctis,<\/em> en er oftar nefnt <em>droit du seigneur<\/em>, til a\u00f0 la\u00f0a enska sk\u00edth\u00e6la til Skotlands. Sums\u00e9, r\u00e9ttur l\u00e9nsherra til a\u00f0 &#8222;afmeyja&#8220; n\u00fdgiftar konur \u00e1 landi s\u00ednu. \u00dea\u00f0 hefur enginn fundi\u00f0 traustar heimildir fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 sl\u00edk l\u00f6g hafi nokkru sinni veri\u00f0 til nokkurs sta\u00f0ar. Au\u00f0vita\u00f0 hefur heg\u00f0un l\u00e9nsherra \u00ed gegnum t\u00ed\u00f0ina \u00fe\u00f3 l\u00edklega oft veri\u00f0 \u00e1l\u00edka sl\u00e6m e\u00f0a verri en \u00feessi hugmynd gefur til kynna.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 1297 kom William Wallace til s\u00f6gunnar. Vi\u00f0 vitum \u00ed raun l\u00edti\u00f0 um hann. L\u00edklega var hann af minnih\u00e1ttar a\u00f0als\u00e6tt. M\u00f6gulega var kona hans drepin af f\u00f3geta en l\u00edklega ekki eins og <em>Braveheart<\/em> s\u00fdnir. Uppreisnin var \u00feegar byrju\u00f0 \u00feegar Wallace t\u00f3k a\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 drepa umr\u00e6ddan emb\u00e6ttismann en vi\u00f0 vitum ekki hvort \u00fea\u00f0 var upphafi\u00f0 a\u00f0 a\u00f0ild hans sj\u00e1lfs a\u00f0 bar\u00e1ttunni gegn Englendingum.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3 <em>Braveheart<\/em> n\u00e1lgist stundum sta\u00f0reyndir um uppreisn Skota gegn Englendingum er aldrei nokkur snerting sem \u00e1 s\u00e9r sta\u00f0. Fr\u00e6gt er a\u00f0 kvikmyndager\u00f0armenn hafi sagt a\u00f0 \u00feeir hafi ney\u00f0st til a\u00f0 breyta umgj\u00f6r\u00f0 orrustunnar vi\u00f0 Stirling af \u00fev\u00ed br\u00fain var fyrir og \u00fe\u00e1 hafi Skotar svara\u00f0 &#8222;J\u00e1, \u00fea\u00f0 var \u00fea\u00f0 sem Englendingar uppg\u00f6tvu\u00f0u&#8220;. Sums\u00e9, fl\u00f6skuh\u00e1lsinn sem mynda\u00f0ist vi\u00f0 br\u00fanna var\u00f0 til \u00feess a\u00f0 Skotar g\u00e1tu sl\u00e1tra\u00f0 Englendingum sem g\u00e1tu f\u00e6stir fl\u00fai\u00f0. Orrustan er b\u00f3kstaflega kennd vi\u00f0 \u00feessa br\u00fa.<\/p>\n<p>William Wallace var vissulega hengdur, dreginn og kvarta\u00f0ur \u00e1ri\u00f0 1305 eftir r\u00e9ttarhald \u00fe\u00f3 <em>Braveheart<\/em> l\u00e1ti vera a\u00f0 nefna a\u00f0 hann var l\u00edka \u00e1saka\u00f0ur um str\u00ed\u00f0sgl\u00e6pi.\u00b3 Aftakan var l\u00edklegan andstyggilegri en myndin s\u00fdnir og \u00fea\u00f0 er \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 enskir \u00e1horfendur hafi be\u00f0i\u00f0 honum miskunnar.<\/p>\n<p>Me\u00f0fer\u00f0 <em>Braveheart<\/em> \u00e1 J\u00e1tvar\u00f0i II\u2074 er ekki falleg. Pers\u00f3nusk\u00f6punin byggir \u00e1 h\u00f3m\u00f3f\u00f3b\u00edskum sta\u00f0almyndum sem s\u00fdna hann sem kvenlegan viljalausan aumingja. Kannski var hann samkynhneig\u00f0ur, vi\u00f0 h\u00f6fum engar g\u00f3\u00f0ar heimildir um \u00fea\u00f0. Hann var \u00fe\u00f3 vissulega listhneig\u00f0ur.