Húsvarsla

Hún var sérkennileg sjónvarpsfréttin í­ kvöld af hrelldum í­búum fjölbýlishúss við Austurbrún. Rumpulýður virðist hafa farið um gangana, sparkað í­ hurðir, hent frá sér logandi sí­garettum og látið dólgslega. Sögunni fylgdi að óreglufólk byggi í­ húsinu.

Þetta slæma ástand var rakið til þess að enginn húsvörður væri í­ húsinu.

Þegar leið á fréttina var svo rifjað upp að kona hefði látist og verið dáin í­ í­búð sinni í­ nokkra daga. Allt var þetta borið undir formann Félags eldri og embættismann frá borginni: hvort það væri ekki algjör skandall að enginn væri húsvörðurinn í­ ljósi alls þessa?

Ég verð að viðurkenna að mér finnst samhengið nú ekki augljóst.

Hugmynd mí­n um húsverði er karl (eða kona) með stóra lyklakippu sem veit hvar rafmagnstaflan er, kann að skipta um öryggi, saltar hálkublettinn fyrir framan útidyrahurðina og man sí­manúmerið hjá lyftuviðgerðarmanninum. – Þessi staðalmynd húsvarðarins er ekki öryggisvörður sem snýr niður sí­garettureykjandi hávaðaseggi.

Nú væri örugglega mjög þægilegt fyrir í­búa hússins að hafa húsvörð í­ fullu starfi og með búsetu í­ blokkinni. Úr því­ að þetta er 72 í­búða hús mætti slumpa á að kostnaðurinn við það yrði svona 60 þúsund á ári pr. í­búð. (Miðað við c.a. 4,25 milljónir í­ laun og launatengd gjöld + kostnaður við húsvarðarí­búð.)

En hvernig á slí­kur húsvörður að koma í­ veg fyrir rúmrusk? Er hugmyndin kannski að ráða varðmann frá Securitas?

Og enn verður málið undarlegra þegar farið er að flækja inn í­ það sorglegu dauðsfalli – eða öllu heldur, dapurlegri aðkomu að látinni manneskju. Hvers vegna á það að vera húsvarðarmál að banka uppá hjá öllum í­búum á hverjum degi og/eða sannreyna með öðrum hætti að þeir séu lifandi?

Auðvitað finnst okkur það ömurlegt þegar fólk deyr eitt. Við viljum jú öll deyja í­ hárri elli, södd lí­fdaga í­ hlýju rúmi með fjölskylduna allt um kring. En þannig er það bara ekki alltaf.

Þegar fréttir berast af svona atburðum, eru viðbrögð fólks furðu oft á þá leið að kerfið hafi brugðist – að rí­kið, borgin eða bara einhver annar hafi átt að búa til eitthvað kerfi eða tæknilausn sem kæmi í­ veg fyrir að svona lagað geti gerst. Ég á bágt með að fallast á þær kröfur.

Auðvitað geta tæknilausnir stundum komið að gagni. Öryggisfyrirtæki bjóða upp á neyðarhnappa og það eru alveg rök fyrir því­ að rí­kið bjóði sem flestum upp á slí­ka þjónustu – jafnvel ókeypis. Sumir vilja hins vegar ekkert af slí­kum hnöppum vita – og það verður að virða.

En þegar fólk deyr af eðlilegum orsökum án þess að það uppgötvist í­ nokkra daga, er ekki við neina öryggishnappa að sakast. Því­ þéttara sem félagslegt öryggisnet fólks er, því­ styttri tí­mi lí­ður þar til andlátið uppgötvast. Sumir geta legið í­ viku – en aðrir uppgötvast innan fárra klukkutí­ma.

Og það er lí­ka rangt að draga sjálfkrafa þá ályktun að fólk sem liggur dáið í­ marga sólarhringa heima hjá sér hljóti að vera vinasnautt og óhamingjusamt. Fjölmargir lifa sí­nu lí­fi án þess að  þess að vera í­ daglegu sambandi við tiltekinn ættingja eða vin.

Þó að sveitarfélög/rí­ki/félagasamtök sjái fólki fyrir húsnæði á  hagstæðum kjörum á ekki að fela í­ sér að þau taki fulla ábyrgð á lí­fi þess og dauða. Það má jafnvel færa fyrir því­ rök að það geti falist í­ því­ visst frelsi að geta hagað lí­fi sí­nu á þann hátt að geta dáið einn og óafskiptur… Því­ hinn valkosturinn er sá að eitthvert opinbert apparat ákveði að daginn sem tilteknum aldri er náð, sé litið á mann sem dauðvona á hverri stundu. Er hægt að hugsa sér meiri sjúkdómsvæðingu en það?

Join the Conversation

No comments

  1. Hvað með að hafa útfararþjónusturnar á bakvakt rétt eins og slökkviliðið og vera með putrescine-nema í­ hverri í­búð beintengda stjórnstöð útfararþjónustu rí­kisins, rétt eins og hægt er að hafa reykskynjara beintengda kerfi slökkviliðsins?

  2. Elí­as, hehe, skýt þessu að Ísleifi og kompaní­i í­ útfararþjónustu kirkjugarðanna.

    Reyndar er bróðir tengdapabba (heilsuveill og býr einn) með þá rútí­nu að hann og tengdapabbi hringjast alltaf á einu sinni á dag. Mjög sniðugt.

Leave a comment

Netfang þitt verður ekki birt. Nauðsynlegir reitir eru merktir *