{"id":8082,"date":"2012-04-22T16:03:08","date_gmt":"2012-04-22T16:03:08","guid":{"rendered":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/?p=8082"},"modified":"2025-02-22T10:42:33","modified_gmt":"2025-02-22T10:42:33","slug":"einkarettur-a-verkum-utan-hofundarettar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/2012\/04\/22\/einkarettur-a-verkum-utan-hofundarettar\/","title":{"rendered":"Einkar\u00e9ttur \u00e1 verkum utan h\u00f6fundar\u00e9ttar"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g hef veri\u00f0 a\u00f0 lesa h\u00f6fundar\u00e9ttarl\u00f6g sem fyrr. \u00cd \u00feetta sinn er \u00e1st\u00e6\u00f0an s\u00fa a\u00f0 \u00e9g vildi vita hvort einhver g\u00e6ti eignast einhvers konar einkar\u00e9tt \u00e1 verkum sem eru utan h\u00f6fundar\u00e9ttar. Minn skilningur \u00e1 l\u00f6gunum er a\u00f0 ekki s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 eignast sl\u00edkan r\u00e9tt \u00e1n \u00feess a\u00f0 hafa breytt verkinu sj\u00e1lfu \u00e1 einhvern h\u00e1tt (sbr. <a href=\"https:\/\/hdl.handle.net\/1946\/10153\">V\u00edsur Vatnsenda-R\u00f3su<\/a>).\n<\/p>\n<p>\u00c9g s\u00e9 eina undan\u00fe\u00e1gu \u00ed l\u00f6gum:<\/p>\n<blockquote><p>Hafi verk ekki veri\u00f0 birt almenningi innan verndart\u00edmabils skv. 43. og 44. gr. skal s\u00e1 sem fyrst birtir verki\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed li\u00f0nu \u00f6\u00f0last hli\u00f0st\u00e6\u00f0an r\u00e9tt til fj\u00e1rhagsnytja af verkinu og h\u00f6fundar hafa samkv\u00e6mt \u00e1kv\u00e6\u00f0um laga \u00feessara. Verndin helst uns 25 \u00e1r eru li\u00f0in fr\u00e1 n\u00e6stu \u00e1ram\u00f3tum eftir birtingu.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00deetta \u00e1 v\u00e6ntanlega vi\u00f0 t.d. um fuglab\u00f3k Benedikts Gr\u00f6ndal. Hans h\u00f6fundar\u00e9ttur er l\u00f6ngu li\u00f0inn en \u00fearna f\u00e6r \u00fatgefandi sanngjarna vernd.\n<\/p>\n<p>\u00deegar \u00e9g tek texta sem eru komnir \u00far h\u00f6fundar\u00e9tti og geri \u00far \u00feeim rafb\u00f3k (og reyndar minnih\u00e1ttar lagf\u00e6ringar \u00e1 stafsetningu \u00ed einhverjum tilvikum) get \u00e9g ekki s\u00e9 a\u00f0 \u00e9g eignist nokkurn einkar\u00e9tt \u00e1 rafb\u00f3kunum.\n<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fe\u00f3 h\u00e6gt a\u00f0 \u00edmynda s\u00e9r a\u00f0, ef \u00e9g vildi, \u00fe\u00e1 \u00e6tti \u00e9g einhverja vernd samkv\u00e6mt \u00feessu:<\/p>\n<blockquote><p>S\u00e1 sem framlei\u00f0ir skr\u00e1r, t\u00f6flur, ey\u00f0ubl\u00f6\u00f0, gagnagrunn e\u00f0a svipu\u00f0 verk sem hafa a\u00f0 geyma umtalsvert safn uppl\u00fdsinga e\u00f0a eru \u00e1rangur verulegrar fj\u00e1rfestingar hefur einkar\u00e9tt til eintakager\u00f0ar e\u00f0a birtingar verks \u00ed heild e\u00f0a a\u00f0 verulegum hluta. Endurtekinn og kerfisbundinn \u00fatdr\u00e1ttur og\/e\u00f0a endurn\u00fdting \u00f3verulegs hluta af gagnagrunni er \u00f3heimil ef \u00fe\u00e6r a\u00f0ger\u00f0ir str\u00ed\u00f0a gegn venjulegri n\u00fdtingu hans e\u00f0a ganga me\u00f0 \u00f3e\u00f0lilegum h\u00e6tti gegn r\u00e9ttm\u00e6tum hagsmunum framlei\u00f0enda gagnagrunnsins.