{"id":1106,"date":"2005-09-02T12:57:34","date_gmt":"2005-09-02T12:57:34","guid":{"rendered":"http:\/\/192.168.1.4\/stefan\/2005\/09\/02\/sp%c3%a6nska-veikin-fuglaflensan\/"},"modified":"2005-09-02T12:57:34","modified_gmt":"2005-09-02T12:57:34","slug":"sp%c3%a6nska-veikin-fuglaflensan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2005\/09\/02\/sp%c3%a6nska-veikin-fuglaflensan\/","title":{"rendered":"Sp\u00e6nska veikin &amp; fuglaflensan"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g hef \u00e1 tilfinningunni a\u00f0 \u00e1 fr\u00e9ttastofum dagbla\u00f0anna og lj\u00f3svakami\u00f0lanna hangi uppi minnisbla\u00f0, \u00fear sem fram kemur a\u00f0 fr\u00e9ttam\u00f6nnum beri &#8211; ekki sjaldnar en einu sinni \u00ed\u00ad m\u00e1nu\u00f0i &#8211; a\u00f0 flytja fr\u00e9ttir af \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 \u00ed\u00adslenskir fuglar s\u00e9u s\u00f6mu skepnur og erlent fi\u00f0urf\u00e9, sem \u00fe\u00fd\u00f0i a\u00f0 \u00feeir geti fengi\u00f0 fuglaflensu. \u00c1 kj\u00f6lfari\u00f0 \u00e1 a\u00f0 hringja \u00ed\u00ad Harald Briem sem segir a\u00f0 \u00famfl\u00fdjanlegt s\u00e9 a\u00f0 infl\u00faensu-faraldur muni brei\u00f0ast \u00fat um heiminn. \u00c1 lok fr\u00e9ttar skal svo sagt fr\u00e1 Sp\u00e6nsku veikinni sem drap sennilega u.\u00fe.b. 50 millj\u00f3nir \u00e1 \u00e1tj\u00e1n m\u00e1na\u00f0a t\u00ed\u00admabili fr\u00e1 1918.<\/p>\n<p>\u00deessi eil\u00ed\u00adf\u00f0arsamanbur\u00f0ur \u00e1 m\u00f6gulegum flensufar\u00f6ldrum og Sp\u00e6nsku veikinni er or\u00f0inn svo fastur li\u00f0ur a\u00f0 margir eru farnir a\u00f0 l\u00ed\u00adta \u00e1 \u00fea\u00f0 sem n\u00e1tt\u00farul\u00f6gm\u00e1l a\u00f0 fars\u00f3tt sem drepi 50 millj\u00f3nir hlj\u00f3ti a\u00f0 r\u00ed\u00ad\u00f0a yfir heimsbygg\u00f0ina &#8211; \u00feetta s\u00e9 bara spurning um t\u00ed\u00adma.<\/p>\n<p>Au\u00f0vita\u00f0 fer d\u00e1nat\u00ed\u00ad\u00f0ni \u00ed\u00ad fars\u00f3ttum ekki eftir fyrirfram\u00fathlutu\u00f0um kv\u00f3tum fyrir fj\u00f6lda f\u00f3rarlamba. A\u00f0st\u00e6\u00f0ur \u00ed\u00ad \u00feeim samf\u00e9l\u00f6gum sem sj\u00fakd\u00f3murinn herjar \u00e1 r\u00e1\u00f0a einna mestu um hvort hann leggur marga e\u00f0a f\u00e1a a\u00f0 velli. Sumir ganga svo langt a\u00f0 setja e\u00f0li sj\u00fakd\u00f3manna sj\u00e1lfra \u00ed\u00ad anna\u00f0 s\u00e6ti \u00feegar lagt er mat \u00e1 fj\u00f6lda fallinna. Besta d\u00e6mi\u00f0 um \u00feetta er d\u00ed\u00adlas\u00f3ttarfaraldur \u00ed\u00ad R\u00fasslandi 1920, sem drap meira en millj\u00f3n manns. S\u00fa fars\u00f3tt hef\u00f0i t\u00e6plega valdi\u00f0 miklu mannfalli \u00e1 fri\u00f0art\u00ed\u00admum &#8211; \u00feess vegna hafa \u00feeir sem vilja finna sem h\u00e6sta t\u00f6lu f\u00f3rnarlamba komm\u00fanismanns kosi\u00f0 a\u00f0 reikna \u00feessa millj\u00f3n sem d\u00f3 \u00far d\u00ed\u00adlas\u00f3ttinni \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 Len\u00ed\u00adns, me\u00f0 \u00feeim r\u00f6kum a\u00f0 hann hafi skapa\u00f0 \u00fe\u00e6r a\u00f0st\u00e6\u00f0ur sem au\u00f0veldu\u00f0u faraldrinum a\u00f0 brj\u00f3tast \u00fat.