Óli Gneisti Sóleyjarson

Sambandsmál eru flókin í handanheimum.

Eternity er á svipuðum slóðum og Albert Brooks myndin Defending My Life sem er oft talin vera frábær þó ég telji hana bara vera fína. Þessi samanburður er samt erfiður á köflum. Þó er vissulega verið að reyna að gera aðeins öðruvísi hluti.

Satt best að segja hefur mér sjaldan fundist „paradís“ vera jafn fráhrindandi og í Eternity. Reglurnar eru skelfilegar, valkostirnir eru óspennandi og fólkið virðist ekki hafa þroskast neitt.

Þetta hljómar allt neikvætt. Eternity er stórfyndin og leikarnir eru auðvitað góðir. Þó var erfitt að sannfæra mig um að Callum Turner væri svona rosalega myndarlegur. Ég verð bara að taka því sem gefnu að öðrum finnist hann vera það.

Aðrir aðalleikarar eru Miles Teller (Whiplash), Elizabeth Olsen (yngri systir Mary Kate og Ashley), Da’Vine Joy Randolph (Holdovers og sjónvarpsþáttunum High Fidelity) og John Early (Search Party).

Óli gefur ★★★⯪☆👍.

Maður á ekki einu sinni að vera í vinnunni í dag og sleppur naumlega við að vera skotinn til bana.

Clerks er fyrsta mynd Kevin Smith. Sagan af gerð hennar er eiginlega jafnfræg henni sjálfri. Hún var fjármögnuð með sölu á teiknimyndasögusafni leikstjórans og ýmsum greiðslukortum.¹ Hún er svarthvít útaf djúpum listrænum ákvörðunum um að slíkar filmur væru miklu ódýrari.

Skrifaðu það sem þú þekkir er mantra. Kevin Smith gerði það. Söguhetjan okkar vinnur í kjörbúð sem er sambyggð myndbandaleigu þar sem vinur hans vinnur (þegar hann nennir). Þeir tala saman um líf, dauða, sambönd og heimspeki, oft með vísunum í poppkúltúr.² Þessar samræður hafa oft verið kallaðar raunsannar en þó þær fjalli vissulega um það sama og gaurar af þessari (cirka minni) kynslóð voru að tala um þá er allt stílfært.

Af öllum umræðuefni sem ber á góma í Clerks eru pælingarnar um Dauðastjörnuna það áhugaverðasta. Spurningin hvort fólk þurfi að velta fyrir sér fyrir hverja það vinnur er sígræn. Auðvitað hefur þakviðgerðarmaðurinn rétt fyrir sér. Ef þú vinnur fyrir skíthæla getur það komið harkalega í bakið á þér. Auðvitað vann Kevin Smith fyrir einn versta skíthæl í Hollywood í mörg ár. Þó hafði hann vissulega þegar slitið á tengslin þegar almenningur varð fyrst meðvitaður um hve slæmur Weinstein raunverulega var.

Clerks er síns tíma. Sem getur verið gott og slæmt. Hættan er auðvitað fyrst og fremst sú að fólk sem ekki man þessa tíma geti ekki skilið hana án þess samhengis. Ég held að hún sé tímahylki sem gefi innsýn. Sumsé að hún geti staðið ein. En ég get auðvitað ekki verið viss og það er vel mögulegt að mitt eigið sjónarhorni blindi mig.

Útgáfan af Clerks sem var sýnd í Bíó Paradís er með aukaatriði sem Kevin Smith náði ekki að taka upp á sínum tíma. Tíu árum seinna var það búið til sem stutt teiknimynd sem hefur verið skeytt inn. Lukkulega er upprunalegi endirinn ekki með þannig að Dante slapp frá byssumanninum.

Heimurinn sem Clerks skapaði heldur áfram. Mallrats fylgdi, Chasing Amy, Dogma … og síðan margar misgóðar en yfirleitt fyndnar. Ég hef ekki enn horft á Clerks 3. En ef þið viljið eitthvað öðruvísi frá Kevin Smith mæli ég alveg með The 4:30 Movie.

Maltin gefur ★★★☆.

Óli gefur ★★★★★👍👍🖖 eftir um mánaðar íhugun því það er erfitt að vita hve mikið þetta snýst um persónuleg tengsl við myndina. Það eina sem mætti breyta við Clerks er titilspjaldið fyrir View Askew.

