Nýtt kjördæmakerfi?

Ég hef ekki orðið var við að nein umræða hafi sprottið varðandi hugmyndir Borgarahreyfingarinnar um nýja skipan kjördæmakerfisins. Þær má lesa í­ stefnuskrá hreyfingarinnar sem birt er hér.

Þetta tómlæti gæti reyndar skýrst af því­ að nýja kjördæmakerfið er ekki útskýrt í­ einföldu máli, heldur verður maður að púsla því­ saman með því­ að lesa kaflann um lýðræðismál.

Grunnatriði í­ kjördæmakerfi Borgarahreyfingarinnar að 4000 manns skuli vera á kjörskrá fyrir hvern einn þingmann. Þannig yrðu þingmenn 49 eða þar um bil – en myndi svo fjölga sjálfkrafa (eða fækka) í­ takt við lýðfræðilegar breytingar á þjóðinni. Þetta er reyndar ekki svo galið, þótt kannski væri vissara að reikna með að fjöldi þingmanna skuli standa á oddatölu.

Athyglisverðara er kanna hvernig gert er ráð fyrir dreifingu þessara þingmanna. Hugmyndirnar reikna nefnilega með því­ að kjördæmin yrðu fjögur talsins. Með því­ að skoða tölurnar yfir kjósendur á kjörskrá sýnist mér að skiptingin yrði á þessa leið:

Norðvesturkjördæmi 4 þingmenn

Norðausturkjördæmi 6 þingmenn

Suðurkjördæmi 6 þingmenn

Höfuðborgarsvæðiskjördæmi 33 þingmenn

Þetta er verulega breytt hugsun frá því­ þegar núverandi kjördæmakerfi var hannað. Þá var reynt að búa til kerfi þar sem kjördæmin yrðu öll álí­ka stór í­ þingmönnum talið. Hér er hins vegar gert ráð fyrir einu risakjördæmi og þremur smákjördæmum.

Það má sjá af stefnuskránni að Borgarahreyfingin gerir ráð fyrir að áfram verði úthlutað jöfnunarþingsætum. Það kemur hins vegar ekki fram hversu mörg þau yrðu og hver dreifing þeirra yrði. Augljóslega hlýtur það þó að skipta máli í­ fámennu kjördæmunum, hvort allir þingmennirnir yrðu kjördæmakjörnir eða hvort hluti þeirra yrðu jöfnunarmenn. Það bí­ður lí­klega nánari útfærslu.

Þessar hugmyndir heilla mig nú ekki. Virka frekar eins og plásturslausn á núverandi kerfi, sem bæti lí­tið en komi fyrir nýjum göllum.

Það má Borgarahreyfingin þó eiga að það er virðingarvert að kynna nýjar tillögur. Og þetta sýnir lí­ka kjark. Það getur varla verið öfundsvert fyrir frambjóðendur hreyfingarinnar í­ landsbyggðarkjördæmunum að útskýra hugmyndir sem fela í­ sér stórfellda fækkun þingmanna úti á landi og risakjördæmi á suðvesturhorninu.

Join the Conversation

No comments

  1. Ég er einmitt búinn að vera að velta þessu sama fyrir mér. Þessi kjördæmapæling hjá þeim er eiginlega jafn furðuleg og hún er heimskuleg.

    Maður hefði haldið að fjölmiðlar þyrftu nú aðeins að fjalla um hugmyndir Borgarhreyfingarnar, sérstaklega þegar það lí­tur núna út fyrir að þeir séu fara að fá menn á þingið.

  2. Ég minnist þess að um kosninganóttina sí­ðustu hafi allir formenn flokkanna verið sammála um það í­ sjónvarpssal að kjördæmin og jöfnunarmannakerfið væri glatað, asnalegt og ömurlegt og þyrfti að lagfæra. Svo hefur minna orðið úr því­. Það er því­ ágætt að eitthvað framboð hreyfi við þessu máli. Útfærslan er ekki góð hinsvegar hjá borgarahreyfingunni. Samkvæmt þessu væri mjög lágur þröskuldur í­ höfuðborgarkjördæminu til að koma inn kjördæmakjörnum manni en að sama skapi mjög hár í­ landsbyggðarkjördæmunum, það er nú ekki nógu sniðugt.

    Núverandi kerfi er fundið allt til foráttu en þegar umkvörtunarefnin eru skoðuð þá kemúr í­ ljós að þau stangast dálí­tið á þannig að sennilega er ómögulegt að gera öllum til geðs. Augljósustu útfærslurnar sem ég sé eru að gera landið að einu kjördæmi, það er langeinfaldasta leiðin og einfalt er gott. Landsbyggðin verður hinsvegar afskipt við það fyrirkomulag. Hinsvegar væri hægt að fjölga kjördæmunum en það krefðist þess að kurla höfuðborgarsvæðið niður ennfrekar og skipting Reykjaví­kur í­ norður og suður hefur ekki verið sérstaklega vinsæl. Þetta sí­ðarnefnda er hægt að gera án þess að breyta stjórnarskrá, í­ henni er möguleikinn á að búa til sjöunda kjördæmið þannig að væntanlega yrðu fjögur kjördæmi á höfuðborgarsvæðinu og þrjú á landsbyggðinni.

  3. Höfuðborgarsvæðið hefur 34 þingmenn samkvæmt núverandi kerfi. Og fleiri í­ næstu kosningum með óbreyttu kerfi ef breytingar í­ Kraga og Norðvesturkjördæmi halda áfram í­ sömu átt. Fækkun landsbyggðarþingmanna í­ tillögum O lista virðist því­ fyrst og fremst vera vegna fækkunar þingmanna – ekki aukins vægis „risakjördæmis“. Breytingin því­ ef til vill ekki jafn mikil og gefið er í­ skyn hér að ofan.

    Slæmt kerfi engu að sí­ður…

Leave a comment

Netfang þitt verður ekki birt. Nauðsynlegir reitir eru merktir *