<\/p>\n<p>J\u00e1tvar\u00f0ur II giftist \u00cdsabellu, \u00falfynjunni af Frakklandi, formlega \u00e1ri\u00f0 1308 eftir dau\u00f0a f\u00f6\u00f0ur s\u00edns og William Wallace \u00feegar h\u00fan var l\u00edklega t\u00f3lf \u00e1ra. \u00de\u00f3 \u00feau hafi eignast fj\u00f6gur b\u00f6rn var hj\u00f3nabandi\u00f0 ekki hamingjur\u00edkt og enda\u00f0i me\u00f0 valdar\u00e1ni \u00cdsabellu. H\u00fan hefur einnig veri\u00f0 s\u00f6ku\u00f0 um a\u00f0 hafa bori\u00f0 \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 dau\u00f0a J\u00e1tvar\u00f0s II. Sonur \u00feeirra var\u00f0 seinna J\u00e1tvar\u00f0ur III. Eftir dau\u00f0a m\u00f3\u00f0urbr\u00e6\u00f0ra sinna og karlkyns erfingja \u00feeirra ger\u00f0i hann tilkall til kr\u00fanu Frakklands. \u00deetta leiddi til hundra\u00f0 (og sext\u00e1n) \u00e1ra str\u00ed\u00f0sins.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Braveheart<\/em> reynir Mel Gibson a\u00f0 nota \u00fej\u00f3\u00f0ernis- og frelsishugmyndir sem komu a\u00f0 mestu fram \u00e1 19. \u00f6ld til \u00feess a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6ta skoska uppreisn \u00ed lok 13. aldar. \u00dea\u00f0 \u00e1 s\u00e9rstaklega vi\u00f0 um hvernig Skotarnir sj\u00e1lfir eru s\u00fdndir. S\u00fa \u00fej\u00f3\u00f0ar\u00edmynd sem Gibson notar er oft tengd vi\u00f0 skrif Walter Scott \u00e1 og Tartanv\u00e6\u00f0inguna sem fylgdi \u00ed kj\u00f6lfari\u00f0.<\/p>\n<p>K\u00fagun Englendinga \u00e1 Skotum \u00ed <em>Braveheart<\/em> \u00e1 \u00ed raun meira sameiginlegt me\u00f0 \u00fev\u00ed sem ger\u00f0ist, og ger\u00f0ist ekki, eftir fall Jakobs II (og VII af Skotlandi).<\/p>\n<p>Skoskar sekkjap\u00edpur voru ekki banna\u00f0ar \u00e1 t\u00edmum William Wallace, \u00fe\u00e6r voru l\u00edklega ekki til. \u00dev\u00ed er hins vegar oft haldi\u00f0 fram a\u00f0 sekkjap\u00edpur hafi veri\u00f0 banna\u00f0ar eftir uppreisnina \u00e1ri\u00f0 1745 en svo er ekki. Hins vegar voru Skotapils b\u00f6nnu\u00f0 \u00fe\u00e1 (\u00e1 \u00e1kve\u00f0num sv\u00e6\u00f0um).<\/p>\n<p>Fj\u00f6ldamor\u00f0i\u00f0 sem s\u00fdnt er \u00ed upphafi <em>Braveheart<\/em> \u00e1 s\u00ed\u00f0an meira sameiginlegt me\u00f0 \u00fev\u00ed sem ger\u00f0ist \u00ed Glencoe \u00e1ri\u00f0 1692 en nokkrum atbur\u00f0i fr\u00e1 t\u00ed\u00f0 William Wallace.<\/p>\n<p><em>Braveheart<\/em> er \u00e1starbr\u00e9f Mel Gibson til sj\u00e1lfs s\u00edn og Jes\u00fa (sem er ekki kr\u00fattlega t\u00fdpan). H\u00fan er vissulega betri en <em>Braveheart \u00ed Amer\u00edku.<\/em> \u00c9g l\u00e9t vera a\u00f0 horfa \u00e1 <em>Braveheart \u00ed Palest\u00ednu<\/em>. \u00dear guggna\u00f0i Gibson l\u00edka \u00e1 a\u00f0 fara aftur \u00ed hlutverk Jes\u00fa.<\/p>\n<p>Maltin gefur \u2605\u2605\u2605\u2bea.<\/p>\n<p>\u00d3li gefur \u2605\u2605\u2605\u2606\u2606\ud83e\udef4.<\/p>\n<p>\u00b9 \u00dea\u00f0 \u00e1hugaver\u00f0asta vi\u00f0 Alexander III fr\u00e1 \u00edslenskum sj\u00f3narh\u00f3li er a\u00f0 hann f\u00e9kk v\u00f6ld yfir Su\u00f0ureyjum sem h\u00f6f\u00f0u tilheyrt Noregi og norr\u00e6num m\u00f6nnum \u00ed t\u00f6luver\u00f0an t\u00edma \u00fear \u00e1\u00f0ur. \u00dea\u00f0 samkomulag var gert \u00e1 sama t\u00edma og \u00cdsland var a\u00f0 f\u00e6rast undir Noregskonung.