¹ Það er rétt að minnast á að Smith var undir miklum áhrifum frá Richard Linklater sem gerði Slacker (1991).

² Slíkar vísanir voru ekki jafn algengar árið 1994 og þær hafa verið síðustu þrjátíu ár undir áhrifum frá Kevin Smith og Quentin Tarantino.

Kona þarf að kljást við fæðingarþunglyndi, einangrun og erfiðan eiginmann.

Einhvers staðar sá ég þá gagnrýni að Die, My Love væri skrýtin til þess að vera skrýtin. Mér þykir það ekki sanngjarnt. Ég held að það sé skýr tilgangur með þessu öllu. Um leið er ég nokkuð viss um að myndin er ekki fyrir alla.

Þó við horfum á persónu Jennifer Lawrence utan frá sýnir Die, My Love okkur lífið frá hennar sjónarhorni. Það er ekki alltaf þægileg reynsla. Til dæmis er það tónlistin. Hún er góð en stundum er hávaðinn truflandi. Það er samt auðvitað til að endurspegla hugarástand.

Die, My Love er á köflum fyndin, almennt á dapurlegan hátt. Sérstaklega samskipti Lawrence við fólk sem er örugglega velmeinandi en samt óþolandi glórulaust.

Ég þekkti ekki Nick Nolte undir þessu skeggi en hann er góður þó hlutverið sé ekki stórt. Sissy Spacek fær aðeins meira að gera sem tengdamóðir Lawrence og nýtir það.

Líklega er ágætt að Robert Pattison sé bara á svæðinu, skilningssljór og ánalegur. Hann gerir allavega enga tilraun til að draga athyglina frá Jennifer Lawrence sem á Die, My Love.

Lynne Ramsay er leikstjóri og annar handritshöfunda Die, My Love. Því miður hef ég ekki séð meira frá henni.

Í lok myndarinnar fannst mér ég hafa upplifað eitthvað öðruvísi sem er ekki eitthvað sem allar kvikmyndir bjóða upp á.

Óli gefur ★★★★⯪👍👍.

Maður á engra annarra kosta völ en að taka þátt í hinu kapítalíska samfélagi.

Dökk gamanmynd frá Park Chan-wook sem gerði m.a. Oldeuboi og skrifaði handritið að Uprising. Það eru mörg fyndin og flott atriði. Ádeilan er oft beitt. Einhvern veginn vonaði ég samt að No Other Choice myndi ná meiri hæðum, miðað við hvernig hefur verið talað um hana. Að heildin væri sterkari.

Líklega er þetta tengt lengdinni. Ef No Other Choice hefði verið skorin niður hefði hún mögulega virkað betur.

Óli gefur ★★★★☆👍

Tom Cruise þjáist af kynferðislegum vanmætti og ráfar um London New York þar sem hann hittir ýmsa litríka karaktera.

Ég sá Eyes Wide Shut þegar hún kom út. Ég var ekki hrifinn. Núna sá ég hana aftur og féll ekki fyrir henni heldur. Ég reyndi að hafa augun opin fyrir að hann væri með lokuð augu en þetta er aðallega svo ógurlega langdregið.

Það hjálpar ekki að hafa Tom Cruise í aðalhlutverki. Þol mitt fyrir honum er takmarkað. Núverandi kenning mín er að Kubrick hafi dáið vegna þess að það var svo erfitt að fá hann til að leika.

Mögulega hefði Eyes Wide Shut verið betri ef hún hefði verið svona klukkutíma styttri. Það hefði mátt sleppa svona 75% af þeim tíma sem fer í að horfa á Tom Cruise í sálarkreppu og/eða labba. Það hefði verið áhugavert að sjá endurklippta útgáfu því við erum vön að sjá myndir sem Kubrick breytti eftir að þær voru komnar í sýningar.

Líklega hefði verið best ef Eyes Wide Shut hefði verið gamanmynd. Uppáhaldsatriðin mín eru fyndin. Alan Cumming náði þessu alveg. Það er líka miklu auðveldara að hlæja að Tom Cruise en að finna vott af samúð með honum.