<\/p>\n<p>Pers\u00f3nulega finnst m\u00e9r sl\u00ed\u00adkir \u00fatreikningar ekki \u00fdta undir frj\u00f3a umr\u00e6\u00f0u &#8211; ekki frekar en vangaveltur sem ma\u00f0ur s\u00e9r \u00e1 netinu um hvort Bush beri \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 dau\u00f0sf\u00f6llunum \u00ed\u00ad New Orleans, vegna einhvers sem hann hef\u00f0i geta\u00f0 gert &#8211; en ger\u00f0i ekki.<\/p>\n<p>Eftir stendur a\u00f0 samf\u00e9lagslegar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur r\u00e1\u00f0a gr\u00ed\u00ad\u00f0armiklu um \u00feann ska\u00f0a sem fars\u00f3ttir geta valdi\u00f0. Sp\u00e6nska veikin rei\u00f0 yfir ver\u00f6ldina \u00feegar Evr\u00f3pa var \u00ed\u00ad r\u00fast og efnahagskerfum r\u00ed\u00adkustu landa heims haf\u00f0i veri\u00f0 breytt \u00ed\u00ad \u00fe\u00e1 veru a\u00f0 standa undir str\u00ed\u00ad\u00f0srekstri. Heilbrig\u00f0iskerfi\u00f0 t\u00f3k s\u00f6mulei\u00f0is mi\u00f0 af str\u00ed\u00ad\u00f0srekstrinum og al\u00fej\u00f3\u00f0legar stofnanir voru veikar e\u00f0a ekki fyrir hendi.<\/p>\n<p>Skipta \u00feessar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur engu m\u00e1li \u00feegar kemur a\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 sk\u00fdra hvers vegna 50 millj\u00f3nir manna l\u00e9tust \u00ed\u00ad Sp\u00e6nsku veikinni? Au\u00f0vita\u00f0! \u00de\u00f3tt faraldur af \u00feessu tagi hef\u00f0i alltaf drepi\u00f0 marga, vir\u00f0ist e\u00f0lilegt a\u00f0 reikna me\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 mannfalli\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 anna\u00f0 og mun minna b\u00e6\u00f0i t\u00ed\u00adu \u00e1rum fyrr og s\u00ed\u00ad\u00f0ar.<\/p>\n<p>\u00deetta vita \u00feeir s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar sem koma \u00ed\u00ad fj\u00f6lmi\u00f0la og hrella okkur \u00e1 fregnum af fuglaflensu &#8211; en \u00feeir l\u00e1ta satt kyrrt liggja. Hvers vegna? J\u00fa, \u00fea\u00f0 \u00fej\u00f3nar heilbrig\u00f0isp\u00f3lit\u00ed\u00adskum markmi\u00f0um a\u00f0 spyr\u00f0a saman h\u00e6ttuna af kvefu\u00f0um kj\u00faklingum \u00ed\u00ad V\u00ed\u00adetnam og hryllingsmyndina fr\u00e1 1918 og 1919.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g hef \u00e1 tilfinningunni a\u00f0 \u00e1 fr\u00e9ttastofum dagbla\u00f0anna og lj\u00f3svakami\u00f0lanna hangi uppi minnisbla\u00f0, \u00fear sem fram kemur a\u00f0 fr\u00e9ttam\u00f6nnum beri &#8211; ekki sjaldnar en einu sinni \u00ed\u00ad m\u00e1nu\u00f0i &#8211; a\u00f0 flytja fr\u00e9ttir af \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 \u00ed\u00adslenskir fuglar s\u00e9u s\u00f6mu skepnur og erlent fi\u00f0urf\u00e9, sem \u00fe\u00fd\u00f0i a\u00f0 \u00feeir geti fengi\u00f0 fuglaflensu. \u00c1 kj\u00f6lfari\u00f0 \u00e1 a\u00f0 hringja &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2005\/09\/02\/sp%c3%a6nska-veikin-fuglaflensan\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Sp\u00e6nska veikin &amp; fuglaflensan<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1106","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1106"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1106\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}