{"id":4170,"date":"2012-06-05T23:06:26","date_gmt":"2012-06-05T23:06:26","guid":{"rendered":"http:\/\/kaninka.net\/stefan\/?p=4170"},"modified":"2012-06-05T23:06:26","modified_gmt":"2012-06-05T23:06:26","slug":"um-fermingar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2012\/06\/05\/um-fermingar-2\/","title":{"rendered":"Um fermingar"},"content":{"rendered":"<p>(Birti eftirfarandi pistil 2006. Skelli honum inn aftur me\u00f0 \u00edslenskum st\u00f6fum, \u00fear sem s\u00e1 gamli er \u00f3l\u00e6silegur.)<\/p>\n<p><em>Ferming unglinga er b\u00e6\u00f0i apaspil (Affenspiel) og vitleysisgangur (Gaukelwerk).<\/em><\/p>\n<p>Hafi\u00f0 ekki \u00e1hyggjur lesendur g\u00f3\u00f0ir \u2013 \u00c9g er ekki genginn til li\u00f0s vi\u00f0 Vantr\u00faarh\u00f3pinn og \u00e6tla ekki a\u00f0 stofna til ritdeilna vi\u00f0 fyrrverandi e\u00f0a n\u00faverandi gu\u00f0fr\u00e6\u00f0inema. \u00c9g er bara a\u00f0 vitna \u00ed umm\u00e6li annars manns um fyrirb\u00e6ri\u00f0 fermingu. S\u00e1 ma\u00f0ur h\u00e9t Marteinn L\u00father.<\/p>\n<p>Fermingin var eitt af \u00fev\u00ed sem L\u00father var \u00f3s\u00e1ttur vi\u00f0 \u00cd ka\u00fe\u00f3lskunni. Hann taldi hana ekki eiga s\u00e9r sto\u00f0 \u00ed Bibl\u00edunni og vera gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ilega vafasama. Fyrir viki\u00f0 telst fermingin ekki vera sakramenti \u00ed l\u00fatherskunni, \u00f6fugt vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem er \u00ed ka\u00fe\u00f3lskum si\u00f0.<\/p>\n<p>\u00der\u00e1tt fyrir a\u00f0 L\u00father hef\u00f0i ekkert \u00e1lit \u00e1 fermingunni sem sl\u00edkri,ger\u00f0u sporg\u00f6ngumenn hans ekki miki\u00f0 til a\u00f0 uppr\u00e6ta \u00feennan si\u00f0 \u00far kirkjudeildum s\u00ednum. L\u00edkleg sk\u00fdring \u00e1 \u00fev\u00ed er s\u00fa a\u00f0 menntafr\u00f6mu\u00f0ir \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 Erasmus fr\u00e1 Rotterdam s\u00e1u fermingarundirb\u00faninginn sem notadrj\u00fagt t\u00e6ki til a\u00f0 n\u00e1 fram almennum menntunarmarkmi\u00f0um.<\/p>\n<p>S\u00ed\u00f0ar, \u00deegar d\u00f6nsk stj\u00f3rnv\u00f6ld f\u00f3ru a\u00f0 huga a\u00f0 menntun \u00feegna sinna og vildu tryggja a\u00f0 allir (\u00ed \u00fea\u00f0 minnsta karlarnir) g\u00e6tu stauta\u00f0 sig \u00ed gegnum einfaldan texta og jafnvel dregi\u00f0 til stafs, gripu \u00feau til fermingarinnar. Fermingin var\u00f0 \u00feannig \u00e1 \u00e1tj\u00e1ndu \u00f6ld a\u00f0 eins konar samr\u00e6mdu lestrarpr\u00f3fi \u00ed danska r\u00edkinu.