Það er annars eitt atriði sem ég er sannfærður um að sé draumur því það er mjög greinilega tekið upp í Hamley’s í London sem er, eðli málsins samkvæmt, ekki í New York. Ég veit að Eyes Wide Shut er öll tekin í London (og nágrenni) en hve augljós er hægt að vera? Ef ekki væri fyrir Harrod’s myndi ég fullyrða að þetta væri frægasta búð borgarinnar.

Maltin gefur ★★★☆ og hefur væntanlega verið meyr vegna dauða Kubrick.

Óli gefur ★☆☆☆☆👎 og er hissa að myndin hafi ekki verið nema 160 mínútur, þetta virtist miklu lengra.

Fjölskylda ákveður að eyða vetrinum ein á afskekktu hóteli sem á sér litríka sögu.

Ég las bókina Duld áður en ég sá myndina. Við vorum nokkrir í sjöunda bekk í Lundaskóla sem vorum að lesa Stephen King og einn þeirra lánaði mér bóksafnsbókina svo ég þyrfti ekki að fara á biðlista hjá Amtinu.

Það var ekki löngu seinna að Hafdís leigði spóluna og við horfðum á sama. Mér fannst bókin betri. Allavega þá.

Eftir að Kubrick dó voru nokkrar af myndum hans sýndar Í Nýja bíó á Akureyri þannig að ég hef áður séð The Shining í bíó.

Það er frægt að Stephen King var ákaflega ósáttur við The Shining.¹ Ég get eiginlega tekið undir það sem hann (og Maltin) sagði um að Jack Nicholson hafi ekki verið nógu eðlilegur fyrir hlutverkið. Núllstillingin hans er eiginlega á toppnum þannig að það þarf lítið til að fara yfirum. Ég er hins vegar á því að Shelley Duvall sé ákaflega góð og ferill persónu hennar er mun trúverðugra. Síðan er Danny Lloyd frábær sem strákurinn.

Auðvitað er The Shining ein ívitnaðasta mynd sem gerð hefur verið. Ég hef oft heyrt fólk endurtaka „Here’s Johnny“ línuna án þess að átta sig á að hún sé vísun í Johnny Carson. Síðan er auðvitað „All work and no play…“.

Sjónrænar vísanir í The Shining eru jafnvel ennþá algengari. Ég meina, gólfteppismynstrið sést í Toy Story (hjá óheilbrigða nágrannadrengnum Sid). Systurnar (ekki tvíburar eða hvað?) hafa líka sést víða.

Síðan eru samsæriskenningarnar. Í The Shining lék Kubrick sér að vísunum í tunglferðirnar af því að þá þegar voru komnar kenningar um að hann hafi kvikmyndað tunglendinguna (á jörðinni). Auðvitað fattaði þetta lið ekki að hann væri að gera grín að þeim og tóku þetta sem frekari sannanir fyrir ruglinu sínu.

Hljóðumhverfi The Shining er stór hluti af því sem gerir þessa mynd frábæra. Það þegar Danny hjólar yfir teppin og það dempar hljóðið af hjólunum er einhvers konar útgáfa af þessu ASMR sem krakkarnir eru alltaf að tala um. Auðvitað á þetta líka við um tónlistina hennar Wendy Carlos sem er ítrekað brædd saman við skuggaleg andrúmsloftshljóðin.

The Shining er líka falleg, jafnvel þegar hún er ógeðsleg. Ef þið hafið lesið eitthvað af þessum færslum mínum þá vitið þið að ég er veikur fyrir fallegri beitingu lita og það á vissulega við hérna. Teppið fellur til dæmis í þann flokk.

Í þetta sinn var ég að pæla í einu atriði sem ég hef áður tekið eftir og flokkað sem klúður en núna er ég eiginlega á því að þetta sé vísbending. Sumsé, Jack (leikinn af Jack) þekkir forvera sinn og segist hafa séð mynd af honum í blöðunum. Hvers vegna? Þekkti hann sögu hótelsins áður en hann sótti um? Las hann sér til áður hann þurfti að mæta? Líklega er stór úrklippubók sem við sjáum við hlið ritvélar hans í einu atriðinu svarið.

