{"id":2271,"date":"2008-03-07T13:31:10","date_gmt":"2008-03-07T13:31:10","guid":{"rendered":"http:\/\/kaninka.net\/stefan\/2008\/03\/07\/vilmundur-var-ekki-nasisti\/"},"modified":"2008-03-07T13:31:10","modified_gmt":"2008-03-07T13:31:10","slug":"vilmundur-var-ekki-nasisti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2008\/03\/07\/vilmundur-var-ekki-nasisti\/","title":{"rendered":"Vilmundur var ekki nasisti"},"content":{"rendered":"<p>DV hefur veri\u00f0 me\u00f0 \u00e1hugaver\u00f0a umfj\u00f6llun s\u00ed\u00ad\u00f0ustu daga um \u00f3frj\u00f3semisa\u00f0ger\u00f0ir sem framkv\u00e6mdar voru h\u00e9r fyrr \u00e1 \u00e1rum &#8211; oft og t\u00ed\u00ad\u00f0um undir merkjum misskilinnar mann\u00fa\u00f0ar. B\u00f6rn og ungmenni \u00far &#8222;erfi\u00f0um&#8220; fj\u00f6lskyldum e\u00f0a sem talin voru &#8222;vandr\u00e6\u00f0aunglingar&#8220; voru \u00fevingu\u00f0 \u00ed\u00ad sl\u00ed\u00adkar a\u00f0ger\u00f0ir og \u00ed\u00ad sumum tilvikum var e\u00f0li a\u00f0ger\u00f0arinnar haldi\u00f0 leyndu.<\/p>\n<p>\u00deetta er lj\u00f3t saga og \u00fea\u00f0 merkilega er a\u00f0 sum lj\u00f3tustu d\u00e6min eru \u00feau sem standa n\u00e6st okkur \u00ed\u00ad t\u00ed\u00adma, \u00fevert \u00e1 \u00fea\u00f0 sem \u00e6tla m\u00e6tti.<\/p>\n<p>Lei\u00f0inlegt \u00feykir m\u00e9r \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00ed\u00ad s\u00f6gulegri umfj\u00f6llun greinarinnar, \u00fear sem fjalla\u00f0 er um setningu laganna og \u00fe\u00e1 s\u00e9rstaklega \u00fe\u00e1tt Vilmundar J\u00f3nssonar landl\u00e6knis og Al\u00feingismanns \u00ed\u00ad \u00feeim, s\u00e9 hugmyndafr\u00e6\u00f0in tengd vi\u00f0 kynb\u00f3tahugmyndir nasista. \u00dea\u00f0 er hvorki sanngjarnt n\u00e9 r\u00e9tt.<\/p>\n<p>Sagnfr\u00e6\u00f0ingurinn Unnur Birna Karlsd\u00f3ttir er h\u00f6f\u00f0 fyrir \u00feessari s\u00f6gusko\u00f0un, sem kemur m\u00e9r talsvert \u00e1 \u00f3vart. N\u00fa hef \u00e9g ekki lesi\u00f0 sk\u00fdrslu Unnar Birnu til heilbrig\u00f0isr\u00e1\u00f0uneytisins fr\u00e1 2002, sem v\u00ed\u00adsa\u00f0 er til \u00ed\u00ad grein DV, en \u00e9g sat hins vegar fyrirlestur hennar \u00ed\u00ad febr\u00faar 2004 \u00fear sem fjalla\u00f0 var um hugmyndafr\u00e6\u00f0ina \u00e1 bak vi\u00f0 \u00f3frj\u00f3semisa\u00f0ger\u00f0irnar h\u00e9r \u00e1 landi. \u00dear kom fram allt \u00f6nnur mynd.<\/p>\n<p>Vilmundur J\u00f3nsson var ekki nasisti. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti var hann einn af h\u00f6r\u00f0ustu gagnr\u00fdnendum nasista og kyn\u00fe\u00e1ttahyggju \u00feeirra h\u00e9r \u00e1 landi. Honum var mj\u00f6g umhuga\u00f0 a\u00f0 \u00e1r\u00e9tta a\u00f0 hugmyndin me\u00f0 \u00f3frj\u00f3semisa\u00f0ger\u00f0unum \u00e6tti alls ekkert skylt vi\u00f0 heimss\u00fdn nasista, sem hann fyrirleit. \u00cdslenskir l\u00e6knar vir\u00f0ast hafa veri\u00f0 \u00e1 s\u00f6mu l\u00ed\u00adnu, \u00fev\u00ed\u00ad eins og Unnur Birna s\u00fdndi fram \u00e1 \u00ed\u00ad ranns\u00f3kn sinni var\u00f0 engin &#8222;sprenging&#8220; \u00ed\u00ad \u00f3frj\u00f3semisa\u00f0ger\u00f0um fyrst eftir a\u00f0 l\u00f6gin voru sett. \u00deeim var raunar beitt sparlega \u00ed\u00ad fyrstu.