<\/p>\n<p>\u00b2 <em>The Auld Alliance<\/em>, sem vi\u00f0 g\u00e6tum kalla\u00f0 gamla s\u00e1ttm\u00e1la Skota vi\u00f0 Frakka, ger\u00f0i kannski l\u00edti\u00f0 gagn \u00e1 \u00feeim t\u00edma en lif\u00f0i \u00ed hugum Skota \u00ed margar aldir. \u00deegar Jakob II Englandskonungur (en VII af Skotlandi) var ger\u00f0ur \u00fatl\u00e6gur \u00e1 seinni hluta sautj\u00e1ndu aldar t\u00f3ku margir Jakob\u00edtar s\u00e9r skj\u00f3l \u00ed Frakklandi og sumir vir\u00f0ast allavega hafa liti\u00f0 \u00e1 \u00fea\u00f0 sem framhald gamla s\u00e1ttm\u00e1lans.<\/p>\n<p>\u00b3 Au\u00f0vita\u00f0 voru \u00feetta ekki kalla\u00f0ir str\u00ed\u00f0sgl\u00e6pir \u00e1 \u00feessum t\u00edma en hann \u00e1 a\u00f0 hafa sl\u00e1tra\u00f0 konum, b\u00f6rnum, nunnum og munkum.<\/p>\n<p>\u2074 J\u00e1tvar\u00f0ur I var l\u00edka \u00ed landvinningum \u00ed Wales. Sagan segir a\u00f0 hinir velsku hafi veri\u00f0 hr\u00e6ddir vi\u00f0 a\u00f0 einhver sem tala\u00f0i ensku fengi titilinn prinsinn af Wales. \u00de\u00e1 \u00e1tti J\u00e1tvar\u00f0ur a\u00f0 hafa gefi\u00f0 \u00f3m\u00e1lga syni s\u00ednum \u00feann titil. Ekki satt en J\u00e1tvar\u00f0ur II var fyrsti r\u00edkisarfinn sem var kalla\u00f0ur prinsinn af Wales. Karl n\u00faverandi Bretakonungur var s\u00ed\u00f0an fyrstur af \u00feessum r\u00edkis\u00f6rfum sem haf\u00f0i fyrir a\u00f0 l\u00e6ra velsku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kristgervingur bjargar Skotlandi fr\u00e1 teiknimynda\u00f3\u00feokkanum J\u00e1tvar\u00f0i I. \u00deetta var fj\u00f3r\u00f0a skipti\u00f0 sem \u00e9g hef fari\u00f0 \u00e1 Braveheart \u00ed b\u00ed\u00f3. \u00cd \u00feetta sinn \u00ed st\u00f3ra salnum \u00ed Laugar\u00e1sb\u00ed\u00f3 sem \u00e9g hef ekki heims\u00f3tt lengi (lokun \u00c1lfabakka er gr\u00f3\u00f0i keppninautanna). Almennt f\u00edn upplifun en hl\u00e9i\u00f0 var \u00e1 vonlausum t\u00edmapunkti. \u00c9g skil ekki af hverju b\u00ed\u00f3 vanda sig &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/2026\/03\/11\/braveheart-1995\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Braveheart (1995) \u2605\u2605\u2605\u2606\u2606\ud83e\udef4<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25246,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[2790,786,1843,1663,2791,2793,2792,2647,413,2716,2666,2789],"class_list":["post-25243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kvikmyndir","tag-q355392","tag-bioferdir","tag-q162729","tag-q206659","tag-q34975","tag-q708801","tag-q733122","tag-kvikmyndaahorf-2026","tag-q5222211","tag-q42229","tag-q298908","tag-q162753"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25243"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25247,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25243\/revisions\/25247"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}