Eitt sem fólk hefur bent á sem mistök er að Wendy talar um að Jack hafi lofað að hætta að drekka eftir „atvikið“ og hafi verið þurr í fimm mánuði. Seinna í myndinni segir Jack að „atvikið“ hafi átt sér stað fyrir þremur árum. Það er engin þversögn, Jack hefur fallið í millitíðinni og Wendy fyrirgaf honum.²

Það er auðvitað ógeðfellt hvernig Stanley Kubrick kom fram við Shelley Duvall við tökur á The Shining. Ég held samt að hann hafi ekki verið einn af þeim leikstjórum sem kom sérstaklega illa fram við konur. Hann kom svona fram við marga leikara, t.d. Tom Cruise,³ af fullkomnunaráráttu. Einhver orðaði það þannig að Kubrick hafi ekki vitað hvað hann vildi, bara hvað hann vildi ekki.

Á blogginu vanda ég mig við að gefa efnisorð sem eru byggð á Wikidata. Það þýðir að stuttslóð efnisorða er alltaf á forminu Q+tala. Ég lifi í voninni að leitarvélar muni einhvern tímann nota efnisorð. Annars einkenni Stanley Kubrick á Wikidata Q2001.

Maltin gefur ★★☆☆ og var greinilega ekki glaður.

Óli gefur ★★★★★👍👍🖖 þrátt fyrir að það þýði athugasemd frá Flosa.

¹ Svo kom framhald af The Shining og Duld. Sumsé, af þessum mismunandi útgáfum af sögunni. Ég hef ekki séð (eða lesið) Dr. Sleep og veit ekki hvort það virkaði.

² Á þessum tímapunkti áttaði ég mig á að ég gæti skrifað endalaust um smáatriði í myndinni og ákvað að klára þetta bara. Ef ég horfi á heimildarmyndina Room 237 get ég fengið meiri útrás.

³ Sem mér finnst fyndið af því mér er mjög illa við Tom Cruise. Hann er lykilmaður í költi sem hefur rústað lífi fjölmargra, bæði meðlima og gagnrýnenda. Ólíkt t.d. Shelley Duvall sem átti ekkert illt skilið.

Síbrotadrengur lærir um töfra lesturs. Í kvikmynd.

Ég á ekki bíómiða en ég man sterkt eftir að hafa séð Söguna endalausu í bíó. Ég fletti því upp og hún var sýnd örfáa daga í Borgarbíó rétt fyrir jól árið 1985.

Fjörtíu árum seinna fór ég aftur á hana með fjölskyldunni. Alveg var ég búinn að gleyma því að sagan hverfist um dreng sem er nýlega búinn að missa móður sína. Þetta sá ég væntanlega rétt rúmu ári eftir að ég lenti í því sama. Ég mundi bara eftir grjótætunni og flughundinum (út af atriðinu í blálokin).

Die unendliche Geschichte er ekki frábær mynd en hún er ekki sjarmalaus. Hún fer bara of oft yfir mörkin og verður hallærisleg.

Grjótætan er ennþá flott en flughundurinn er dapurlegri. Ef þetta allt er borið saman við það sem Jim Henson var að gera á sama tíma sjáum við hver var meistarinn.

Það virðist vera að The NeverEnding Story hafi verið talsett eftir á að evrópskum sið þó aðalleikararnir hafi talað ensku. Allavega mörg atriði. Leikarar virðast alltaf vera lélegri þegar ekki er um beina upptöku (eða rosalega vandaða talsetningu). Líklega er hægt að kalla þetta fyrstu mynd Wolfgang Petersen á ensku. Skondið að hugsa til þess að næsta mynd hans á undan hafi verið Das Boot.

Tónlistin í The NeverEnding Story á góða spretti en aðallega þegar spiluð eru stef úr titillaginu (Limahl og Giorgio Moroder). En það er samt eins og það sé verið stríða áhorfendum því lagið sjálft kemur aldrei. Bömmer.

Maltin er frekar jákvæður og gefur ★★★☆.

Óli er minna jákvæður og gefur ★★★☆☆👍.

Ung stúlka leitar ásjár nágranna síns vegna þess að það hættulegt skrýmsli undir rúminu hennar. Í bíó núna.

