{"id":1084,"date":"2005-08-02T23:10:42","date_gmt":"2005-08-02T23:10:42","guid":{"rendered":"http:\/\/192.168.1.4\/stefan\/2005\/08\/02\/sprengjurnar\/"},"modified":"2005-08-02T23:10:42","modified_gmt":"2005-08-02T23:10:42","slug":"sprengjurnar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2005\/08\/02\/sprengjurnar\/","title":{"rendered":"Sprengjurnar"},"content":{"rendered":"<p>Setti saman <a href=\"http:\/\/fridur.is\/listi.asp?nr=517\">pistil fyrir vef SHA<\/a>. \u00dear sem mig grunar a\u00f0 1-2 lesendur \u00feessarar s\u00ed\u00ad\u00f0u sko\u00f0i Fri\u00f0arvefinn ekki \u00e1 hverjum degi, skelli \u00e9g honum inn h\u00e9rna l\u00ed\u00adka.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p><em>Uppgj\u00f6f Japana var yfirvofandi, \u00fea\u00f0 var \u00ed\u00ad raun engin \u00e1st\u00e6\u00f0a fyrir okkur a\u00f0 beita \u00feessu hro\u00f0alega vopni.<\/em><\/p>\n<p> Tilvitnunin a\u00f0 ofan er ekki \u00far fengin \u00far b\u00f3k einhvers r\u00f3tt\u00e6ks sagnfr\u00e6\u00f0ings e\u00f0a bl\u00e1eyg\u00f0s fri\u00f0arsinna. H\u00fan er h\u00f6f\u00f0 eftir Dwight Eisenhower, yfirhersh\u00f6f\u00f0ingja sveita bandamanna \u00ed\u00ad Evr\u00f3pu og s\u00ed\u00ad\u00f0ar forseta Bandar\u00ed\u00adkjanna. H\u00fan er \u00ed\u00ad fullu samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00e1lit bandar\u00ed\u00adskra s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga \u00feegar komi\u00f0 var fram \u00e1 mitt \u00e1r 1945 a\u00f0 japanski herinn g\u00e6fist upp fyrir \u00e1rslok, jafnvel \u00fe\u00f3tt hvorki k\u00e6mi til innr\u00e1sar bandar\u00ed\u00adsks herli\u00f0s e\u00f0a Rau\u00f0i herinn blanda\u00f0i s\u00e9r \u00ed\u00ad \u00e1t\u00f6kin.<\/p>\n<p> \u00deeir fr\u00e6\u00f0imenn sem r\u00e1\u00f0ist hafa gegn go\u00f0s\u00f6gninni um a\u00f0 kjarnorku\u00e1r\u00e1sirnar \u00e1 Hiroshima og Nagasaki hafi veri\u00f0 &#8222;\u00f3umfl\u00fdjanlegar&#8220; hafa \u00far n\u00e6gu a\u00f0 mo\u00f0a og \u00feeirra bestu heimildir eru einmitt skrif og sk\u00fdrslur Bandar\u00ed\u00adkjamanna sj\u00e1lfra. \u00c1 lj\u00f3si \u00feessa m\u00e1 \u00f3tr\u00falegt heita hversu l\u00ed\u00adfseig hugmyndin um nau\u00f0syn \u00feess a\u00f0 ey\u00f0a borgunum tveimur hefur reynst \u00ed\u00ad sumum vestr\u00e6num fj\u00f6lmi\u00f0lum. Svo liti\u00f0 s\u00e9 framhj\u00e1 brj\u00e1lsemi \u00feeirrar hugmyndar a\u00f0 reyna a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6ta sprengju\u00e1r\u00e1sir sem \u00feurrku\u00f0u \u00fat heilar borgir me\u00f0 &#8222;mann\u00fa\u00f0arr\u00f6kum&#8220;, standast sl\u00ed\u00adkar r\u00f6kfimi\u00e6fingar enga s\u00f6gulega sko\u00f0un.