{"id":2627,"date":"2008-11-24T11:33:12","date_gmt":"2008-11-24T11:33:12","guid":{"rendered":"http:\/\/kaninka.net\/stefan\/2008\/11\/24\/bruno\/"},"modified":"2008-11-24T11:33:12","modified_gmt":"2008-11-24T11:33:12","slug":"bruno","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2008\/11\/24\/bruno\/","title":{"rendered":"Br\u00fan\u00f3"},"content":{"rendered":"<p><em>Efni: v\u00ed\u00adsindas\u00f6gun\u00f6rdismi<\/em><\/p>\n<p>\u00c1 n\u00fdjasta hefti <em>S\u00f6gunnar allrar<\/em> er greinarkorn um &#8222;p\u00ed\u00adslarvott v\u00ed\u00adsindanna&#8220;, Giordano Bruno, sem brenndur var \u00e1 b\u00e1li \u00e1ri\u00f0 1600. Greinin er ekki merkt h\u00f6fundi, svo erfitt er a\u00f0 segja til um hvort h\u00fan s\u00e9 \u00fe\u00fddd \u00far erlenda m\u00f3\u00f0urbla\u00f0inu e\u00f0a hvort skrifin s\u00e9u eftir Illuga J\u00f6kulsson e\u00f0a einhvern starfsmanna hans.<\/p>\n<p>S\u00f6gusko\u00f0unin er ekki n\u00fd af n\u00e1linni. Hlaupi\u00f0 er yfir \u00e6viferil Brunos og \u00e1greiningur hans vi\u00f0 kirkjuna rakinn, b\u00e6\u00f0i var\u00f0andi tr\u00faarleg efni og v\u00ed\u00adsindaleg. Hamra\u00f0 er \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 Bruno hafi a\u00f0hyllst s\u00f3lmi\u00f0jukenningu \u00ed\u00ad anda K\u00f3pern\u00ed\u00adkusar og a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi \u00e1tt einna st\u00e6rstan \u00fe\u00e1tt \u00ed\u00ad a\u00f0 koma honum \u00e1 k\u00f6stinn.<\/p>\n<p>\u00deessa \u00fatg\u00e1fu m\u00e1tti lesa \u00ed\u00ad flest\u00f6llum v\u00ed\u00adsindas\u00f6guritum fram eftir tuttugustu \u00f6ldinni. Vegna \u00feess a\u00f0 Bruno var brenndur \u00e1 b\u00e1li (\u00f6fugt vi\u00f0 t.d. Gal\u00ed\u00adle\u00f3 sem f\u00f3r &#8222;bara&#8220; \u00ed\u00ad stofufangelsi) var\u00f0 hann a\u00f0 mikilv\u00e6gum p\u00ed\u00adslarvotti. \u00deess vegna \u00feurfti a\u00f0 tro\u00f0a honum inn \u00ed\u00ad \u00f6ll rit um heimsmyndarfr\u00e6\u00f0i &#8211; \u00fe\u00f3tt l\u00ed\u00adtil \u00e1st\u00e6\u00f0a s\u00e9 til a\u00f0 \u00e6tla a\u00f0 hugmyndir hans um gang himintungla hafi haft nokkur \u00e1hrif \u00e1 kenningar \u00feeirra sem \u00e1 eftir komu.<\/p>\n<p>\u00c1 seinni t\u00ed\u00ad\u00f0 hafa sagnfr\u00e6\u00f0ingar vilja\u00f0 draga \u00far mikilv\u00e6gi Brunos fyrir \u00fer\u00f3un heimsmyndarinnar. \u00c9g hef raunar ekki rekist \u00e1 neitt meirih\u00e1ttar verk \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i fr\u00e1 s\u00ed\u00ad\u00f0ustu \u00e1ratugum sem vill eigna honum st\u00f3ran hlut. \u00dea\u00f0 er l\u00ed\u00adka nokku\u00f0 \u00e1 skj\u00f6n vi\u00f0 anna\u00f0 \u00ed\u00ad samskiptas\u00f6gu ka\u00fe\u00f3lsku kirkjunnar og s\u00f3lmi\u00f0jusinna ef krikjan hefur fari\u00f0 a\u00f0 taka upp \u00e1 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 brenna mann fyrir \u00fe\u00e6r sakir svo snemma sem \u00e1ri\u00f0 1600. H\u00f6fum \u00ed\u00ad huga a\u00f0 \u00e1 \u00feeim t\u00ed\u00adma voru rit K\u00f3pern\u00ed\u00adkusar ekki enn komin \u00e1 svartan lista og raunar alveg \u00f3lj\u00f3st hvort ka\u00fe\u00f3lska kirkjan banna\u00f0i \u00fej\u00f3num s\u00ed\u00adnum a\u00f0 taka hugmyndir hans alvarlega.<\/p>\n<p>\u00c1 hinn b\u00f3ginn voru m\u00f6rg d\u00e6mi a\u00f0 menn v\u00e6ru teknir af l\u00ed\u00adfi fyrir gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegar sko\u00f0anir eins og \u00fe\u00e6r sem Bruno reifa\u00f0i og gekkst vi\u00f0. \u00deetta vi\u00f0urkenna v\u00ed\u00adsindasagnfr\u00e6\u00f0ingar almennt, a\u00f0 \u00e9g tel.