Ég þekki Bryan Fuller aðallega fyrir sjónvarpsþættina Pushing Daisies sem mér þóttu frábærir. En hann hefur líka skrifað Star Trek-þætti og er núna frægastur fyrir Hannibal-þættina (mannætan, ekki fílagaurinn). Þetta er fyrsta kvikmyndin sem hann gerir.

Í aðalhlutverkum Dust Bunny eru Mads Mikkelsen, Sigourney Weaver og Sophie Sloan. Þau eru öll frábær. Þið þekkið ekki Sophie af því hún er ung skosk leikkona sem hefur leikið í fáu en slær alveg í gegn hérna.

Útlitslega minnir Dust Bunny mig sérstaklega á Pushing Daisies en það mætti líkja við þessu blandi af Tim Burton og Wes Anderson.

Markmið Fuller var að gera Amblin mynd. Sumsé, í anda þeirra mynda sem Steven Spielberg framleiddi á níunda áratugnum. Hryllingsmynd fyrir krakka. Þar efst á lista er auðvitað Gremlins og sá húmor er kannski líkastur því sem við fáum í Dust Bunny.

Dust Bunny er því miður bönnuð innan sextán ára. Það er auðvitað persónubundið en ég held að flestir tólf ára krakkar gætu auðveldlega þolað þessa mynd. Það er kannski ágætt að miða við hvernig krakkarnir þoldu Gremlins.

Ég var glaður frá upphafi til enda myndarinnar og hló endalaust. Ég held að Dust Bunny nái að toppa Companion sem besta mynd ársins 2025.

Óli gefur ★★★★★👍👍

Ungir Elvis-aðdáendur reyna að rækta ást sína í heimi sem elskar þau ekki.

Wild At Heart var mikið gagnrýnd fyrir kynlíf og ofbeldi/ógeð. Sem er gott og gilt. Fólk hefur mismunandi mörk. Ef þið viljið ekki sjá svoleiðis þá er þetta ekki mynd fyrir ykkar.

Ég hafði ekki séð Wild At Heart áður. Ég hef nefnilega mismunandi þol fyrir myndum David Lynch. Lost Highway gerði mig svo fráhverfan honum að ég sá ekki Mulholland Drive fyrren tiltölulega nýlega. Mér fannst hún svo góð að ég gerði mislukkaða tilraun til að horfa á Inland Empire. Ekki fyrir mig.

Kannski er ástæðan fyrir því að ég féll fyrir Wild At Heart sú að af öllum myndum David Lynch minnir hún mig mest á Twin Peaks. Hún var gerð bókstaflega á sama tíma. Svo eru mörg kunnugleg andlit þaðan í myndinni.

Auðvitað á Wild At Heart það sameiginlegt með Twin Peaks að vera framleidd af Propaganda Films, sumsé Sigurjóni Sighvatssyni. Það er erfitt að ýkja hvað það þótti merkilegt að Íslendingur væri að vinna með svona frægum „Hollywood“ leikstjóra.

Tónlistarvalið í myndinni gerði mikið fyrir mig. Það virðist á yfirborðinu vera næstum kaotískt, allt frá Glenn Miller til þungarokks, en það nær allt að þjóna myndinni. Toppurinn er líklega þegar við fáum Elvis-lögin frá Nicolas Cage. Í fyrra laginu nær Lynch að endurskapa Elvis-æði með þungarokksaðdáendur í hlutverki táningsstúlkna sem við (allavega ég) þekkjum úr fréttamyndum þess tíma.

Ættfræði er alltaf skemmtileg. Ég ætla að láta vera að tala um Coppola-fjölskylduna. Við höfum nefnilega mæðgur að leika mæðgur, Diane Ladd (Christmas Vacation) og Laura Dern (Jurassic Park). Ættarnafnið Dern kemur frá leikaranum Bruce Dern (The ‘burbs). Þær tvær passa alveg einstaklega vel inn í mynd sem er full af undarlegustu leikurum Hollywood. Ég meina, Crispin Glover er þarna.

Af öllum krípí Willem DaFoe skúrkum er þessi Willem DaFoe skúrkur mesta krípið. Hann var líka alveg ógurlega ólíkur sjálfum sér. Þið vitið að hann getur leikið tiltölulega indæla menn líka, s.s. í Florida Project. Veit ekki hvort hann var indæll Jesú.