<\/p>\n<p>\u00deetta er nokku\u00f0 \u00f6nnur mynd en blasir vi\u00f0 okkur \u00ed\u00ad Skandinav\u00ed\u00adu, \u00fear sem hluti l\u00e6knast\u00e9ttarinnar ger\u00f0ist kappsfullur \u00ed\u00ad \u00f3frj\u00f3semisa\u00f0ger\u00f0um og \u00fear sem auglj\u00f3s tilhneiging var til a\u00f0 reyna a\u00f0 afm\u00e1 tiltekna \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsh\u00f3pa, s.s. S\u00ed\u00adgauna og Sama.<\/p>\n<p>Hugmyndafr\u00e6\u00f0i Vilmundar og f\u00e9laga bygg\u00f0ist \u00e1 f\u00e9lagslegum sj\u00f3narmi\u00f0um. Til d\u00e6mis \u00feeirri hugmynd a\u00f0 miki\u00f0 greindarskert og \u00feroskaheft f\u00f3lk v\u00e6ri \u00f3f\u00e6rt um a\u00f0 stofna til heilbrig\u00f0ra \u00e1star- og kynfer\u00f0issambanda. Kynhv\u00f6tin og frj\u00f3semin yr\u00f0u \u00feeim \u00fev\u00ed\u00ad fj\u00f6tur um f\u00f3t \u00ed\u00ad l\u00ed\u00adfinu, \u00fear sem t.d. m\u00e6tti \u00e6tla a\u00f0 \u00feroskaheftar st\u00falkur yr\u00f0u \u00feunga\u00f0ar vegna misnotkunar e\u00f0a fyrir slysni &#8211; sem \u00fe\u00fdddi a\u00f0eins enn meira \u00e1lag fyrir foreldra \u00feeirra.<\/p>\n<p>\u00deessi hugmyndafr\u00e6\u00f0i &#8211; og \u00fe\u00e1 s\u00e9rstaklega margt \u00ed\u00ad framkv\u00e6md hennar &#8211; var r\u00f6ng. \u00c1 sama h\u00e1tt og \u00fea\u00f0 var rangt a\u00f0 taka b\u00f6rn og unglinga fr\u00e1 foreldrum s\u00ed\u00adnum og senda \u00feau \u00ed\u00ad uppt\u00f6kuheimili \u00ed\u00ad afskekktum sveitum \u00fear sem \u00feau m\u00e1ttu \u00feola har\u00f0r\u00e6\u00f0i. Hvort tveggja var vond stefna, kn\u00fain \u00e1fram af r\u00f6ngum forsendum f\u00f3lks sem starfa\u00f0i \u00ed\u00ad g\u00f3\u00f0ri tr\u00fa og taldi sig vera a\u00f0 gera f\u00f3rnarl\u00f6mbunum grei\u00f0a.<\/p>\n<p>En nasismi var \u00fea\u00f0 ekki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DV hefur veri\u00f0 me\u00f0 \u00e1hugaver\u00f0a umfj\u00f6llun s\u00ed\u00ad\u00f0ustu daga um \u00f3frj\u00f3semisa\u00f0ger\u00f0ir sem framkv\u00e6mdar voru h\u00e9r fyrr \u00e1 \u00e1rum &#8211; oft og t\u00ed\u00ad\u00f0um undir merkjum misskilinnar mann\u00fa\u00f0ar. B\u00f6rn og ungmenni \u00far &#8222;erfi\u00f0um&#8220; fj\u00f6lskyldum e\u00f0a sem talin voru &#8222;vandr\u00e6\u00f0aunglingar&#8220; voru \u00fevingu\u00f0 \u00ed\u00ad sl\u00ed\u00adkar a\u00f0ger\u00f0ir og \u00ed\u00ad sumum tilvikum var e\u00f0li a\u00f0ger\u00f0arinnar haldi\u00f0 leyndu. \u00deetta er lj\u00f3t saga og &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2008\/03\/07\/vilmundur-var-ekki-nasisti\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Vilmundur var ekki nasisti<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-2271","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2271"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2271\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}