\n<\/p>\n<p>Einkar\u00e9ttur til \u00feeirrar s\u00e9rst\u00f6ku verndar sem kve\u00f0i\u00f0 er \u00e1 um \u00ed grein \u00feessari helst \u00ed 15 \u00e1r fr\u00e1 n\u00e6stu \u00e1ram\u00f3tum eftir a\u00f0 verki\u00f0 var\u00f0 til. Ef verki\u00f0 er birt innan greinds verndart\u00edmabils skal verndin \u00fe\u00f3 haldast \u00ed 15 \u00e1r fr\u00e1 n\u00e6stu \u00e1ram\u00f3tum eftir a\u00f0 gagnagrunnurinn telst birtur almenningi.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ef Rafb\u00f3kavefurinn teldist gagnagrunnur og \u00fea\u00f0 str\u00edddi gegn e\u00f0lilegri notkun hans a\u00f0 endurbirta efni\u00f0 \u00fe\u00e1 g\u00e6ti \u00e9g kannski kalla\u00f0 eftir vernd (sem \u00e9g geri ekki).\n<\/p>\n<p>\u00c9g hef sama skilning \u00e1 \u00fev\u00ed \u00feegar \u00e9g n\u00fdti efni af <a href=\"http:\/\/timarit.is\">T\u00edmarit.is<\/a>. \u00c9g tek \u00fear einstaka s\u00f6gur sem eru fallnar \u00far h\u00f6fundar\u00e9tti, algerlega \u00f3merkilegan hluta heildarinnar, og geri \u00far \u00feeim rafb\u00e6kur. \u00c9g s\u00e9 ekki a\u00f0 \u00e9g brj\u00f3ti nokkur \u00e1kv\u00e6\u00f0i h\u00f6fundalaga me\u00f0 sl\u00edku. En hva\u00f0 ef ma\u00f0ur tekur heilar b\u00e6kur af <a href=\"http:\/\/baekur.is\/\">B\u00e6kur.is<\/a>? Er h\u00e6gt a\u00f0 bi\u00f0ja um fimmt\u00e1n \u00e1ra vernd skv. \u00feessu \u00e1kv\u00e6\u00f0i? \u00c9g er ekki viss.\n<\/p>\n<p>N\u00fa v\u00e6ri gaman a\u00f0 heyra \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g hef veri\u00f0 a\u00f0 lesa h\u00f6fundar\u00e9ttarl\u00f6g sem fyrr. \u00cd \u00feetta sinn er \u00e1st\u00e6\u00f0an s\u00fa a\u00f0 \u00e9g vildi vita hvort einhver g\u00e6ti eignast einhvers konar einkar\u00e9tt \u00e1 verkum sem eru utan h\u00f6fundar\u00e9ttar. Minn skilningur \u00e1 l\u00f6gunum er a\u00f0 ekki s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 eignast sl\u00edkan r\u00e9tt \u00e1n \u00feess a\u00f0 hafa breytt verkinu sj\u00e1lfu \u00e1 einhvern h\u00e1tt (sbr. &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/2012\/04\/22\/einkarettur-a-verkum-utan-hofundarettar\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Einkar\u00e9ttur \u00e1 verkum utan h\u00f6fundar\u00e9ttar<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[85,91],"tags":[264],"class_list":["post-8082","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hofundarettur","category-rafbaekur","tag-q1297822"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8082"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23478,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8082\/revisions\/23478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/oligneisti\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}