Ég held að mér þyki Wild At Heart betri en Mulholland Drive. Það er eitthvað við hvernig hún blandar saman töfraraunsæi, poppkúltúr og súrealisma.¹

Maltin gefur ★★☆☆ og það er ekki óvænt því hann hefur lágan þröskuld fyrir kynlífi og ógeði. Roger Ebert varð fokvondur þegar Wild At Heart vann gullpálmann í Cannes.

Óli gefur ★★★★★👍👍🖖

¹ Ég held að David Lynch hafi aldrei litið á sig sem súrealista af því hann taldi þá stefnu vera í eðli sínu pólitíska

Í dystópískri framtíð hefur dómstóll götunnar tekið yfir.

Ég hef enga tengingu við Judge Dredd. Mögulega hef ég kíkt á einhverjar teiknimyndasögur en varla lesið. Ég sá þessa ekki á sínum tíma og sleppti líka endurgerðinni.

Samkvæmt því sem ég hef lesið voru miklar deilur milli Sylvester Stallone og leikstjórans Danny Cannon um tón Judge Dredd. Annar vildi alvarlega hasarmynd og hinn vildi fyndna hasarmynd. Galli myndarinnar er að hún nær engu jafnvægi. Helsti kostur myndarinnar er að hún er ógeðslega fyndin.

Sylvester Stallone veit¹ alveg í hvaða mynd hann vill vera. Hann er á yfirkeyrslu. Um leið og hann byrjaði að tala hló ég. Armand Assante nær næstum að jafna þetta orkustig en aðrar leikarar ná ekki flugi. Sem er líklega gott í tilfelli Rob Schneider sem hefur sjaldan verið jafn þolanlegur.

Ég veit ekki hvort Judge Dredd hefði verið betri ef hún hefði verið alvarleg en ef hún hefði leyft sér að keyra á fáránleikanum væri hennar minnst með meiri hlýju.

Maltin gefur ★★☆☆.

Óli gefur ★★★☆☆👍 en það væri líklega hægt að sannfæra hann um að hækka um svona hálfa stjörnu en aldrei um að hætta að tala um sjálfan sig í þriðju persónu.

¹ Sylvester Stallone er endalaust áhugaverður karakter og þó mér hafi þótt Sly gölluð sem heimildarmynd þá gefur hún ákveðna innsýn í manninn.

Þetta er eiginlega eins og Dallas¹ nema að það verður meira blóð en mátti sýna í bandarísku útsendingarsjónvarpi.

Mér finnst Paul Thomas Anderson mistækur. Boogie Nights góð. Magnolia mehh. One Battle After Another gríðarlega ofmetin og ég trúi varla öðru en hún gangi fljótlega í gegnum endurmat. Þannig að ég reyndi bara að vera opinn fyrir There Will Be Blood ... þó ég hafi reyndar einu sinni reynt að horfa á hana áður og gefist upp (en það var á tölvuskjá þannig að það telst ekki með).

There Will Be Blood er mjög góð. Mér þótti hún samt greinilega fyndnari en mörgum í salnum. Mig grunar jafnvel að fólk beri of mikla virðingu fyrir Daniel Day-Lewis til þess að sjá þegar hann er að reyna að vera fyndinn.

Undanfarna daga hefur verið endalaust vitnað í Quentin Tarantino sem finnst Paul Dano vera vonlaus leikari og haft skemmt myndina. Ég er bara ósammála. Mér fannst persónan óþolandi en ég er nokkuð viss um að það hafi verið markmiðið.

Það sem mér fannst kannski helsti gallinn við There Will Be Blood er að undir lokin tekur myndin stökk fram í tímann. Mér leið eins og það vantaði eitthvað. Tilfinningalegt uppgjör sem nær út fyrir tímabilið sem við fylgdumst með.

Maltin gefur ★★★⯪.

Óli gefur ★★★★☆👍👍

¹ Talandi um Dallas. Þó ég hafi ekki séð myndina áður hef ég endalaust heyrt vísanir í þessa mjólkurhristingssögu. Hún minnir mig alltaf á tvöfalda þáttinn „Who Shot Mr. Burns?“² í The Simpsons. Þar stofnar C. Montgomery Burns olíufélag sem borar á ská.

² Sem er vísun í Dallas-þáttinn Who Shot J.R.?