<\/p>\n<p> Megintilgangurinn me\u00f0 kjarnorku\u00e1r\u00e1sunum \u00e1 Hiroshima og Nagasaki var tv\u00ed\u00ad\u00fe\u00e6ttur. \u00c1 fyrsta lagi var markmi\u00f0 Bandar\u00ed\u00adkjastj\u00f3rnar a\u00f0 s\u00fdna umheiminum m\u00e1tt hins n\u00fdja vopns. Hins vegar r\u00e9\u00f0u innanlandsp\u00f3lit\u00ed\u00adskar \u00e1st\u00e6\u00f0ur f\u00f6r. Bandar\u00ed\u00adkja\u00feing haf\u00f0i eytt gr\u00ed\u00ad\u00f0arlegum fj\u00e1rh\u00e6\u00f0um til \u00fer\u00f3unar \u00e1 kjarnorkusprengjunni og kraf\u00f0ist \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 afrakstur \u00fatgjaldanna. Ef sprengjunum hef\u00f0i ekki veri\u00f0 varpa\u00f0, var h\u00e6tt vi\u00f0 a\u00f0 Manhattan-\u00e1\u00e6tlunin yr\u00f0i talin st\u00f3rkostlegasta d\u00e6mi s\u00f6gunnar um s\u00f3un \u00e1 almannaf\u00e9 og \u00fev\u00ed\u00ad geta\u00f0 r\u00fasta\u00f0 p\u00f3lit\u00ed\u00adskan feril \u00feeirra sem b\u00f6r\u00f0ust fyrir henni.<\/p>\n<p> Margt gagnr\u00fdnivert m\u00e1 segja um stefnu Bandar\u00ed\u00adkjastj\u00f3rnar s\u00ed\u00ad\u00f0ustu \u00e1ratugina, en eitt ver\u00f0ur \u00fe\u00f3 a\u00f0 hr\u00f3sa bandar\u00ed\u00adska stj\u00f3rnkerfinu fyrir. \u00dea\u00f0 er hversu litlar h\u00f6mlur stj\u00f3rnv\u00f6ld \u00fear reyna a\u00f0 leggja \u00e1 birtingu skjala og uppl\u00fdsinga sem n\u00e1\u00f0 hafa tilteknum aldri &#8211; hversu vandr\u00e6\u00f0aleg sem opinberun \u00feeirra kann a\u00f0 reynast fyrri valdh\u00f6fum.<\/p>\n<p> Sagnfr\u00e6\u00f0ingar hafa \u00feannig geta\u00f0 kynnt s\u00e9r \u00ed\u00ad \u00feaula \u00fdmis skj\u00f6l er tengjast a\u00f0draganda kjarnorku\u00e1r\u00e1sanna og \u00e1\u00e6tlanir stj\u00f3rnvalda \u00ed\u00ad Washington \u00ed\u00ad \u00feeim efnum. \u00deessi g\u00f6gn lei\u00f0a berlega \u00ed\u00ad lj\u00f3s a\u00f0 \u00f6ll vinna Manhattan-\u00e1\u00e6tlunarinnar mi\u00f0a\u00f0ist a\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 varpa sprengjunni \u00e1 Japan. \u00c1 fundum \u00e6\u00f0stu r\u00e1\u00f0amanna \u00e1 \u00e1rinu 1943, \u00feegar \u00de\u00fdskaland Hitlers var enn\u00fe\u00e1 virkur \u00fe\u00e1tttakandi \u00ed\u00ad str\u00ed\u00ad\u00f0inu, var aldrei r\u00e6tt um \u00feann m\u00f6guleika a\u00f0 beita kjarnorkuvopnum gegn \u00de\u00fdskalandi. T\u00e6knilegar \u00e1kvar\u00f0anir \u00e1 byggingarstigi sprengjanna, mi\u00f0u\u00f0ust vi\u00f0 flugv\u00e9lar Kyrrahafsflotans og fleira m\u00e6tti telja til.<\/p>\n<p> Fregnir \u00feessar \u00e1ttu s\u00ed\u00ad\u00f0ar eftir a\u00f0 koma m\u00f6rgum \u00feeirra v\u00ed\u00adsindamanna sem unnu a\u00f0 ger\u00f0 kjarnorkusprengjunnar \u00ed\u00ad opna skj\u00f6ldu, enda margir \u00feeirra Evr\u00f3pub\u00faar sem t\u00f6ldu sig vinna \u00ed\u00ad kapp vi\u00f0 nasista og a\u00f0 vopni\u00f0 skelfilega yr\u00f0i nota\u00f0 til a\u00f0 kn\u00e9setja \u00deri\u00f0ja r\u00ed\u00adki\u00f0.