{"id":1787,"date":"2007-02-12T11:09:14","date_gmt":"2007-02-12T11:09:14","guid":{"rendered":"http:\/\/kaninka.net\/stefan\/2007\/02\/12\/russneska-bu%c3%b0in\/"},"modified":"2007-02-12T11:09:14","modified_gmt":"2007-02-12T11:09:14","slug":"russneska-bu%c3%b0in","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2007\/02\/12\/russneska-bu%c3%b0in\/","title":{"rendered":"R\u00fassneska b\u00fa\u00f0in"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 g\u00e6r \u00e1tti \u00e9g lei\u00f0 \u00ed\u00ad gegnum Teigahverfi\u00f0, sem gerist n\u00fa ekki \u00e1 hverjum degi. \u00dear rak \u00e9g augun \u00ed\u00ad veglegt lj\u00f3saskilti vi\u00f0 Teigakj\u00f6r, eina af s\u00ed\u00ad\u00f0ustu g\u00f6mlu hverfisb\u00fa\u00f0unum \u00ed\u00ad Reykjav\u00ed\u00adk. \u00c1 skiltinu kom fram a\u00f0 \u00fear v\u00e6ri h\u00f6ndla\u00f0 me\u00f0 \u00ed\u00adslenskar og r\u00fassneskar matv\u00f6rur.<\/p>\n<p>\u00deetta fannst m\u00e9r merkilegt. \u00dea\u00f0 hafa oft birst fr\u00e9ttir af p\u00f3lsku b\u00fa\u00f0inni \u00ed\u00ad Hafnarfir\u00f0i, en a\u00f0 h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 finna r\u00fassneska verslun \u00ed\u00ad Teigunum eru alveg n\u00fdjar fr\u00e9ttir.<\/p>\n<p>\u00deekkja lesendur \u00feessarar s\u00ed\u00ad\u00f0u eitthva\u00f0 til r\u00fassnesku deildarinnar \u00ed\u00ad Teigakj\u00f6ri? Er \u00fear a\u00f0 finna einhverjar \u00fe\u00e6r kr\u00e1sir sem vert er a\u00f0 g\u00e6\u00f0a s\u00e9r \u00e1? Spyr s\u00e1 sem ekki veit.<\/p>\n<p># # # # # # # # # # # # #<\/p>\n<p>\u00c1 morgun\u00fatvarpinu var r\u00e6tt vi\u00f0 Gu\u00f0mund Magn\u00fasson um Fr\u00ed\u00adkirkjuveg 11 og byggingars\u00f6gu h\u00fassins. \u00c1 m\u00e1li hans kom fram a\u00f0 \u00feetta hef\u00f0i veri\u00f0 fyrsta rafl\u00fdsta \u00ed\u00adb\u00fa\u00f0arh\u00fasi\u00f0 \u00ed\u00ad Reykjav\u00ed\u00adk. \u00dea\u00f0 held \u00e9g a\u00f0 s\u00e9 ofm\u00e6lt.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er r\u00e9tt hj\u00e1 Gu\u00f0mundi a\u00f0 \u00ed\u00ad t\u00e6knis\u00f6gulegu tilliti er Fr\u00ed\u00adkirkjuvegurinn st\u00f3rmerkilegt h\u00fas. \u00dea\u00f0 var v\u00e6ntanlega fyrsta h\u00fasi\u00f0 \u00ed\u00ad b\u00e6num me\u00f0 rennandi vatn, sem d\u00e6lt hefur veri\u00f0 \u00far n\u00e1l\u00e6gum brunni &#8211; enda t\u00f3k vatnsveita Reykjav\u00ed\u00adkur ekki til starfa fyrr en 1909, \u00e1ri eftir a\u00f0 h\u00fasi\u00f0 var byggt.<\/p>\n<p>Thor Jensen var forsj\u00e1ll og l\u00e9t koma fyrir vatnslei\u00f0slum, gasp\u00ed\u00adpum og rafl\u00f6gnum &#8211; \u00fe\u00f3tt ekkert \u00feessara veitukerfa v\u00e6ri komi\u00f0 til s\u00f6gunnar. (Gaman v\u00e6ri reyndar a\u00f0 vita hvort eitthva\u00f0 af \u00feessum upphaflega b\u00fana\u00f0i\u00c2\u00a0s\u00e9 enn fyrir hendi \u00ed\u00ad h\u00fasinu.) \u00c1 lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 Elli\u00f0a\u00e1rvirkjun t\u00f3k ekki til starfa fyrr en 1921, kunna raflagnirnar \u00ed\u00ad h\u00fasina a\u00f0 vir\u00f0ast \u00f3tr\u00faleg fyrirhyggja &#8211; s\u00fa var \u00fe\u00f3 ekki raunin.