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 eru \u00f6\u00f0ru fremur \u00feessi menntunarp\u00f3lit\u00edsku markmi\u00f0 danska r\u00edkisvaldsins h\u00e9r \u00e1 \u00f6ldum \u00e1\u00f0ur sem valda \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e6rra hlutfall unglinga \u00e1 \u00cdslandi, \u00ed F\u00e6reyjum og \u00ed Danm\u00f6rku fermast en gerist og gengur \u00ed \u00f6\u00f0rum l\u00fatherskum samf\u00e9l\u00f6gum. Langt er s\u00ed\u00f0an hlutfall fermdra byrja\u00f0i a\u00f0 l\u00e6kka \u00ed Danm\u00f6rku, einkum \u00cd \u00fe\u00e9ttb\u00fdli. Til sveita fermast enn\u00fe\u00e1 flestir Danir &#8211; l\u00edkt og h\u00e9r \u00e1 landi og \u00ed F\u00e6reyjum.<\/p>\n<p>\u00cd lj\u00f3si \u00feessa finnst m\u00e9r alltaf jafnhl\u00e1legt \u00feegar skammast er \u00fat \u00ed <em>borgaralega fermingu<\/em> \u00e1 \u00feeim forsendum a\u00f0 \u00fear s\u00e9u tr\u00faleysingjarnir a\u00f0 \u201estela\u201c kirkjulegri ath\u00f6fn. Veruleikinn er s\u00e1 a\u00f0 \u00ed samf\u00e9l\u00f6gum m\u00f3tm\u00e6lenda hefur fermingin lifa\u00f0 VEGNA hins borgaralega e\u00f0lis hennar. \u00dea\u00f0 m\u00e1 \u00ed rauninni segja a\u00f0 s\u00fa fr\u00e6\u00f0sla sem stundu\u00f0 er \u00ed tengslum vi\u00f0 borgaralegu ferminguna (alhli\u00f0a l\u00edfsleikni og samf\u00e9lagsfr\u00e6\u00f0sla) s\u00e9 r\u00f6kr\u00e9ttara framhald af \u00feeirri fermingu sem Erasmus fr\u00e1 Rotterdam og s\u00ed\u00f0ar uppl\u00fdsingarmenn 18. aldar st\u00f3\u00f0u fyrir en s\u00fa kennsla sem \u00e1 s\u00e9r sta\u00f0 \u00ed kirkjum landsins \u00ed dag.<\/p>\n<p>M\u00e9r finnst \u00deess vegna mun r\u00f6kr\u00e9ttara a\u00f0 tr\u00falaus b\u00f6rn fermist borgaralega en a\u00f0 l\u00fathersk b\u00f6rn fermist \u00cd kirkju. &#8211; Og \u00fear hafi\u00f0 \u00fei\u00f0 \u00fea\u00f0!<\/p>\n<p><em>(R\u00e9tt er a\u00f0 taka fram a\u00f0 sj\u00e1lfur fermdist \u00e9g hvorki kirkjulega n\u00e9 borgaralega. \u00c9g svaf \u00fat \u00e1 laugard\u00f6gum veturinn sem jafnaldrar m\u00ednir gengu til prestsins og held a\u00f0 \u00feeim t\u00edma hafi veri\u00f0 betur vari\u00f0 \u00feannig.)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Birti eftirfarandi pistil 2006. Skelli honum inn aftur me\u00f0 \u00edslenskum st\u00f6fum, \u00fear sem s\u00e1 gamli er \u00f3l\u00e6silegur.) Ferming unglinga er b\u00e6\u00f0i apaspil (Affenspiel) og vitleysisgangur (Gaukelwerk). Hafi\u00f0 ekki \u00e1hyggjur lesendur g\u00f3\u00f0ir \u2013 \u00c9g er ekki genginn til li\u00f0s vi\u00f0 Vantr\u00faarh\u00f3pinn og \u00e6tla ekki a\u00f0 stofna til ritdeilna vi\u00f0 fyrrverandi e\u00f0a n\u00faverandi gu\u00f0fr\u00e6\u00f0inema. \u00c9g er bara &hellip; <a href=\"https:\/\/truflun.net\/stefan\/2012\/06\/05\/um-fermingar-2\/\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Um fermingar<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-4170","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4170"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4170\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truflun.net\/stefan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}