<\/p>\n<p> Lj\u00f3st m\u00e1 vera a\u00f0 bandar\u00ed\u00adskir r\u00e1\u00f0amenn t\u00f6ldu kjarnorkusprengjuna vera of skelfilegt vopn til a\u00f0 beita gegn kristnum, hv\u00ed\u00adtum \u00ed\u00adb\u00faum \u00de\u00fdskalands. Falsr\u00f6kin um a\u00f0 beiting kjarnorkusprengju v\u00e6ri r\u00e9ttl\u00e6tanleg til a\u00f0 afst\u00fdra m\u00f6gulegu mannfalli \u00ed\u00ad herna\u00f0i \u00e1ttu greinilega ekki vi\u00f0 \u00ed\u00ad Evr\u00f3pu. \u00c1 lj\u00f3si \u00feessa liggur beint vi\u00f0 a\u00f0 \u00e1lykta a\u00f0 vali\u00f0 \u00e1 skotm\u00f6rkum fyrir s\u00fdnissprengingarnar hafi byggst \u00e1 ras\u00ed\u00adskum sj\u00f3narmi\u00f0um.<\/p>\n<p> Nokku\u00f0 ber \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 \u00feeir sem fjalla um \u00feessa s\u00f6gu, reyni a\u00f0 bera blak af \u00feeim m\u00f6nnum sem t\u00f3ku \u00e1kv\u00f6r\u00f0unina um fj\u00f6ldamor\u00f0in. Er \u00fe\u00e1 stundum gripi\u00f0 til \u00feeirra raka a\u00f0 hana beri a\u00f0 skilja \u00ed\u00ad lj\u00f3si a\u00f0st\u00e6\u00f0na, a\u00f0 st\u00e6r\u00f0 hamfaranna hafi ekki veri\u00f0 m\u00f6nnum lj\u00f3st e\u00f0a dr\u00e1pin virst l\u00e9ttv\u00e6gari \u00ed\u00ad lj\u00f3si h\u00f6rmunga str\u00ed\u00ad\u00f0sins. En s\u00fa m\u00e1lsv\u00f6rn er m\u00e1ttlaus, \u00fev\u00ed\u00ad af umr\u00e6\u00f0um \u00feeirra manna sem \u00e1kv\u00f6r\u00f0unina t\u00f3ku s\u00e9st a\u00f0 \u00feeir skildu fyllilega umfang \u00feeirra gl\u00e6paverka sem \u00feeir \u00e6tlu\u00f0u a\u00f0 fremja. Sprengjurnar sem f\u00e9llu \u00e1 Hiroshima og Nagasaki voru st\u00e6rsta opinbera aftaka s\u00f6gunnar. Sl\u00ed\u00adka gl\u00e6pi er aldrei unnt a\u00f0 fyrirgefa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Setti saman pistil fyrir vef SHA. \u00dear sem mig grunar a\u00f0 1-2 lesendur \u00feessarar s\u00ed\u00ad\u00f0u sko\u00f0i Fri\u00f0arvefinn ekki \u00e1 hverjum degi, skelli \u00e9g honum inn h\u00e9rna l\u00ed\u00adka. * * * Uppgj\u00f6f Japana var yfirvofandi, \u00fea\u00f0 var \u00ed\u00ad raun engin \u00e1st\u00e6\u00f0a fyrir okkur a\u00f0 beita \u00feessu hro\u00f0alega vopni. Tilvitnunin a\u00f0 ofan er ekki \u00far fengin \u00far &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2005\/08\/02\/sprengjurnar\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Sprengjurnar<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1084","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1084"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1084\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}