Maður er á leiðinni, alltaf á leiðinni, til þess að segja konunni sinni hve heitt hann elskar hana.
Ef þið eruð að leita að sögulegri nákvæmni um þessa ímynduðu fortíð þá finnið þið hana hvorki hjá Christopher Nolan né blinda skáldinu Hómer.
Það er hægt að segja að mögulega sé Trójustríðið byggt á raunverulegu stríði sem kannski átti sér stað fyrir rúmlega þrjúþúsund árum á svæði sem er líklega innan landamæra Tyrklands. Það er samt ómögulegt að segja til um hvort kvæðin sem hafa verið ort um stríðið innihaldi nokkurn sannleika um það sem gerðist.
The Odyssey er ekki beinlínis tímasett en Christopher Nolan notar endalok bronsaldar, ásókn Sæþjóðanna og upphaf myrku aldanna í sögu Grikklands sem söguleg viðmið. Það er reyndar mjög klaufalega gert og, samkvæmt mínum skilningi allavega, gerir hann fullmikið úr útbreiðslu ritmenningar Grikkja á þessum tíma.
Umræðan um The Odyssey hefur nær öll verið um leikaravalið. Helena fagra er leikin af svartri konu.¹ Æ, nei. Hrun vestrænnar siðmenningar er greinilega yfirvofandi.
Getnaður Helenu er auðvitað frægur þó margt sé óljóst með hvernig svanurinn bar sig að … Hún var sumsé dóttir Seifs og fæddist ekki eins og venjulegt fólk heldur klaktist út úr eggi. Svoleiðis fólk er augljóslega alltaf hvítt. Nema að svanurinn hafi verið svartur. Annars er Helena almennt appelsínugul² á elstu myndum sem ég hef skoðað af henni.
Ég held að Christopher Nolan hafi ekki verið að reyna að vera pólitískur þegar Lupita Nyong’o var valin í hlutverkið. Ég held að hann hafi viljað láta persónuna skera sig úr hópnum til að reyna að koma til skila hvernig orðspor hennar varð til.
Svo er það Elliot Page. Ég hef séð fólk mjög reitt yfir því að Elliot Page hafi verið settur í hlutverk Akkilesar, þrátt fyrir að hann leiki ekki Akkiles heldur Sinon (sem er víst ekki nefndur í Hómerskviðum heldur í Eneasarkviðu Virgils, það á við um margt í myndinni).
Einn fordómapúkinn sem hafði nafn persónunnar á hreinu kvartaði sárt að Page væri að leika þennan mikla stríðsmann. Ég las línurnar í Enneasarkviðu. Þar er Sinon ekki talinn frægur bardagakappi. Hann er talinn vera undirförull og svikull. Túlkun Nolan virðist þó vera sú að skáldið hafi látið Sinon taka sökina til að sýkna Ódysseif.
Yfir heildina þótti mér The Odyssey koma sögunni vel til skila. Áhorfendur munu væntanlega fatta töluvert af vísunum sem áður fóru fyrir ofan garð og neðan hjá þeim. Vonandi munu einhverjir kíkja á aðrar túlkanir á sögunni. Áhorfið vakti hjá mér löngun til að horfa aftur á O Brother, Where Art Thou?
Christopher Nolan hefur gert það sem fólk hefur gert í árþúsundir. Virgill gerði það. Coen-bræður gerðu það. Prologus Snorra-Eddu gerir það. Hann tók söguna og endurtúlkaði á sinn hátt. Myndin er auðvitað stórpólitísk eins og margar myndir Nolan. Honum tekst þó töluvert betur í The Odyssey en í fyrri myndum sínum. Þetta er beitt mynd. Ekki út af leikaravalinu heldur boðskapnum.
Ég hef samt spurningar um hvernig ostagerðarmeistarinn mjólkaði.
Óli gefur ★★★★⯪👍👍 og segir að þetta sé besta mynd Nolan með fyrirvara um að hann hefur ekki séð Memento lengi.
¹ Allt þetta tal er reyndar mjög afhjúpandi. Þegar svona mál koma upp er gjarnan sagt að „aðdáendur“ séu ósáttir við leikaraval. Mig grunar að almennt séu þetta bara alltaf sömu gaurarnir að kvarta og yfirleitt hef ég mínar efasemdir um að fólkið hafi yfirhöfuð kynnt sér upprunalega efnið. Í tilfelli The Odyssey er ég alveg viss um að nær enginn af þessum gaurum hafi lesið Hómerskviður. Sjálfur hef ég bara skannað þær og skimað.
² Vasabrandari.