<\/p>\n<p>1906 til 1908 lag\u00f0i Halld\u00f3r Gu\u00f0mundsson raffr\u00e6\u00f0ingur raflagnir \u00ed\u00ad tugi h\u00fasa \u00ed\u00ad b\u00e6num, \u00ed\u00ad \u00feeirri fullvissu a\u00f0 rafmagnsveita v\u00e6ri \u00e1 n\u00e6stu gr\u00f6sum. Fr\u00ed\u00adkirkjuvegur 11 var eitt \u00feessara h\u00fasa og fjarri \u00fev\u00ed\u00ad \u00fea\u00f0 fyrsta.<\/p>\n<p>Eigendur sumra \u00feessara h\u00fasa treystu a\u00f0 \u00f6llu leyti \u00e1 hina fyrirhugu\u00f0u rafveitu b\u00e6jarins, en a\u00f0rir \u00e1ttu \u00feess kost a\u00f0 tengjast rafm\u00f3torum sem fyrir voru \u00ed\u00ad b\u00e6num, s.s. \u00ed\u00ad tengslum vi\u00f0 rekstur kvikmyndah\u00fasa e\u00f0a annarrar starfsemi. Tr\u00e9smi\u00f0jan V\u00f6lundur var rafl\u00fdst \u00e1ri\u00f0 1905 og me\u00f0 t\u00ed\u00admanum fj\u00f6lga\u00f0i \u00feeim h\u00fasum sem fengu rafmagn fr\u00e1 henni. \u00ed\u0081n \u00feess a\u00f0 hafa um \u00fea\u00f0 pott\u00fe\u00e9tt g\u00f6gn geri \u00e9g r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 einhver \u00ed\u00adb\u00fa\u00f0arh\u00fas hafi veri\u00f0 komin \u00ed\u00ad \u00feann h\u00f3p \u00feegar \u00e1ri\u00f0 1908.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed\u00ad h\u00e6pi\u00f0 a\u00f0 gefa Fr\u00ed\u00adkirkjuvegi 11 titilinn &#8222;fyrsta rafl\u00fdsta \u00ed\u00adb\u00fa\u00f0arh\u00fasi\u00f0&#8220; &#8211; en hitt er h\u00e1rr\u00e9tt a\u00f0 t\u00e6knis\u00f6gulega er h\u00fasi\u00f0 eitt \u00fea\u00f0 merkasta \u00ed\u00ad Reykjav\u00ed\u00adk. \u00deegar og ef \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 veruleika a\u00f0 koma upp safni um Thor Jensen og s\u00f6gu h\u00fassins, vona \u00e9g a\u00f0 \u00feessum \u00fe\u00e1ttum ver\u00f0i sinnt s\u00e9rstaklega &#8211; einkum ef einhverjar sl\u00ed\u00adkar minjar er enn a\u00f0 finna \u00ed\u00ad h\u00fasinu. A\u00f0 m\u00ed\u00adnu mati g\u00e6ti kyndiklefinn \u00ed\u00ad kjallaranum veri\u00f0 allt eins merkilegur \u00ed\u00ad s\u00f6gulegu tilliti og st\u00e1ssstofurnar \u00e1 efri h\u00e6\u00f0unum.<\/p>\n<p>Megi Moggabloggi\u00f0 l\u00e6sast inn\u00ed\u00ad kyndiklefa!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 g\u00e6r \u00e1tti \u00e9g lei\u00f0 \u00ed\u00ad gegnum Teigahverfi\u00f0, sem gerist n\u00fa ekki \u00e1 hverjum degi. \u00dear rak \u00e9g augun \u00ed\u00ad veglegt lj\u00f3saskilti vi\u00f0 Teigakj\u00f6r, eina af s\u00ed\u00ad\u00f0ustu g\u00f6mlu hverfisb\u00fa\u00f0unum \u00ed\u00ad Reykjav\u00ed\u00adk. \u00c1 skiltinu kom fram a\u00f0 \u00fear v\u00e6ri h\u00f6ndla\u00f0 me\u00f0 \u00ed\u00adslenskar og r\u00fassneskar matv\u00f6rur. \u00deetta fannst m\u00e9r merkilegt. \u00dea\u00f0 hafa oft birst fr\u00e9ttir af p\u00f3lsku &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2007\/02\/12\/russneska-bu%c3%b0in\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">R\u00fassneska b\u00fa\u00f0in<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1787","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1787"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1787\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}