<\/p>\n<p>Og h\u00f6fundur greinarinnar \u00ed\u00ad S\u00f6gunni allri gerir s\u00e9r svo sem grein fyrir \u00feessum sko\u00f0unum, en sn\u00fdr s\u00e9r undan \u00feeim me\u00f0 \u00feessari klausu:<\/p>\n<p><em>&#8222;R\u00e9tt er a\u00f0 taka fram a\u00f0 sumir fr\u00e6\u00f0imenn telja a\u00f0 ranns\u00f3knir og sko\u00f0anir Brunos \u00e1 v\u00ed\u00adsindalegum efnum og n\u00e1tt\u00farunni hafi ekki \u00e1tt mikinn og jafnvel engan \u00fe\u00e1tt \u00ed\u00ad \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 kirkjan l\u00e9t taka hann af l\u00ed\u00adfi. \u00dear hafi einungis gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ileg \u00e1litaefni komi\u00f0 til. \u00dea\u00f0 eru einkum ka\u00fe\u00f3lskir fr\u00e6\u00f0imenn sem haldi\u00f0 hafa \u00feessu fram, r\u00e9tt eins og \u00feeim \u00feyki \u00e1 einhvern h\u00e1tt r\u00e9ttl\u00e6tanlegt a\u00f0 kirkja \u00feeirra drepi f\u00f3lk fyrir sm\u00e1atri\u00f0i \u00ed\u00ad kirkjulegri kenningu. Hitt s\u00e9 verra a\u00f0 sko\u00f0anir Brunos \u00e1 n\u00e1tt\u00farunni hafi \u00e1tt \u00fe\u00e1tt \u00ed\u00ad l\u00ed\u00adfl\u00e1ti hans.&#8220;<\/em><\/p>\n<p>Vi\u00f0 \u00feetta er sitthva\u00f0 a\u00f0 athuga. \u00c1 fyrsta lagi v\u00e6ri r\u00e9tt a\u00f0 skipta \u00fat or\u00f0inu &#8222;sumir&#8220; fyrir &#8222;flestir&#8220;. \u00c1 \u00f6\u00f0ru lagi er \u00fea\u00f0 kolrangt a\u00f0 \u00feetta vi\u00f0horf s\u00e9 bundi\u00f0 vi\u00f0 ka\u00fe\u00f3lska fr\u00e6\u00f0imenn. Og \u00ed\u00ad \u00feri\u00f0ja lagi er \u00fatiloka\u00f0 a\u00f0 fallast \u00e1 \u00fe\u00e1 r\u00f6ksemdaf\u00e6rslu a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed\u00ad a\u00f0 sagnfr\u00e6\u00f0ingur komist a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u a\u00f0 dau\u00f0ad\u00f3murinn hafi fyrst og fremst byggst \u00e1 gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegum \u00e1greiningi, s\u00e9 vi\u00f0komandi fr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur um lei\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0urkenna r\u00e9ttm\u00e6ti d\u00f3msins.<\/p>\n<p>Au\u00f0vita\u00f0 var illa fari\u00f0 me\u00f0 g\u00f3\u00f0an dreng a\u00f0 brenna f\u00e9laga Bruno &#8211; en \u00fea\u00f0 gerir hann ekki sj\u00e1lfkrafa a\u00f0 &#8222;p\u00ed\u00adslarvotti v\u00ed\u00adsindanna&#8220;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Efni: v\u00ed\u00adsindas\u00f6gun\u00f6rdismi \u00c1 n\u00fdjasta hefti S\u00f6gunnar allrar er greinarkorn um &#8222;p\u00ed\u00adslarvott v\u00ed\u00adsindanna&#8220;, Giordano Bruno, sem brenndur var \u00e1 b\u00e1li \u00e1ri\u00f0 1600. Greinin er ekki merkt h\u00f6fundi, svo erfitt er a\u00f0 segja til um hvort h\u00fan s\u00e9 \u00fe\u00fddd \u00far erlenda m\u00f3\u00f0urbla\u00f0inu e\u00f0a hvort skrifin s\u00e9u eftir Illuga J\u00f6kulsson e\u00f0a einhvern starfsmanna hans. S\u00f6gusko\u00f0unin er ekki n\u00fd &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2008\/11\/24\/bruno\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Br\u00fan\u00f3<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-2627","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2627"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2627\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}